Mehmet Özçakır

Mehmet Özçakır

GEÇEN HAFTANIN OLAYLARI NELER OLDU İŞTE YORUMLARI

Geçen hafta’nın en önemli olayı Aydın da düzenlenen ve Yörük Ali Efe adıyla birlikte düzenlenen “ ULUSLARARASI HALK KÜLTÜRLERİ SEMPOZYUMU “ 3 gün süren dolu gündemiyle geçtiğimiz Cumartesi son günündeki öğleden sonra düzenlenen gezi ile sona erdi.

3 gün boyunca 20’ yi aşkın sunumda , 105 bildiri ile adeta bir dönem VATANIM SENSİN dizisi gibi, Kuvvayı Milliye ‘nin yani Milli Kuvvetlerinin kahramanlıklarını yeniden yaşadık.

1919 yılında 29 Mayıs’da işgal altındaki Aydın’ı kurtaran kahraman Efelerimizi , işgalin 100. Anma Yılı nedeniyle ADÜ tarafından düzenlenen YÖRÜK ALİ EFE SEMPOZYUMU ,ADÜ Atatürk Kongre merkezinde 3 ayrı salonda düzenlenen sunumlardan Aydın ile ilgili olanları 3 gün boyunca izledim.

Sabah 9 gibi başlayan sunumlar , öğleden sonra saat 6 ya kadar devam etti.

Bir çok eski dostlarla bir araya geldiğimiz gibi, bir çok yeni dostlar da edindik.

ADÜ Fen ve Edebiyat Fakültesinin genç öğrencileri, 3 gün boyunca, başlarında hocaları ile 3 gün boyunca güleryüzlü ve içten rehberlik ettiler.

Böyle anlamlı bir sempozyum için efelerin yakınları da salonda birinci elden dedelerini anlatarak , tarihe sözel kaynak olarak not düştüler.

Bunlardan, Sökeli Cafer Efe ( Giritli Caferaki’nin ) kuzeni , Aydın’lı türkü derleme ustası Emin Tenekeci’nin kız kardeşi, Kıllıoğlu Hüseyin Efe nin torunu ,Yörük Ali Efe ‘nin torunu İzmir Merkez Valisi Kayhan Kavas,sempozyumda 100 yıl önce 1919 işgal yılları ve sonrası hakkında en gerçekçi bilgilere ulaşıldı.

İleride bu sempozyumun kitap olarak bastırıldığında tarihe not düşecek gerçekler , yerel tarihimizin kalıcı birer belgesi olacaktır.

Tamamını izleyemediğimiz sunumları ileride basılacak kitaptan okuma fırsatını bulacağız.

Yörük Ali Efe nin kızından doğan torunu , bir dönem Uşak Valiliği de yapan , bugün halen İzmir Merkez Valisi olarak görev yapan Kayhan KAVAS ın da izlediği sempozyumdan çok farklı şeyler öğrendik.

Bir dönem birlikte vatan savunması için birlikte omuz omuza düşmana karşı mücadele ettikleri Nazilli ‘ den Demirci Mehmet Efe ile Yenipazar’lı Yörük Ali Efe arasındaki gelen süregelen çekişmeleri, yine Yörük Ali Efenin kızının neden , Demirci Mehmet Efenin oğluyla 5 yıl süren bir nişanlılık yaşadığı ve ardından ayrıldıkları, Sempozyumun afişinde kullanılan Poster fotoğrafının nasıl tesadüf eseri Kocaeli de yayın yapan bir yerel gazetenin tozlu arşivinden bulunduğu, hep Kayhan Kavas ‘ dan ailenin içinden birinden dinledik.

Hatta son gün sunumunda , Ahmet Zeki Muslu’nun Yörük Ali Efe ‘ yi ziyaret eden Kıllıoğlu Hüseyin Efe ‘ nin oğlunun bir sorusuna verdiği yanıt , ezber bozdu.

Her bayram da Yörük Ali Efe ‘ yi Yenipazar da evinde ziyaret eden efenin oğlunun “ ah be efem, çok mu değerliydi o baston “ diye sorduğu soruya verdiği cevapta şimdiye kadar kimseye söylemediği söz’ü , “ben tramvaydan düşmedim , beni arkadan ittiler oğul” dediği sözler yeni bir araştırmaya muhtaç.

Hepimizin bildiği gibi Yörük Ali Efe Cumhuriyet sonrasında , yaşadığı İzmir de kordonda tramvaya binerken düşen bastonunu almak için eğildiğinde kendisinin de düşmesiyle bacaklarının diz hizasından kesilmesi nedeniyle , kalan yaşamını sandalyeye bağlı geçirmişti.

Bir anısında , bu olayı, anlatırken , “ benim dağda gezdiğim yıllarda başkalarına yaptığım eziyet ve çektirdiğim azapların bedelidir bu olay “ diye de anlattığı bilinir.

3 gün devam eden Sempozyumda yine 3 gün boyunca Aydın valiliğinden ne bizzat Vali, ne de Vali yardımcılarından birinin dahi , olmak üzere Valilikten hiç kimsenin katılmadığı ve mikrofondan hep teşekkür edilen ADÜ Rektör hocanın bulunmadığı , anonslarda sayın Valim denildikçe , protokol önüne baktığımda kimseyi göremeyince, meğer Merkez Valisi Kayhan Kavas için söylendiğini anladım.

Sempozyumun ilk açılış günü Rektör Yardımcısı Ali AKYOL resmi törende yer alırken daha sonrasında , hiç kimse gelmedi.Sadece sunum yapan akademisyen hocalar yer aldı.

Hadi Rektör hoca işi nedeniyle Ankara da idi, ama son gününde tören’e pekala yetişip , katılımcılara sponsorlara plaketlerini sunarak, bir kapanış konuşması yapabilirdi.

Mutlaka geçerli ve haklı bir nedeni vardır diye düşündüğüm bu konuda açıklama yaparlarsa bizlerde öğreneceğiz.

Ama izleyicilerin dikkatinden kaçmayan bu detay nedeniyle genel kanı, Aydın’ı sempozyumda İzmir Merkez Valisi Kayhan Kavas ilk 2 gün temsil etti, son günü ise ADÜ rektörü yerine , Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi kurucu rektörü ve Aydın da yaşayan Prof. Dr. Ethem Ruhi Fığlalı hazır bulunarak plaketleri verdi.

Sempozyumu 3 gün boyunca , Rektör danışmanı Hüseyin Turgut kardeşim canla başla sahada koşuşarak misafirlere hizmet etti.

Böylesine bir sempozyum en az 7-8 aylık bir çalışma gerektirdiğini ve hazırlığının epey yorucu olduğunu çok iyi biliyorum.Gelen hocaların Otelde konaklamasından tutun, ulaşımları , lojistik destekleri , yeme içme konuları ile afiş, salon ve ikramlarla , gelen misafirlere verilecek çantalar, ses sahne düzeni, protokol derken çok yoruldu çalışanlar.

Ama sonunda haklı bir gururu yaşadık Aydın’lılar olarak.

Bir tarih sevdalısı olarak 3 gün boyunca tüm günümü ayırdığım sunumlardan çok yararlandım kendi adıma.

Kuvvayi Milliyenin 100. Yılında böyle bir etkinliğin Aydın da yapılmaması gerçekten çok utanç olurdu.

Söz alarak dile getirdiğim gibi, Sempozyum bildirgesinde yer almasını istediğim , ADÜ de KUVVAYI MİLLİYE ve EFE KÜLTÜRÜ ARAŞTIRMA MERKEZİNİN kurulması acilen gerçekleştirilmelidir.

Konuşmacıların , 100 yıl önceki bu gerçek kahramanlık öykülerinin gençlere aktarılmasında ve bilinçlendirilmesinde yetersiz kalındığından şikayetleri ortak bir tespitti.Bu nedenle yine sempozyum bildirgesinde yer almasını önerdiğim bir 2.önerim de,

Ortaokul ve liselerde YERAL TARİHMİZ dersinin zorunlu olarak ve hatta yerinde uygulamalı öğreterek genç bilinçlere de kazandırılması konusuydu.

Son gün yapılan geziyle ,1919 yılında , 15 Haziran’ı 16 Haziran’a bağlayan gece Yunan karakoluna yapılan baskını yerinde görmek , ardından Yörük Ali Efe ‘nin müze evini ve bahçesindeki mezarını ziyaret ederek anılarını tazelemek , eşyalarıyla kitaplığını evini görmek için ,Pide yemek üzere Yenipazar’a giden her Aydın’lının öncelikli görevi olmalıdır.

Efe nin yaşadığı evin trabzan’ına tutunmak , duvara elimizle dokunmak, adeta efenin kendisiyle sarılmak duygusunu verecektir, hissedenler için.

Aydın Kurtuluş savaşı öncesi 3,5 yıl işgalin acılarını çeken ve mezalime uğramasına rağmen , efeleriyle direnen , kahramanlığının tescillenmesi için, mutlaka AYDIN’A İSTİKLAL MADALYASI verilmelidir.

KAHRAMAN ön adı Maraş’a ve Ankara ‘nın KAZAN ilçesine , GAZİ adı Antep’e , ŞANLI adı Urfa’ya verilirken AYDIN bu ünvanların daha çok üzerinde ,kahramanlıklar gösteren bir il olarak AYDIN EFESİ olarak İSTİKLAL MADALYASI kentimizin hakkıdır.

Bu nedenle küçük eksik ve içeriklerine rağmen , Sempozyum düzenleme ve bilim kurulu üyesi ADÜ ailesini , akademisyenlerini, sunum yapan tüm Üniversite öğretim üyelerini

, canla başla 3 gün boyunca görev yapan Fen Edebiyat Fakültesinin isimsiz kahramanları öğrencileri ve canla başla görev yaparak Aydın’ın tanıtımında başarılı olan Rektör danışmanı Hüseyin TURGUT’u kutluyorum.

Bu etkinliğin ADÜ içinde açılacak KUVVAYI MİLLİYE ve EFE KÜLTÜRÜ ARAŞTIRMA MERKEZİNİN önderliğinde her yıl yapılması ve yakın tarihimizin kayıt altına alınarak, yerel tarihimizin araştırılarak , gelecek nesillere aktarılması için çalışma başlatılması Üniversitelerin ÜNİVERSAL sorumlulukları arasındadır.

Çünkü AYDIN , 1973 yılında ve 46 yıl önce İstasyon meydanındaki CUMHURİYETİN 50. YIL ANITININ nerde olduğunu ve akibetini bilmeyen tarih özürlü bir kent olma onursuzluğunu , hiç ama hiç hak etmiyor.

***

Dün gelen bir haberle üzüldük. Aydın da uzun yıllar PTT ve TELEKOM kurumlarında idareci olarak hizmet veren sonrasında atandığı , İzmir de Fuar alanı içinde müzede Müdür olarak sürdüren sevgili dostum , arkeolog , kültür ve sanat sevdalısı kardeşim Cemil KANCA ‘ nın ani vefat haberi , sevenlerini çok üzdü. Her ölüm erkendir dedikleri gibi, sevgili Cemil kardeşime Allahtan rahmet , acılı yakınlarına sabır ve metanet diliyorum.

Haftanız sağlık ve iyi dileklerimle size mutluluklar getirsin.

SÖZÜN ÖZÜ: HAYAT BAZEN İNSANLARI BİRBİRLERİ İÇİN NE KADAR ÇOK ŞEY İFADE ETTİKLERİNİ ANLAMALARI İÇİN AYIRIR.

MEHMET ÖZÇAKIR

mehmetozcakir@hotmail.com

P.K:110 EFELER – AYDIN

GSM: 0.532.3722627