OSMANLI DEVLETİ'NDE BİR TARIMSAL VERGİ ÇEŞİDİ: TEMETTÜAT GELİRLERİ VE VERGİLENDİRİLMESİ-2

Abone Ol

Ortakçı Temettüat Defterlerinde hane bölümlerinin sonunda “Mecmu’undan bir senede tahmini temettüatı” başlığı karşısına Guruş cinsinden Temettüat miktarı yazılmıştır.

Alt satıra ise mesleğinden temettüatının geliri veya zuhurat temettüü adı altında bilinmeyen, paradan elde ettiği veya beklenmeyen gelirleri verilerek en sonunda her iki gelir cinsinin toplamı kaydedilmiştir.

Ortakçı Kazası Temettüat Gelirleri

Mahalle

/Köy

Temettüat Ödeyen Hane

1845 Yılı Tahmini

Mahalle/Köyün

Sayısı (Adet)

Temettüatı (Guruş)

Temettüat Oranı

( %)

Aydın zade

76

66199

10,14

Derebucak

41

31976

4,9

Evsat

56

33307

5,1

Pir Ahmed

201

166521

25,51

Sadık Hoca

16

9490,5

1,45

Feslek

42

15963

2,44

Gencelli

48

26555

4,06

Gireniz

117

98452

16,08

Kızıldere

20

14600

2,23

Ortakçı

186

163518

25,05

Savcıllı

36

25967

3,97

Toplam

839

652548,5

100

Kazanın toplam Temettuat geliri 652 548,5 Guruştur. Pir Ahmed ve Ortakçı Temettuat gelirlerinde en yüksek rakamlarla ilk iki sırada yer almaktadır. En düşük Temettuat geliri ise Sadık Hoca mahallesindedir.

Zuhurat Temettüatı

Ferit Develioğlu’na göre “zuhurat gelirleri” ,hesapta olmayan umulmadık gelirler, anlamındadır.

Yazımlara kaynağı belli olan veya belli olmayan tüm gelirler yazılıyordu. Çiftçi, esnaf, tüccar, nakliyeci, ırgat vs. tüm sektörler gelirleriyle kaydediliyordu. Gayrı menkul kira gelirlerinin yanı sıra kaynağı belli olmayan gelirler de zuhurlar temettüatı gibi adlarla defterlere yazılıyordu. Böylece "beyana dayanmamakla birlikte tahrire dayanan bir gelir vergisine geçilmiş oluyordu (319).

Kuyucak Kazasında zuhurat gelirleri hesapta olmayan, umulmadık, kaynağı belirsiz olanlar “zuhurat temettüü” olarak verilirken esnaflık, yoğun emek ve kamudan elde ettikleri gelirler meslekleri yazılarak verilmiştir.

Ortakçı Kazası Zuhurat ve Mesleki Gelirleri

Mahalle

/Köy

Temettüat Ödeyen Hane

1845 Yılı Zuhurat ve Meslek

Mahalle/Köyün

Sayısı (Adet)

Temettüü (Guruş)

Temettüat Oranı( %)

Aydın zade

52

23351

7,7

Derebucak

34

16366

5,39

Evsat

43

19594

6,46

Pir Ahmed

143

60914

20,09

Sadık Hoca

15

8404

2,77

Feslek

36

20957

6,91

Gencelli

41

14735

4,86

Gireniz

89

34277

11,3

Kızıldere

11

26690

8,9

Ortakçı

137

67184

22,16

Savcıllı

23

10651

3,51

Toplam

624

303123

100

Temettü gelirlerinde olduğu gibi zuhurat gelirlerinde de ilk iki sırada Ortakçı ve Pir Ahmed yer almakta her iki yerleşim biriminin toplam zuhurat geliri kaza toplamının %42,25’ine karşılık gelmektedir. Zuhurat ve mesleki gelirler sınıfında da Sadık Hoca Mahallesi en az gelire sahiptir.