Yıllar önce açtığı sergilerde tanıştık “Oyuncakçı dede” Erkan Atalı ile.
Aydın 'da neredeyse herkesin tanıdığı Erkan hocam , bu ünvanını eskiden çocukların ve atalarımızın oynadığı oyuncakları günümüze kazandırarak , yeniden çocuklara öğreten idealist bir eğitimci.
Güleryüzü ve insanlara sıcak yaklaşımı ile herkesle barışık naif bir kişi olan Erkan Atalı'nın asıl mesleği öğretmenlik.
Ama açtığı sergiler, binlerce çocuğa dokunduğu oyuncakları ile artık kendi adından çok “oyuncakçı dede” ünvanı ile tanınır oldu.
Benim tespitim ile Erkan dede artık Aydın'ın Sunay Akın'ı..!
Aydın da 1952 yılında doğan Atalı, Cumhuriyet İlkokulunda okuduktan sonra Topyatağı mevkiinde Aydın'ın en eski eğitim kurumu o dönem adıyla Erkek Sanat Okulu Motor Bölümünden mezun olarak, 1976 Yılında Türkiye de tek olan Ankara Teknik Yüksek Öğretmen Okulunu bitirerek aynı yıl Turhal Endüstri Meslek Lisesi Motor Bölümünde öğretmenliğe başladı. 1979 yılında Aydın merkez Endüstri Meslek Lisesi Motor Bölümünde göreve başladı. 1982-1987 yılları arasında görevli olduğu okulda, okul öğrencilerinden Halk Müziği Korosunu kurarak, rehber öğretmenliğini yaptı,
1987-1990 yılları arasında görevli olduğu okulda, okul öğrencilerinden Eğe yöresi Halk Oyunları ekibini kurarak ekibin rehber öğretmenliğini yaptı.
2010 Yılından bu yana 126 ilköğretim okulunda sergiler açarak eski oyuncakları tanıtmayı sürdürüyor.
2011 Yılında Ayko Çocuk Kültür Merkezinde 116 el yapımı oyuncaktan oluşan ''Eskiden Oynanan Oyuncaklar'' adlı müzeyi kurdu.
Oyuncaklarıyla ilgili olarak Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Okul Öncesi Öğretmenliği Bölümünde müzesi,
Ankara Altınköy Açık Hava Müzesinde oyuncak müzesi,
Söke Kent Belleği Müzesinde “Geçmişten Günümüze Çocuk Oyuncakları” müzesi,
Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Okul Öncesi Öğretmenliği Bölümünde oyuncak köşesinin oluşturulmasında görevler aldı.
Halen İzmir Aliağa Belediyesinin açacağı Kent Belleği Müzesinde Oyuncak Müzesinin açılması çalışmaları sürdürmektedir.
Bu çalışmalarının yanı sıra , Trafik kazalarına dikkat çekmek üzere açtığı Afiş sergileri, Sigaraya karşı kampanyalarda yer aldığı sosyal sorumluluk ile emeklilik sonrasında faaliyetlerle , Aydın'a toplumsal hizmet vermeye devam etmektedir.
Oyuncaklarının yapımında , Menderes kenarındaki kargıları kullanan Atalı, deyim yerindeyse tamamen organik malzemelerden ürettiği oyuncaklarıyla yıllardır çocukların ilgisini çekiyor.
Aydınlıların deyimiyle en iyi “gagı” , Menderes'in kenarında yetişiyor. Çünkü sulak yerlerin ekosistemi içinde yerini alır kargı. Bunun içinde sohbetimizi “ gagı “ üzerine , Aydın ağzından bir tekerleme ile sürdürüyoruz birlikte,
“gagı va, gagıcık va, gagıdan gagıya fak va.
Gagı va beli bükülü, gagı va deli dövülü,
gagı va mertek gibi, gagı va direk gibi.
Elbeeli gagısı va, hıdıbeeli gagısı va.
Gagı va sarı saman, gagı va dersin el aman.
Gagı va sopa olmaz, gagı va tapa olmaz,
Gagı va bayrak gibi, gagı va bamak gibi,
Gagı va yüklensen topu deviri,
gagıcık va yel üfürünce eğrili,
Gagı va üç adam daşıı, gagıcık va sinek gonunca belini gaşıı.
Gagı va kız güzeli, gagıcık va süs güzeli,
Gagı va denizden baline çekee,
gagıcık va isna elinden ne çekee,
Gagı va asmaya dal olu,
gagı va deliksiz gaval olu,
Gagı va kütük olu, gagıcık va düdük olu.
“Gagı va şümendife yolu, gagıcık va içi hava dolu “
“Gagı va gagıcık vaa.
gagıdan gagıya nah bi garış faak va.
Gagı va bilek gibi, gagıcık va mertek gibi.
Gagıdan gagıya fark var.
Gagı olur barnak olur.
Gagı olur dırnak gibi
Germenciğin gagısınnan,
Ortakların gagısının arasında
Orta barnak gadar fark var.
İşte bu “ gagı” dan yapılan ve ilk bakışta imkansız gibi görünen ve çok düşündüren, zeka ürünü , açılır kilitli oyuncaklar , Oklar, tüfekler, panflüt ve uçaklar ,at nalından , gerçek hayvan kemiklerinin uyluk ve aşık kemiklerinden yapılmış geçmeli oyuncaklar hafızayı geliştiren ilginç ama çok basit el yapımı ürünleri.
Ceviz kabuklarından yapılan düdükler kumru, baykuş sesleriyle doğadaki tüm sesleri taklit edebiliyor.
Günümüzde çocukların plastik ve hazır ambalajlardaki oyuncakların yerine , kendisi üreterek , oynadığı oyuncaklar sadece çocuklar tarafından değil, ana ve babaları ile büyüklerin de merakla keyif aldığı , ellerinden düşürmediği, hatta tüm ailenin evde birlikte çözmeye uğraştığı eğlenceli el yapımı ürünler .
Türk geleneğinde asırlardır kullanılan ve günümüze dek aktarılan geleneği yaşatan Erkan hoca namı diğer Oyuncakçı dede , lakabına uygun olarak aslında gerçekten bir “ dede”.
Torunlarıyla yaptığı el işi oyuncakları ile oynayan Erkan Atalı'nın tek dileği, Aydın da bu geleneğin devamı için Üniversitelerde ders olarak okutulması ve kendisinden sonra da bu oyuncakları yapacak birilerinin nesiller boyunca var olması .
Oyuncakçı, trafik eğitmeni, Tütün zararlarını anlatan sergiler açan Erkan Atalı' nın bu ünvanlarına bir de UNESCO SOYUT DÜNYA MİRASINA aday olarak , neden Aydın'ın evrensel bir marka olmasın ?
SÖZÜN ÖZÜ :
ÇOCUKLARINIZI YAŞADIĞINIZ ZAMANA GÖRE DEĞİL, ONLARIN YAŞAYACAKLARI ZAMANA GÖRE EĞİTMELİYİZ.
İNSAN GENÇLİĞİNDE ÖĞRENİR, YAŞLILIĞINDA ANLAR.
MEHMET ÖZÇAKIR
mehmetozcakir@hotmail.com
P.K:110 EFELER- AYDIN
GSM : 0.542.7608691