Birsel Oğuz

Birsel Oğuz

BABALAR İŞTEN AYRILIP BEBEKLERE BAKABİLİR Mİ?

Cinsiyet rollerinde ayrım yapmak içimize o denli işlemiş ki, bu katılaşmış önyargıdan payını alamayan yok gibidir. Şimdi size bir soru: Bebeği olan bazı anneler, bebeklerine daha rahat bakabilmek için ‘Bebek büyüdüğünde tekrar çalışmaya başlarım’ diye düşünerek bir süreliğine işlerinden ayrılıyor. Ancak bazıları işine dönmüyor, sürekli evde kalmayı tercih ediyor, bazıları ise işine döndüğünde mesleki açıdan gerilediğini görüyor.

İşten ayrılıp bebeğe bakma işini babalar da üstlenebilir mi? Anne bir yıl – iki yıl işten ayrılıp bakacağına, bir yıl anne bir yıl baba ayrılsa ya da birinci çocuk için anne, ikinci için baba işten ayrılsa nasıl olur?

Bu öneriyi nasıl buldunuz. Büyük olasılıkla tuhaf buldunuz. Söz konusu öneri, aklıma / mantığıma uygun geliyor ama – itiraf ediyorum bir yandan bana da tuhaf geliyor, kalbime denk düşmüyor. Erkeğin ‘kariyeri var’ gibi geliyor. Yansız düşünürsek, erkek için önemli olan kariyer kadın için de önemlidir.

“Baba, anne gibi bakamaz, besleyemez” türünden itirazlar çok anlamlı değil, babalarda da şefkat vardır. Kimi bebek – ne yazık ki – anne sütüyle değil, mamayla besleniyor. Bence babanın işten bir süre ayrılıp bebeğe bakması, hatta doğum izni alması, işlevsiz olduğu için değil, yalnızca alışık olmadığımız için bize ters geliyor. ‘Babalar işten ayrılıp bebeklerine bakamaz’ gibi önyargılarımız var.

Babalar evde oturup çocuklarına baksınlar mı, bakmasınlar mı, yoksa bir bakıcı mı tutulsun, burada bunu tartışmıyoruz. Burada vurgulamak istediğim şey, babaların işten ayrılıp bebeklerine bakmaları, biraz düşününce bize mantıklı geliyor. Ancak bu konuyu duygusal açıdan içimize sindiremeyiz.

‘Karıkocadan hangisinin meslekteki pozisyonu daha iyi ise işe devam etsin, diğer eş çocuğa baksın’ diye düşünebiliriz. Yani eğer kadının işindeki pozisyonu daha iyi ise, örneğin terfi etmek üzereyse, kadın işini sürdürsün, kocası bir yıl yıl ya da bir süre evde otursun diyebiliriz. Ancak mevcut sosyal alışkanlıklarımız içinde, bu durumu karıkocanın kendi aralarında bile konuşmaları güçtür, yakınlarına açıklamaları ise neredeyse olanaksızdır. Bir erkek, “Oğlum niçin çocuğa bakmak için işinden ayrıldın?” diyen annesine şunu söyleyebilir mi: “Anne, Ayşe’nin işindeki pozisyonu benden daha iyi, o daha hızla terfi ediyor, o yüzden bebeğimize ben bakacağım.”

Bunu söyleyebilecek kaç erkek var? Sanırım çok az ya da yok. Prof. Dr. Üstün Dökmen, “Söz konusu olgunluğu gösteren bir kişi tanıyorum – belki başkaları da vardır – o da babamdı. Bebekken bana babam baktı. Ben sorunlu bir bebeklik geçirmişim. Annem ve babam, ikisinden birinin evde oturup bana bakması gerektiğini düşünmüşler. Babam çok iyi bir işi olduğu halde, annemin işindeki pozisyonunu kendininkinden daha fazla önemsemiş ki, üç yaşıma kadar bana babam bakmış. Evimizi ‘eşitler evi’ yapan babama ve anneme teşekkür ediyorum” diyor.