Mehmet Özçakır

Mehmet Özçakır

DÜN’ÜN BÜYÜK MENDERES BULVARI BUGÜN ADNAN MENDERES BULVARI

Aydın kentinin merkezi ve günümüzde Efeler ilçesinde kalan Adnan menderes Bulvarı şehrin en eski Gazi Bulvarından sonra kentin görüntüsünü değiştiren ve en bilinen ana arteridir.

Şehitler bulvarı ve meydandaki pastaneleri ile ünlü kent merkezi , açılan Bulvar ile kartpostallara ve anılara kucak açmış 50 yıllık bir maziye sahiptir.

Aydın’ın elde edilen en eski fotoğraflarında Beycami çevresi geniş bir meydan halinde yer almaktaydı.

Aydın’da yaşayanlar bu caddeden günde en az bir kere geçen , gezinen insanlardır.

Eskiden bulvar açılmadan önce, yerinde daha dar ve Turan Caddesi olarak bilinen tozlu topraklı bir yol almaktaydı.Bu yol Kıbrıs caddesine dek güneye düz uzanır, sonra Çilingir sokağına ( beyaz camisine ) doğuya kıvrılarak, Torlak mevkine ulaşırdı.

Bu yol etrafında tek katlı bahçeli ve genelde kerpiçten yapılmış konutlar yer alırdı.

1967-1968 yıllarında yapımına karar vermeden önce , ana ulaşım yolu , Şehitler abidesinden , Kozdibi meydanına doğru uzanan Cumhuriyet caddesidir.

Araçlar genel de istasyon meydanından , Askeri mahfel de olarak bilinene Askerlik daire Başkanlığı önünden , güneye doğru kıvrılarak eski adıyla Çine Caddesi , değişen adıyla Valikonağı Caddesi üzerinden eski dörtyol’dan geçerek , daha güneyde mezarlık yakınlarındaki taşkırma mevkiinden Muğla’ya dek uzanırdı.

Rahmetli Orhan Esin ‘in Aydın belediye Başkanlığını üstlendiği 1963-1973 yılları arasında ve 1960 lı yılların sonlarında şehir içinden Yeni dörtyol’a bağlantı sağlanmak üzere şehrin gazi Bulvarından sonra ikinci büyük bulvarı açılmasına karar verildi.

Adalet partisinin iktidarında ve aynı partiden Başkanlığa seçilen Orhan Esin ,Ankara’dan gönderilen ödeneklerle hemen kamulaştırma işlemlerine başlayarak , tek katlı eski kerpiç evler yıkılmış, ardından yüksek katlı ilk apartmanlar yükselmeye başlamıştı.

Müteahhitlik ve İnşaat malzemeleri ticareti ile Mimari Projecilik sektörünün de çığ gibi büyümesiyle ,İnşaat Mühendisleri Hayrettin Yeşilçayır,Güven Aka ,Nizamettin Sarıbaş ,Alim Aydın,Halil Erkul ,Aykut Uysal, Mimar Mustafa Su ,Yalçın Yaşan, Güven Aka bir köşesinden Aydın’ın bugünkü şekli almasında büyük katkıları olmuştur.

Böylece Aydın’da daha güneye doğru yerleşimlerin önü açılmıştı.

O yıllarda artık Bulvar bir cazibe ve çekim merkezi haline gelmiş, Pınarbaşı’nda hakim evleri olarak bilinene bahçeli konutların pabucu dama atılmıştı..!

1970 ‘li yılların başlarında kartpostallarda , önce adı BÜYÜK MENDERES olarak levhalarda yer alan Bulvar , daha sonraları merhum Başbakan Adnan Menderes’in adıyla anılır oldu.

Yazın Aydınlıların piyasası haline gelen Bulvar ve hemen başındaki Turistik park gazinosu, hafta sonlarında ve tatil günlerinde adeta bir insan seline sahne olurdu.Aydınlıyım diyen herkes , günde en az bir kez ,Bulvardan gelip geçerdi.

Özellikle gençlerin buluşma yeri olan Bulvar üzerindeki yazlık sinemalar yerlerini zamanla beton apartmanlara terk ettiler.

Bunlardan Bulvar sineması , Turistik park gazinosu altındaki sinemayla beraber yazın tüm Aydın’ın eğlence merkeziydi.

Törenlerin , yürüyüşlerin ,fener alaylarının , üç büyüklerin maçlarından sonra kortejlerin gösteri merkezi olan Adnan Menderes Bulvarı bir kilometre uzunluğunda sağlı sollu işyerleri ile en renkli günlerini yaşadığı yıllarda, asansörlü ve kaloriferli apartmanların balkonlarında çay içip , gelen geçenleri izlemek , o zamanlar temiz havasından soluklanmak bir prestij göstergesiydi..!

Bulvar açılmadan önce şehirler arası otobüsler istasyon meydanına kadar gelir yolcularını bu meydanda indirir ve bindirirdi. Bulvar’ın açılmasıyla otobüs garajları yeni dörtyol’a taşınmış,Muğla ve İzmir yönlerinde çardaklı salaş yazıhanelerde hizmet vermeye başlamıştı.

Aydın İzmir ve Denizli devlet karayolu 1957-1958 yıllarında inşa edilerek hizmete açılmasına rağmen , Bulvar’ın bağlandığı bu ana karayolu kenarları boş ve şehir merkezinden uzaktı.

Bulvar’ın açılmasından sonra şehir yavaş yavaş güneye doğru gelişmeye başlamış ,ardından bugünkü Adnan menderes Mahallesi ve İstiklal mahallesine doğru gelişen rezidanslarla Efeler ilçesinin merkez nüfusu 3 yüzbin’lere dayanmıştır.

Ama Büyükşehir Aydın , fiziken büyümeye devam ederken , bir yandan da, kentleşme adına , otopark, trafik ve sağlıklı yaşam kalitesinde sorunları da büyüyerek, günümüzde “ en güzel gökyüzünün altındaki yeryüzü “ ünvanından maalesef uzaklaşmıştır.

MEHMETÖZÇAKIR

mehmetozcakir@hotmail.com

PK:110 EFELER - AYDIN

GSM : 0532.3722627