ABD ile İran arasında İsviçre'de yürütülen müzakerelerin gölgesinde bölge güne savaş alarmlarıyla uyandı. İsrail ve ABD'nin İran'a yönelik ortaklaşa başlattığı hava harekatına Tahran yönetiminin yanıtı çok sert oldu. Balistik füze ve insansız hava araçlarıyla (İHA) sadece İsrail ve ABD üslerini değil, Suudi Arabistan'ı da hedefe koyan İran, küresel petrol arzının can damarı olan Ras Tanura rafinerisini vurdu. Riyad yönetimi, saldırıları en sert dille kınayarak her türlü misilleme hakkını kullanacağını duyurdu.
İRAN SUUDİ ARABİSTAN'A MI SALDIRDI?
Evet, İran ordusu başlattığı geniş çaplı misilleme operasyonları kapsamında Suudi Arabistan topraklarını doğrudan hedef aldı. Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı, başkent Riyad ve ülkenin doğu bölgesine yönelik hava saldırıları düzenlendiğini doğruladı. Riyad yönetimi, kendi hava sahasının ve topraklarının İran'a karşı askeri bir üs olarak kullanılmasına izin vermeyeceği yönündeki garantisine rağmen Tahran'ın bu hamleyi yapmasını "korkakça" bulduğunu ve gelen saldırıların püskürtüldüğünü açıkladı.
İRAN ARAMCO'YA MI SALDIRDI, TESİSİ Mİ VURDU?
Bölgedeki sıcak çatışmaların ekonomik boyutunu gözler önüne seren en yıkıcı hamle, Suudi enerji devine yapılan saldırı oldu. İran'a ait kamikaze İHA'lar, Suudi Arabistan'ın doğusundaki Ras Tanura kentinde yer alan Aramco tesisine intihar dalışı gerçekleştirdi. Doğrudan tesisi hedef alan bu saldırı sonucu rafinerinin belirli bölgelerinden dumanlar yükseldi ve dev tesiste üretim faaliyetleri geçici süreliğine durduruldu.
İRAN ARAMCO'YA AİT TESİSİ NEDEN VURDU, ÖNEMİ NE?
Dünyanın en büyük ham petrol şirketi olan Aramco, küresel enerji arzının beyni konumunda. Hedef alınan Ras Tanura rafinerisi ise günlük 550 bin varil petrol işleme kapasitesiyle Orta Doğu'nun en büyüklerinden biri. Öyle ki, Suudi Arabistan'ın petrol ihracatının yüzde 75'i tek başına bu tesisten sağlanıyor. İran'ın doğrudan burayı vurmasındaki temel amaç; Suudi Arabistan'ın petrol üretim zincirini kırmak ve küresel enerji kaynakları üzerinden uluslararası topluma ağır bir jeopolitik baskı kurmak.
SAVAŞIN FİTİLİNİ ATEŞLEYEN ABD VE İSRAİL SALDIRILARI
Tüm bu kriz, İsrail ve ABD'nin sabah saatlerinde İran'a yönelik ortaklaşa başlattığı ve "Aslan Kükremesi" adı verilen sürpriz harekatla patlak verdi. ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Savunma Bakanlığı, İran rejiminin nükleer ve askeri tehditlerini ortadan kaldırmak amacıyla Tahran, İsfahan, Kum ve Tebriz başta olmak üzere sekiz kritik İran şehrini bombaladı. Bu saldırının, Umman arabuluculuğunda yürütülen ve İran'ın uranyum stokunu sıfırlamayı kabul ettiği belirtilen ABD-İran müzakerelerinin tam ortasında gelmesi tüm dünyayı şaşkına çevirdi.
İRAN'IN ABD ÜSLERİNE VE İSRAİL'E MİSİLLEMESİ
Topraklarına yönelik bombardımanın ardından İran yönetimi anında karşılık verdi. İsrail'e doğru onlarca balistik füze ateşleyen Tahran, hava sahasını kapattı. İsrail genelinde sirenler çalarken halk sığınaklara yönlendirildi. İran ordusu füzelerini sadece İsrail ile sınırlı tutmadı; Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Katar ve Ürdün'de konuşlu Amerikan üslerini eş zamanlı olarak hedef aldı. Gelen ilk resmi raporlara göre, Bahreyn'de bulunan ABD donanma üssü doğrudan vuruldu.