Mirî arazi düzeni, Ankara Savaşı (1402) nedeni ile sarsıntıya uğrayan Osmanlı Devleti’nin merkezî iktidarının yeniden güçlendiği II. Murad’ın (1421– 1451) ve yönetimin tamamen devşirmelerin eline geçtiği II. Mehmed’in (1451–1481) saltanatları döneminde, merkezî iktidarın temelini oluşturacak şekilde bütün ülkede yaygınlaştı ve işlemeye başladı (493).
Tımar arazisi, kılıç adı verilen, tımarın nüvesini teşkil eden ve hiçbir zaman bölünmeyen bir çekirdek kısımla, terakki denilen ve terfiler yoluyla tımara sonradan eklenen kısımlardan oluşmaktaydı. Tımarı oluşturan çeşitli gelir birimleri ve hisseler sancağın farklı köylerine dağılmış olabilirdi (494).
Tımar malî bakımdan, toprak ürünlerinden alınan ve reâyadan aynî olarak tahsil edilen, sabit oranlı bir ürün vergisi olduğundan nakdî ranta dayanmayan öşürle ilişkiliydi. Hazinenin temel gelir kaynağı olan öşrün elde edilebilmesi tımar sisteminin etkin ve iyi işlemesine sıkı sıkıya bağlıydı. Fetihlerle giderek genişleyen çok geniş bir coğrafyada merkezin öşrü doğrudan ve etkin şekilde toplaması imkânsızdı (495).
Osmanlı toprakları farklı yönetim biçimlerine sahipti. Bunlardan birisi Vakıflara ait araziler olup cami, çeşme, köprü ve benzeri pek çok yapının korunması, geliştirilmesine hizmet eden, sosyal içerikli amaçlı kurumlara gelir sağlayan araziler idi.
Osmanlı Devleti’nin kuruluşundan itibaren başlayan ve gelişen Vakıflar iki kısma ayrılıyordu. Birincisi, bizzat kendisinden yararlanılan vakıflar ki, buna “müessesat-ı hayriyye” adı veriliyordu. Bu grup içerisinde camiler, mescitler, medreseler, hanlar, zaviyeler, sebiller girmektedir. İkincisi ise birincilerin sürekli ve düzenli bir şekilde işlemesini temin eden bina, arazi vb. gelir kaynaklarının teşkil ettiği vakıflardı ki, bunlara Osmanlılarda “asl-ı vakf” ismi verilmiştir (496).
Ekonomisi ağırlıklı olarak tarımsal üretime dayanan Osmanlı Devleti’nde kullanılan toprakların % 90’a yakın bölümünde kuru tarım yapılmaktaydı (497).
Tarımın karakteristik dokusu gereği kuru tahıl tarımı düzlük alanlarda yapılıyordu (498).