Eski yasanın hal esnafı ve aracılar dışında hiçbir kesimin ihtiyaç ve çıkarlarını karşılamadığı süreçte yasa ile ilgili yapılan kritik ve değerlendirmeler şu şekildedir;
• Yeni Hal Yasasıyla birlikte üreticinin komisyon ödemeden mahsulünü dolaylı değil de doğrudan satabilecek olması üreticinin ve dolayısıyla vatandaşın lehine olmamıştır.
• Meyve ve/veya sebzelerin nereden geldiğini gösteren ürün künyeleri olacak ve bu sayede % 70’i kayıt dışı olan ticaret kayıt altına alınmış olması hedeflenmiş ise de bu hedefe kesinlikle ulaşılamamıştır.
Türkiye Sebzeciler, Meyveciler ve Seyyar Pazarcılar Esnaf ve Sanatkarları Federasyonu (TÜSPAF) Genel Başkanlığı ,ülkemizde yaklaşık 330 bin pazar esnafı bulunmakla birlikte bunlardan sadece 48 bini vergi mükellefi olarak görülmektedir.
Mevcut yasayla birlikte; kamuya ait cadde, sokak ve meydanlarda kurulmuş olan pazar yerlerinde kim olursa olsun, ilgili meslek odasından faaliyet belgesi ve ticaret sicil belgesi olmayanlara belediyeler yer tahsisinde bulunamaya devam etmişlerdir
Belediyeler tahsiste bulundukları pazarcıların belgelerini ticaret müdürlüklerine gönderecek ve herkes kayıt altına alınacak ve dolayısıyla kayıt dışı satış azalacak; vergi veren ve vermeyen arasında yaşanan haksız rekabet de büyük ölçüde ortadan kalkarak devletin vergi gelirlerinde artış sağlanacaktır”amacına ulaşılamamıştır.
Mevcut yasa ile pazarcı esnafının yeni nesil pos cihazı kullanımının artması ile de kayıt dışılık azalacaktır,inancı gerçeğe dönüşmemiştir.
Mevcut yasa yasa üreticiyi korumadığı gibi dürüst esnafları da korumaktadır; çünkü kayıtlı esnaf hali hazırda vergisini, kirasını ve belli başlı ödemelerini düzenli olarak yapmaktadır. Diğer yandan kayıt dışı olarak mal satan kişiler ise tüm bu giderlerden kurtulmakta ve tüm geliri kendisine kalmaktadır.
• Kabzımal olarak da bilinen komisyoncuların aldığı pay, ürünün satış fiyatının yüzde 8’ini geçemeyecektir, • Toptancı halinde veya pazarda, çevreyi rahatsız edecek şekilde satış yapılamayacaktır,hükmü geçersiz kalmış komisyon payı kabzımalların keyfince belirlenmektedir..
• AB standartlarına uygun olarak ölçü ve tartı aletlerini hileli bir şekilde kullananlar veya hileli ve karışık olarak mal satanlar; malları gıda güvenilirliğine, teknik ve hijyenik şartlarına aykırı olarak satanlar; kaba, ambalajın üzerinde yazılı miktardan az mal koyanlara idari para cezaları hemen hemen hiç uygulanmamıştır.
• Yeni Hal Yasası; üretilen ürünlerin özelliklerine göre künyelenmesini, barkot sistemiyle satışa sunulmasını ve ürün kimlikleri oluşturularak “hal bilgi sistemiyle” ürünlerin kayıt altına alınmasını öngörmektedir [19,21].Bu sayede, herhangi bir ürünün tamamen elektronik bir ortamda üreticiden nihai tüketiciye ulaşana kadar ürün takip sisteminin oluşturulması söz konusu olacaktı; ancak bu işlem de becerilememiştir,