Mehmet Özçakır

Mehmet Özçakır

MÜZEYE EN SON NE ZAMAN GİTTİNİZ..?

Aydın antik kentleri ve açık olan üç büyük arkeolojik müze (Aydın, Milet, Afrodisyas ) ve belediyelerin açtığı Kültür Bakanlığı denetimindeki Yenipazar Yörük Aliefe Müzesi, Nazilli Anayurt Oteli filmine de mekan olan Demirciefe Etnografya Müzesi, Karacasu Etnografya ,Çine Kuvvayı Milliye Müzesi ve AYTO kültür evi ile , Çine de müze işlevi gören ve Belediye ye ait tarihi Osman efendi konağı ve Efeler Belediyesi Milli Aydın bankası Kültür Merkezi ,Yenipazar ve Kuşadası'nda Sivil Toplum Kuruluş ve belediyelerce açılarak hizmet veren kent arşivleri ve onlarca konak ve müze ile Tarih ve Kültür zengini kentimizi kimler yakından biliyor ve tanıyor..?

Bugüne dek yaşadığı kentin bitişiğindeki , Tralleis antik kentini gezmeyen Aydınlılara sözüm.

Artık sıcak yaz günlerinin ardından gelen serin sonbahar , gezilecek tam zaman ve kültür ve sanat etkinlikleri mevsimi.

Haydi her hafta sonu ailecek bir tarihi ören yerine ve Müzeye,

Tarihimizi öğrenmeye

Sahi siz yukarıda saydığımız müzelerden, hangisini veya hangilerini ne zaman ziyaret ettiniz ..?

Bahanemiz çok olacaktır, ama,yine de gidemeyenler için çok geç değil.

Yakın yerlerde , günü birlik geziler sizleri bekliyor.

Gelin bu müzelerden bazılarını birlikte hatırlayalım .

ÇİNE KUVVAYI MİLLİYE MÜZESİ

Osmanlı imparatorluğu döneminde Sultan Abdülhamit'in emriyle Çine'nin yerli yapı ustaları tarafından 1906 – 1909 yılları arasında yapılmıştır. 1910 – 1979 yılları arasında askerlik şubesi olarak kullanılır. Türkiye Cumhuriyetinin kurulmasından önce yapılan bağımsızlık mücadelesi “ Şanlı Kurtuluş Savaşı” öncesi çok önemli bir yere sahiptir.

İzmir'den Aydın'a ilerleyen Yunan orduları 3 koldan işgale giderken, Ulusal Kurtuluş Savaşı ateşini yakacak karar bu Askerlik Şubesinde alınmıştır. Albay Şefik Aker ve Yörük Ali Efe ile vatansever direnişçiler, düşmanı geri püskürtmek ve vatan toprağını kanının son damlasına kadar korumak amacıyla düşmana yapılacak baskın ve direniş kararlarını bu binada almışlardır.

Yörük Ali Efe ve kızanlarının Sultanhisar'da Yunan kuvvetlerine karşı başarıyla kazandığı Malgaç Baskınını bu binada planlanmış; Milli Mücadele boyunca bu karargahta Mustafa Kemal Atatürk ile yazışmalar yapılmıştır.

Kurtuluş Savaşında Çine sanıldığından daha önemlidir. Yunan'ın İzmir'i işgalinden hemen sonra Çine'de gelişen olaylar hiçte küçümsenecek boyutta değildir. 57. Tümenin Çine'ye çekilmesi yukarıda da belirttiğimiz gibi Kuvayı Milliye oluşum çalışmaları Malgaç ve diğer bölgelere yapılan baskınların öncesinde yaşanan hummalı çalışmalar düzenli ordu öncesi ve sonrasında çok önemli bir yere sahiptir.

16 Haziran 1919'da Sultanhisar'da Malgaç Baskınını 60 kişilik ekibiyle gerçekleştirmiştir. O günlerde İstanbul'da yayın yapan “İstiklal Harbi Gazetesi” haberi manşetten duyurmuştur. Çine bu haberle tüm İstanbul ve Anadolu'da adını duyurmuştur.

Kurtuluş Savaşı öncesi ve süresi boyunca Albay Şefik ve emrindekilerle Çine Heyeti Milliyesine ve bağlı olarak Kuvayı Milliyenin Çine'deki Milislerine yataklık ve karargâhlık etmiştir.

Tarihsel değeri büyük olan tescilli Eski Askerlik Şubesi Binası , Kurtuluş Savaşımızın ve Milli Mücadelemizin yaşayan bir sembolüdür. Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasında büyük önemi olan “ Çine Kuvayı Milliye Heyeti'nin” ne ölçüde değerli olduğunu anlamak, anlatmak için tarihine ve geçmişine sahip çıkan Çine Belediyesi geçmişi gelecek nesillere taşıyabilmek ve atalarımızın ülke bağımsızlığı uğruna yaptığı fedakarlıkları daha iyi anlamamızı sağlayacak bu tarihi kültürümüze sahip çıkarak, Anıtlar Kurulundan alınan izinle restorasyon çalışmaları yapılmıştır. Müzenin restorasyonu Restoratör Yüksek Mimar Ertuğrul Aladağ tarafından 2 yıllık bir süre içerisinde yapılmıştır. Restorasyon çalışmaları ile bu binaların bulunduğu alanları kapsayan düzenleme çalışmaları tamamlanmış ve tahsis amacına uygun bir şekilde “ÇİNE KUVAYI MİLLİYE MÜZESİ” olarak 16.06.2008 tarihinde Yörük Ali Efenin oğlu Kayhan Kavas tarafından açılışı yapılmıştır.

Halen Kuva-yı Milliye Müzesi olarak hizmet vermektedir.

Bahçesi park olarak ta kullanılan geniş arazi içinde küçük bir cephanelik binası bulunmaktadır.

KARACASU ETNOGRAFYA MÜZESİ

Karacasu Etnografya Müzesi, bir dönem Belediye Başkanlığı yapan tarihe meraklı profesyonel kolleksiyoncu ve okul müdürü Emin Mete'nin girişimiyle yeni Belediye binası altında yaklaşık 500 m2 kapalı alanda 2007 yılında açıldı.

Önceleri Belediyenin bakımında olan Müze , sonraları bağlandığı Aphrodisias Müzesi Müdürlüğüne bağlı olarak Tavas yolu üzerinde hizmet veriyor.

Türk kültürünün en eski yerleşimlerinden olan Karacasu'da ortaya çıkarılmış birçok eserin sergilendiği müzenin açılışını, 1950 li yıllarda, Pamukkale'ye gitmek için yola çıkan ancak yolu kaybederek Karacasu'ya gelen ve tesadüfen Afrodisyas'ı bulan ünlü fotoğraf sanatçısı Ara Güler tarafından dünyaya duyurulmuş ve yıllar sonra Televizyon programı yapımcısı Coşkun ARAL tarafından gündeme getirilmişti.

İlçenin tarihi değerler bakımından zengin bir yöre olması ve arkeolojik Afrodisyas müzesi ile beraber Karacasu ' nun kültür ve tarih kenti olarak her yıl binlerce turisti çeken müzede ilçenin , önemli kültürel varlıklarından seramik, sıcak demir, deri ve el sanatları türlerinde ortaya çıkarılmış bin değişik eser sergileniyor.

Müzedeki eserler, ilçedeki vatandaşları ve çevredeki müzelerden bağışlanan eserlerden oluşmaktadır.

Müzede ilçenin geçmişten günümüze seramik, sıcak demir, deri ve diğer el sanatları ile ilgili etnografik eserleri sergilemektedir. Mankenlerle canlandırma yapılarak sergilenen eserler arasında kendisini tarihin gizemli derinliklerinde kültürel bir hazinenin içinde bulmak isteyenlerin mutlaka ziyaret etmesi gereken ender koleksiyona sahip bir butik müzedir.

7 yaşına basan ve 1 Nisan 2014 yılında hizmete giren, çiçeği burnunda Efeler Belediyesi , bu kadar kısa sürede , ikisi mal paylaşımından geçen , ikisi satın alınarak restore edilen ,Milli Aydın bankası , Efeler Konağı ile Bosnalı Konağı ve rızaen satın alınan Hasanefendi Ayşe Tüysüz Konağı ve kiralanarak hizmete giren Hasanefendi Mahallesindeki Aydınçer ailesine ait eski Saray sineması , Saklıcennet ve Mesudiye Mahallesinde bir vatandaşımızın bağışladığı tarihi tescilli konut Aydın yerel tarihine ve geleceğe kazandırılan tarihi yapılarımızdır.

Tüm idarelerde süreklilik esastır.

Aynı geleneği sürdüren Efeler Başkanı Fatih ATAY ' a da Kültür ve sanat açısından yakından takip ettiğim hizmetleri nedeniyle kutluyorum.

Haydi, bu hafta sonu bu müzelerden ve tarihi konaklarımızdan biriyle Aydın tarihini gezmeye başlayalım.!

Siz gezdikçe diğer müzelerimizi de tanımaya gelecek haftalar da devam edelim.

Not: Bu köşe yazarınız fakirin doğum günü bugün. Yaş kemale erdi ve 64 bitti, 65 e doğru yolculuk başlayacak yarın. Şairin dediği gibi yolun yarısını çoktan geçtik. Cahit Sıtkı Tarancı'nın 35 YAŞ şiirindeki İtalyan şair'e gönderme yaptığı dizelerdeki “ Dante gibi ortasındayız “ ömrümüzün.

Yüce yaradan sağlık ve zaman verdikçe, elimiz kalem tuttukça sizlerle bu köşede buluşmaya devam edeceğiz inşallah.

Hafta başına dek kalın sağlıcakla,hep beraber ..!

SÖZÜN ÖZÜ :

ÇOCUKKEN HERKES BİRER SANATKARDIR, ZOR OLAN YETİŞKİNLİKTE DE SANATKAR KALABİLMEK,İÇİMİZDEKİ ÇOCUĞU YAŞATABİLMEKTEDİR.

MEHMET ÖZÇAKIR

mehmetozcakir@hotmail.com

P.K:110 EFELER - AYDIN

GSM : 0.542.7608691