"Bulaşıcı patojenler ve ölümcül deneyler denetimsiz yapılıyor"

Gabbard'ın ifşalarının en ürkütücü boyutunu ise bu merkezlerde yürütülen bilimsel çalışmalar oluşturdu. Söz konusu tesislerin birçoğunda daha önce veya halihazırda son derece tehlikeli ve bulaşıcı patojenler kullanılarak deneyler yapıldığını aktaran Gabbard, durumun ciddiyetini şu sözlerle özetledi: "Bazı durumlarda virüsleri daha tehlikeli hale getiren 'Fonksiyon Kazanımı' (Gain of Function) araştırmaları da dahil olmak üzere, bu çalışmalar çok az görünürlükle ve neredeyse hiçbir ciddi denetim mekanizması olmadan yürütülüyor."

Gabbard görevden ayrılıyor, Trump yeni adayını duyurdu

Merkezi Haberalma Teşkilatı (CIA) ve Federal Soruşturma Bürosu (FBI) gibi ABD'nin en kritik 18 istihbarat biriminin tepe yöneticisi konumundaki Tulsi Gabbard, 22 Mayıs tarihinde eşinin yaşadığı sağlık sorunlarını gerekçe göstererek görevini bırakacağını açıklamıştı. Özellikle geçmişte İran ve Venezuela'ya yönelik olası askeri müdahalelere şiddetle karşı çıkmasıyla tanınan Gabbard, 30 Haziran itibarıyla koltuğuna resmen veda edecek.

Yaşanan bu sarsıcı sürecin ardından ABD Başkanı Donald Trump da vakit kaybetmeden yeni istihbarat patronunu belirledi. Sosyal medya hesabı üzerinden bir açıklama yapan Trump, boşalacak olan Ulusal İstihbarat Direktörlüğü makamı için Jay Clayton'ı aday gösterdiğini kamuoyuna duyurdu ve ABD Senatosu'na bu atamayı en kısa sürede onaylamaları için çağrıda bulundu.

USGS, depremin 55,2 kilometre derinlikte meydana geldiğini aktardı.

Depremin ardından 4,6 ile 6,5 büyüklüğünde 10 artçı sarsıntı kaydedildi, bölgede ve çevre ülkelerde tsunami riskine ilişkin uyarılar yapıldı.

Filipinler Devlet Başkanı'ndan tsunami uyarısı

Depremin ardından Filipinler Volkanoloji ve Sismoloji Enstitüsü Direktörü Teresito Bacolcol, Associated Press'e (AP) verdiği demeçte, ülkenin Sultan Kudarat ve Sarangani illerinde karada bulunan tsunami gözlem istasyonları tarafından 1 metrelik dalgaların izlendiğini söyledi.

Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr., ülkenin tsunamiye karşı savunmasız bölgelerindeki vatandaşlara derhal yüksek yerlere gitme çağrısında bulundu.

Hükümetin harekete geçtiğini aktaran Marcos, afet müdahale kurumlarının hazırda beklediğini kaydetti.

Malezya Meteoroloji Dairesi de ülkedeki Borneo adasındaki Sabah eyaleti için tsunami uyarısı yaptı.

"Pasifik Ateş Çemberi" olarak adlandırılan deprem ve volkan kuşağındaki Filipinler'de büyük çaplı depremler sık yaşanıyor.

En fazla can kaybının yaşandığı Uttar Pradeş eyaletinde yıldırım düşmesi sonucu 2, şiddetli yağış ve fırtınanın ardından bir ağacın evin üzerine devrilmesi nedeniyle 3, inşaat halindeki bir köprünün çökmesi sonucu ise 6 kişi hayatını kaybetti.

Fırtına nedeniyle çok sayıda hayvan telef olurken, bazı binalarda hasar meydana geldi.

Kuvvetli fırtına ve yıldırım düşmesi nedeniyle Batı Bengal ve Bihar eyaletlerinde 7'şer kişi yaşamını yitirdi.

Madhya Pradeş'te etkili olan şiddetli yağışlarda ise 3 kişi hayatını kaybetti, 2 kişi yaralandı.

Meteoroloji yetkilileri, Hindistan'ın kuzeyindeki bazı bölgelerde olumsuz hava koşullarının sürebileceği uyarısında bulundu.

Depremin 101 kilometre derinlikte meydana geldiği belirtildi.

Yetkililer, depremde can ve mal kaybının yaşanmadığını aktardı.

Ulusal Afet Önleme ve Müdahale Servisi yetkilisi Felipe Plaza, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklama, Şili kıyılarında tsunami terörünün görüldüğünü belirterek, ilk belirlemelere herhangi bir can ve mal kaybının yaşanmadığını kaydetti.

247 işçinin çalıştığı belirtilen madende ilk belirlemelere göre 90 işçi hayatını kaybetti.

Göçük altında kalan işçileri arama ve kurtarma çalışmaları sürüyor, can kaybının artmasından endişe ediliyor.

Kömür madenindeki patlama, Çin'de son yıllarda en fazla can kaybına yol açan maden kazalarından biri oldu.

İç Moğolistan Özerk Bölgesi'nde 2023'te açık maden ocağında meydana gelen göçükte 53 işçi yaşamını yitirmişti.

Devlet Başkanı Şi'den arama kurtarma çalışmalarının seferber edilmesi talimatı

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, yayımladığı açıklamada, arama kurtarma çalışmaları için seferber olunması ve yaralıların tedavisi için talimat verdi.

Çalışmaların uygun şekilde yürütülmesini isteyen Şi, patlamanın sebebine ilişkin kapsamlı soruşturma yürütülmesi ve sorumlulardan yasa önünde hesap sorulması çağrısında bulundu.

Ülke genelindeki tüm yerel yönetimlerin ve ilgili birimlerin olaydan ders çıkarmaları ve iş güvenliği tedbirlerini artırmaları gerektiğine dikkati çeken Şi, büyük kazaların önlenmesi için potansiyel risklerin teşhis edilip giderilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Kazayla ilgili soruşturma sürüyor.

Çin'de altyapının eski, güvenlik düzenlemelerinin yetersiz olduğu kömür madeni işletmelerinde son yıllarda denetimlerin artırılmasıyla sayısı azalsa da yer yer kazalar meydana geliyor.

İlk Rota Meşhed - İstanbul

İran Sivil Havacılık Kurumu, yurt dışı uçuşları için bilet satışlarına yeniden onay verdi ve ülkedeki online bilet platformlarında uluslararası seferler yeniden listelenmeye başlandı. Çatışma döneminin ardından planlanan bu ilk uluslararası seferin rotası ise İstanbul oldu. Alınan güncel bilgilere göre, Meşhed Havalimanı'ndan kalkacak uçağın Salı sabahı yerel saatle 07.00'de teker kesmesi öngörülüyor.

Şubat Ayından Bu Yana Uçuşlar Durmuştu

Hatırlanacağı üzere, Şubat ayının son günlerinde ABD ve İsrail tarafından doğrudan İran'a yönelik düzenlenen operasyonlarda ülkedeki havalimanı altyapıları zarar görmüş ve güvenlik zafiyeti yaşanmaması adına İran genelindeki tüm ticari uçuşlar süresiz olarak askıya alınmıştı. Meşhed-İstanbul seferi, bölgedeki havacılık sektörünün normale dönmesi adına atılan ilk somut adım olarak dikkat çekiyor.

DAİRELERDEN 13 BUÇUK TON ALTIN ÇIKTI

Haikou kentinde en üst düzey yerel yönetici konumunda bulunan belediye başkanının mülklerine yönelik gerçekleştirilen inceleme, inanılması güç manzaralara sahne oldu. Emniyet birimlerinin şahsın kullanımındaki evlerde yaptığı aramalarda, istiflenmiş halde devasa miktarda nakit para bulundu. Nakit yığınlarının yanı sıra, dairelerin çeşitli noktalarında tam 13,5 ton ağırlığında altın ele geçirilerek adli emanete alındı.

DÖRT BUÇUK MİLYAR DOLARLIK SERVET

Soruşturma kapsamında söz konusu kişinin yetkili olduğu dönemde elde ettiği yasa dışı kazancın toplam boyutu netleşti. Uzmanların yaptığı hesaplamalar, yöneticinin makamını kullanarak görev süresi boyunca yaklaşık 4,5 milyar dolarlık devasa bir mal varlığı biriktirdiğini kayıt altına aldı.

YOLSUZLUK DOSYASINDA İDAM HÜKMÜ

Toplanan bulgular ve el konulan milyarlarca dolarlık varlığın ardından yargı süreci hızla karara bağlandı. Yolsuzluk ve görevi kötüye kullanma suçlamalarıyla ağır ceza mahkemesinde hakim karşısına çıkan eski belediye başkanı, heyet tarafından idam cezasına çarptırıldı.

DEPREMİN MERKEZ ÜSSÜ VE DERİNLİĞİ NETLEŞTİ

Amerikan Jeolojik Araştırma Merkezi tarafından elde edilen sismik veriler, yer hareketinin tüm detaylarını ortaya koydu. Bölgeden alınan ölçümler ışığında, 5,3 büyüklüğündeki depremin merkez üssü Badahşan vilayetine bağlı Curm ilçesinin 27 kilometre güneyi olarak belirlendi. Kırılmanın yeryüzüne oldukça uzak bir noktada, yaklaşık 198,8 kilometre derinlikte gerçekleştiği tespit edildi.

KOMŞU ÜLKEDE DE GÜÇLÜ ŞEKİLDE HİSSEDİLDİ

Afganistan topraklarında meydana gelen bu şiddetli sarsıntı, sınır komşusu Pakistan'da da yankı buldu. Başkent İslamabad başta olmak üzere Gilgit-Baltistan eyaletinde ikamet eden vatandaşlar depremi net bir biçimde hissetti. Bölgede yaşanan endişeli bekleyişin ardından gelen ilk haberler ise yüreklere su serpti. Her iki ülkeden ulaşılan ilk bilgilere bakıldığında, sarsıntı kaynaklı herhangi bir can veya mal kaybı yaşanmadığı anlaşıldı.

Işık Hakkı "Kaçak Yapı" Statüsünde Değerlendirilecek

Yeni kurallara göre, yan parselin güneş ışığını engelleyen her yapı “kaçak” sayılacak. Yüksek çitler ve duvarlar için hızlı denetim ve yıkım yapılacak. Sınır hatlarındaki yapılar için komşuların yazılı anlaşması, hukuki sorunları önlemek için en iyi yöntem.

Küçük Ölçekli İnşaatlara "Ruhsatsız" Kolaylık

• Düzenleme, kısıtlamalar getirirken aynı zamanda bürokratik esneklikler de sağlıyor.

• 200 metrekareyi aşmayan ve iki katı geçmeyen binalar için klasik yapı ruhsatı zorunluluğu kaldırıldı.

• Bu tür projelerde, sertifikalı bir mühendis veya mimar tarafından onaylanmış imar planı yeterli.

• Sertifikalı imar planı, inşaat için yeterli yasal zemin oluşturuyor.

Mülk Sahiplerine Çevresel Sorumluluk Yükleniyor

• İnşaat süreçlerindeki esneklik, önemli denetim sorumlulukları getiriyor.

• Yapısal değişiklikleri izinsiz yapan veya güneş ışığı kriterlerini ihlal eden mülk sahipleri para cezası ve yasal yaptırımlarla karşılaşacak.

• İnşaatın her aşamasında komşu haklarına ve çevresel faktörlere dikkat etmek, mülk sahibinin yasal yükümlülüğüdür.

ABD VİZESİ OLANLAR İÇİN "HIZLI ŞERİT" DÖNEMİ

Kanada hükümeti, başvuru yoğunluğunu eritmek ve güvenilir seyahat geçmişine sahip kişilere kolaylık sağlamak amacıyla CAN+ sistemini devreye aldı. Bu sisteme göre; halihazırda geçerli bir Amerika Birleşik Devletleri (ABD) göçmen olmayan vizesine sahip olan ya da son 10 yıl içerisinde en az bir kez Kanada vizesi alıp bu ülkeyi ziyaret etmiş olan Türk vatandaşları, "öncelikli aday" statüsüne alınacak. Bu kapsama giren kişilerin standart vize başvurusu dışında ek bir işlem yapmasına gerek kalmayacak. Sistem, bu adayları otomatik olarak ayırarak çok daha az evrakla ve normalden çok daha kısa bir sürede sonuç verecek.

9 BİN TÜRK'ÜN SINIR DIŞI EDİLECEĞİ İDDİALARI ASILSIZ ÇIKTI

Geçtiğimiz günlerde bazı mecralarda yer alan ve 2023 depremi sonrası özel izinlerle Kanada’ya giden yaklaşık 9 bin Türk vatandaşının oturum izinlerinin uzatılmayacağı, dosyalarının iade edilerek sınır dışı edilecekleri yönündeki haberler resmi kurumlarca yalanlandı. Kanada Türk Federasyonu, söz konusu iddiaların tamamen asılsız olduğunu ve çeviri hatalarından kaynaklanan bir dezenformasyon içerdiğini duyurdu. Federasyon yetkilileri, Göçmenlik Bakanlığı ile iletişim halinde olduklarını ve depremzedelere yönelik statülerin bireysel değerlendirmelerle devam ettiğini vurguladı.

DİJİTAL TAKİP VE BİREYSEL DEĞERLENDİRME VURGUSU

• IRCC Sözcüsü Krupovich, vize bekleyen vatandaşların belirsizliğini gidermek için şeffaflık sözü verdi.

ZIRHLI KASADAN ÇIKAN SERVET: 40 MİLYON DOLAR, 35 MİLYON EURO VE ALTIN

Macaristan Ulusal Vergi ve Gümrük İdaresi tarafından durdurulan zırhlı kasanın içinden adeta bir hazine fışkırdı. Yapılan resmi tespitlere göre araçta tam 40 milyon dolar, 35 milyon euro nakit para ve 9 kilogram ağırlığında külçe altın bulunuyordu. Macar makamları, yasal ve şeffaf finansal işlemlerin bu denli büyük miktarlarda nakit paranın karayoluyla taşınması şeklinde yapılmayacağını belirterek derhal geniş çaplı bir "kara para aklama" soruşturması başlattı.

UKRAYNA'DAN SERT TEPKİ: "GÖREVLİLER REHİN ALINDI, PARAMIZ ÇALINDI"

El koyma işleminin ardından Kiev yönetiminden peş peşe çok sert açıklamalar geldi. Sevkiyatı yapan Ukrayna devlet bankası Oschadbank, bu hareketin yasa dışı olmadığını savundu. Banka yetkilileri, Ukrayna hava sahasının uçuşlara kapalı olması nedeniyle Avusturya ile Ukrayna arasındaki nakit ve değerli eşya transferlerinin mecburen karayoluyla, "rutin bir işlem" olarak yapıldığını ifade etti. Ancak asıl diplomatik kriz Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha'nın sözleriyle alevlendi. Sybiha, Macaristan hükümetini 7 banka çalışanını "sebepsiz yere rehin almakla" ve Ukrayna devletinin "parasını çalmakla" suçladı.

İSTİHBARAT BAĞLANTISI ÇIKTI: 7 KİŞİ SINIR DIŞI EDİLİYOR

Budapeşte'de alıkonulan 7 Ukraynalı hakkındaki güvenlik soruşturması ise olayın rengini değiştirdi. Macaristan Uluslararası İletişimden Sorumlu Devlet Sekreteri Zoltan Kovacs, yakalanan şahısların geçmişlerine dair çarpıcı bulgulara ulaştıklarını kamuoyuyla paylaştı. Kovacs'ın açıklamasına göre, söz konusu zırhlı araç konvoyunu yöneten ekibin başında Ukrayna Güvenlik Servisi'nden emekli olmuş bir general bulunuyordu. Diğer personellerin de ciddi askeri ve istihbarat deneyimine sahip olduğu saptandı. Macar hükümeti, elde edilen bu istihbarat verilerine dayanarak gözaltındaki 7 Ukrayna vatandaşının derhal sınır dışı edileceğini duyurdu.

KRİZİN PERDE ARKASI: DOĞALGAZ, VETO VE ZELENSKİY'NİN "ADRES" TEHDİDİ

Zırhlı araç krizi, aslında haftalardır devam eden derin bir siyasi gerilimin dışa vurumu olarak yorumlanıyor. Krizin fitili, Rusya'nın İHA saldırılarıyla vurduğu bir petrol boru hattının onarım sürecinde ateşlenmişti. Macaristan ve Slovakya, Kiev yönetimini bu boru hattının tamiratını kasten yavaşlatmakla ve enerji tedarikini baltalamakla suçlamıştı. Bu duruma misilleme yapan Orbán yönetimi, Avrupa Birliği'nin Rusya'ya yönelik yeni yaptırım kararlarını ve Ukrayna'ya can suyu olacak 90 milyar euroluk dev kredi paketini veto ederek bloke etmişti.

Macaristan'ın bu vetosu, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'i adeta çileden çıkarmıştı. Olaydan kısa bir süre önce oldukça tartışmalı bir açıklama yapan Zelenskiy, diplomatik sınırları zorlayarak fiziksel bir tehdit imasında bulunmuştu. Zelenskiy, "Umarım Avrupa Birliği içinde tek bir kişi bile bu 90 milyar euroluk hayati yardımı engellemeye kalkmaz.

Tarihte Bir İlk: Bulut Altyapısına 'Balistik' Darbe

Yaşanan bu olağandışı durum, teknoloji ve güvenlik uzmanları arasında geniş yankı buldu. Analist Shanaka Anslem Perera, sosyal medya üzerinden yaptığı değerlendirmede, dünyanın en büyük bulut hizmeti sağlayıcısının füze ya da İHA parçalarını tanımlamak için basitçe 'nesne' kelimesini kullandığına dikkat çekti. Perera, kurumsal şirketlerin iletişim rehberlerinde henüz bu tarz askeri senaryolar için uygun bir jargon bulunmadığını belirterek, bu olayın tarihte ilk kez dev bir bulut veri merkezinin devletler arası bir savaşta fiziksel olarak vurulması anlamına geldiğinin altını çizdi.

Siber güvenlik uzmanı Lukasz Olejnik ise Amazon'un açıklamasındaki naif dile ironik bir yaklaşımla dikkat çekti. AWS veri merkezinin devre dışı kaldığı gece İran'ın Körfez ülkelerine füze ve dron yağdırdığını, BAE hava sahasının da bu nedenle kapatıldığını hatırlatan Olejnik, aradaki bağlantıyı kurmanın hiç de zor olmadığını ifade etti. Uzman, tarihte ilk defa bir bulut sisteminin balistik nedenlerle çökmesinin önemine vurgu yaptı.

'Veri Merkezleri Artık Askeri Üsler Kadar Kritik'

Bu tarihi eşik, savaş stratejilerinin sadece cepheyle sınırlı kalmayıp dijital kalplere de yöneldiğini kanıtlıyor. SODİMER Kurucusu Prof. Dr. Levent Eraslan da gelişmeyi dijital çağın yeni savaş konsepti üzerinden yorumladı.

Günümüzde bulut sistemlerinin ve dijital ağların en az enerji tesisleri veya askeri üsler kadar hayati bir öneme sahip olduğunu belirten Prof. Dr. Eraslan, ABD altyapısına yönelik bu dolaylı ya da doğrudan hamlenin asimetrik bir mesaj taşıdığını ifade etti. Eraslan'a göre, veri merkezlerinin fiziksel bütünlüğünün tehdit edilmesi, modern savaşların görünmeyen ama en ölümcül cephelerinden birinin artık dijital altyapı kontrolü olduğunu net bir şekilde ortaya koyuyor.

BİNYAMİN NETANYAHU ÖLDÜ MÜ, YAŞIYOR MU?

İran'ın Başbakanlık yerleşkesini vurduğunu duyurmasıyla birlikte küresel çapta sayısız ölüm iddiası dolaşıma girdi. İran Devrim Muhafızları Ordusu, saldırı sonrası yayınladığı bildiride Netanyahu'nun durumunun "belirsizliğini koruduğunu" ifade etti. Ancak şu ana kadar İsrail hükümetinden veya Başbakanlık Ofisi'nden bu iddiaları doğrulayan herhangi bir resmi açıklama gelmedi. Öte yandan, bombaların düştüğü anlarda Netanyahu'nun Almanya'da bulunduğuna dair çeşitli söylentiler de hızla yayılıyor. İsrail cephesinden resmi bir teyit gelmediği için mevcut kaos ortamında Netanyahu'nun hayatını kaybettiğine dair kanıtlanmış bir veri bulunmuyor.

İSRAİL BAŞBAKANLIK OFİSİ VURULDU MU?

İran medyasında geniş yankı bulan askeri bildiriye göre, onuncu dalga füze saldırılarında doğrudan İsrail'in yönetim merkezi hedef alındı. Haberlerde, İsrail Hava Kuvvetleri Komutanlığı karargahı ve Başbakanlık Ofisi'nin "Hayber Şiken" füzeleriyle tam isabetle vurulduğu savunuluyor. Devrim Muhafızları bu operasyonun başarıyla sonuçlandığını duyursa da, İsrail askeri makamları binaların hasar durumu veya can kaybı iddialarına ilişkin sessizliğini ısrarla koruyor. Uzmanlar, savaş dönemlerinde psikolojik harbin bir parçası olarak teyitsiz bilgilerin yayılabileceğine dikkat çekiyor.

İRAN, ABD VE İSRAİL SAVAŞINDA SON DURUM NE?

28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in ortaklaşa başlattığı operasyonların ardından Orta Doğu tam anlamıyla bir ateş çemberine döndü. İran dini lideri Ayetullah Ali Hamaney ve birçok üst düzey yetkilinin hayatını kaybettiği saldırılara Tahran yönetimi ağır füze atışlarıyla karşılık veriyor. Çatışmalar İsrail sınırlarını aşarken; İran yönetimi Katar, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki ABD üslerini de hedef menziline aldığını açıkladı.

Karşılıklı hamleler nükleer tesislere kadar uzandı. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) yetkilileri, İsrail ve ABD'nin İran'daki Natanz nükleer tesislerini de vurduğunu doğruladı. Sivil kayıpların bilançosu ise her geçen saat ağırlaşıyor. İran Kızılayı, bombardımanlar sonucu ülke genelinde 555 sivilin yaşamını yitirdiğini ve 747 kişinin yaralandığını açıkladı.

İRAN SUUDİ ARABİSTAN'A MI SALDIRDI?

Evet, İran ordusu başlattığı geniş çaplı misilleme operasyonları kapsamında Suudi Arabistan topraklarını doğrudan hedef aldı. Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı, başkent Riyad ve ülkenin doğu bölgesine yönelik hava saldırıları düzenlendiğini doğruladı. Riyad yönetimi, kendi hava sahasının ve topraklarının İran'a karşı askeri bir üs olarak kullanılmasına izin vermeyeceği yönündeki garantisine rağmen Tahran'ın bu hamleyi yapmasını "korkakça" bulduğunu ve gelen saldırıların püskürtüldüğünü açıkladı.

İRAN ARAMCO'YA MI SALDIRDI, TESİSİ Mİ VURDU?

Bölgedeki sıcak çatışmaların ekonomik boyutunu gözler önüne seren en yıkıcı hamle, Suudi enerji devine yapılan saldırı oldu. İran'a ait kamikaze İHA'lar, Suudi Arabistan'ın doğusundaki Ras Tanura kentinde yer alan Aramco tesisine intihar dalışı gerçekleştirdi. Doğrudan tesisi hedef alan bu saldırı sonucu rafinerinin belirli bölgelerinden dumanlar yükseldi ve dev tesiste üretim faaliyetleri geçici süreliğine durduruldu.

İRAN ARAMCO'YA AİT TESİSİ NEDEN VURDU, ÖNEMİ NE?

Dünyanın en büyük ham petrol şirketi olan Aramco, küresel enerji arzının beyni konumunda. Hedef alınan Ras Tanura rafinerisi ise günlük 550 bin varil petrol işleme kapasitesiyle Orta Doğu'nun en büyüklerinden biri. Öyle ki, Suudi Arabistan'ın petrol ihracatının yüzde 75'i tek başına bu tesisten sağlanıyor. İran'ın doğrudan burayı vurmasındaki temel amaç; Suudi Arabistan'ın petrol üretim zincirini kırmak ve küresel enerji kaynakları üzerinden uluslararası topluma ağır bir jeopolitik baskı kurmak.

SAVAŞIN FİTİLİNİ ATEŞLEYEN ABD VE İSRAİL SALDIRILARI

Tüm bu kriz, İsrail ve ABD'nin sabah saatlerinde İran'a yönelik ortaklaşa başlattığı ve "Aslan Kükremesi" adı verilen sürpriz harekatla patlak verdi. ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Savunma Bakanlığı, İran rejiminin nükleer ve askeri tehditlerini ortadan kaldırmak amacıyla Tahran, İsfahan, Kum ve Tebriz başta olmak üzere sekiz kritik İran şehrini bombaladı. Bu saldırının, Umman arabuluculuğunda yürütülen ve İran'ın uranyum stokunu sıfırlamayı kabul ettiği belirtilen ABD-İran müzakerelerinin tam ortasında gelmesi tüm dünyayı şaşkına çevirdi.

İRAN'IN ABD ÜSLERİNE VE İSRAİL'E MİSİLLEMESİ

Topraklarına yönelik bombardımanın ardından İran yönetimi anında karşılık verdi. İsrail'e doğru onlarca balistik füze ateşleyen Tahran, hava sahasını kapattı. İsrail genelinde sirenler çalarken halk sığınaklara yönlendirildi. İran ordusu füzelerini sadece İsrail ile sınırlı tutmadı; Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Katar ve Ürdün'de konuşlu Amerikan üslerini eş zamanlı olarak hedef aldı. Gelen ilk resmi raporlara göre, Bahreyn'de bulunan ABD donanma üssü doğrudan vuruldu.

Çiftçiler, Fransa'nın tarım politikalarına, Avrupa Birliği'nin (AB) çevreci politikalarına, ücretlerinin yetersizliğine ve mesleklerinin değersizleştirilmesine ilişkin AA muhabirine değerlendirmede bulundu.

FNSEA üyesi çiftçi Rodolphe Thomassin, "Çiftçiler, Avrupa ve Fransa'nın dayattığı kurallar sebebiyle zorlukla çalışıyor ve ekonomik olarak kötü bir durumdalar." ifadelerini kullandı.

A15 otoyolu da dahil Ile-de-France bölgesine ulaşımı engellemelerinin, hükümet üzerinde baskı oluşturmaya yönelik olduğunu söyleyen Thomassin, eylemler konusunda halkın çoğunluğunun desteğini aldıklarına işaret etti.

Thomassin, diğer yandan kamuoyundaki bu desteğe rağmen medyada çiftçiler için olumsuz bir imaj çizildiğini vurgulayarak, çiftçilerin itibarsızlaştırılmasına tepki gösterdi.

Bir diğer FNSEA üyesi çiftçi Lucile Barrois ise kuşatmayı Paris'e daha yakın yerlerde yapmayı planladıklarını belirterek, en büyük şikayetlerinin, yönetimin "çiftçilere tarlada çalışacak zaman bırakmayacak kadar bürokratik işler" yüklemesi olduğunu dile getirdi.

"Resmi kurumlarda olmanın dışında yapacak başka işlerimiz de var." diyen Barrois, çiftçilerin eylemlerinin AB'nin diğer ülkelerinde de devam eden ve kıtaya yayılan bir protesto olduğunu kaydetti.

Barrois, yabancı üreticiler ile Fransız çiftçilerin özellikle bitki sağlığına ilişkin kısıtlamalar konusunda farklı uygulamalara tabi tutulduğuna dikkati çekti.

"Uymakta ısrar ettiğimiz bitki sağlığı standartlarına sahip olmayan Avrupalı veya yabancı ürünleri kabul etmek bize yapılan bir haksızlıktır." değerlendirmesini yapan Barrois, Fransız çiftçilerin çabalarının daha fazla göz önünde bulundurulmasını istedi.

Fransa’da yapılan son anketlere göre, halkın yüzde 80 ila yüzde 90’ı çiftçileri destekliyor.

Çiftçiler Fransız hükümeti ve Avrupa Birliği’nden taleplerine yanıt alıncaya kadar protestolara devam etmekte kararlı olduklarını belirtiyor.

Bankanın vergi öncesi karı da söz konusu dönemde yüzde 2 artarak 5,7 milyar avroya çıkarken, böylece banka, son 16 yılın en yüksek vergi öncesi karını açıkladı.

Faaliyet giderlerinin daha etkin bir hale getirilmesi için çalışmalar yürütüldüğüne işaret edilen banka açıklamasında, ağırlıkla müşteriyle teması olmayan personel sayısının yaklaşık 3 bin 500 kişi azaltacağı da bildirildi.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Deutsche Bank Üst Yöneticisi (CEO) Christian Sewing, bankanın hedeflerinin üzerinde büyümeye devam ettiğini vurgulayarak, “Bu durum bize 2025 hedeflerimize ulaşacağımıza dair güçlü bir güven veriyor.” ifadesini kullandı.

İsrail ordusu Gazze Şeridi'nde 2 bin 269 katliam gerçekleştirirken, hayatını kaybeden ve kayıp olan kişilerin toplam sayısı 33 bin 751 oldu.

Açıklamada naaşı hastanelere ulaşan kişi sayısı 26 bin 751'e yükselirken, ölenlerin 11 bin 500'nünü çocuk, 8 binini kadın, 339'unu sağlık ekipleri, 46'sını sivil savunma ekipleri ve 122'sini de gazeteciler oluşturuyor.

Saldırılar sonucu kayıp durumda olan 7 bin kişinin yüzde 70'ini de kadın ve çocuklar oluşturuyor.

İsrail'in Gazze'ye saldırılarında 65 bin 636 kişi yaralanırken, durumu tehlikeli olan 11 bin yaralı kurtarılmak için tedavi amaçlı seyahat etmeye ihtiyacı duyuyor.

Gazze'de 10 bin kanser hastası ölümle burun buruna gelirken, yaklaşık 700 bin kişi ise yerinden edilmeleri sonucunda çeşitli hastalıklara yakalandı.

Yerinden edilmeleri nedeniyle 8 bin kişide viral hepatit enfeksiyonu vakası görüldü ve 60 bin hamile kadın sağlık hizmetlerine erişemedikleri için, 350 bin kronik hasta ilaç verilmemesi nedeniyle risk altında.

İsrail ordusu 99 sağlık personelini, 10 gazeteciyi gözaltına aldı.

Saldırılar sonucu 2 milyon Gazzeli'nin yerinden edilmesinin yanı sıra 140 hükümet binası, 99 okul ve üniversite İsrail ordusu tarafından tamamen yıkılırken, 295 okul ve üniversite kısmen zarar gördü.

Saldırılarda 161 cami tamamen, 253 cami ise kısmen yıkıldı, 3 kilise hedef alındı.

İsrail ordusunun karadan, havadan ve denizden saldırı altında tuttuğu Gazze'de 70 bin ev tamamen yıkılırken, 290 bin kısmen zarar gördü ve kullanılamaz hale geldi.

Gazze'ye 66 bin ton patlayıcı atan İsrail ordusunun saldırılarında, 30 hastane ve 53 sağlık merkezi hizmet dışı kaldı.

150 sağlık kuruluşunun kısmen zarar gördüğü İsrail ordusunun saldırılarında, 122 ambulans kullanılamaz hale geldi.

İsrail ordusu ayrıca saldırılarında Gazze'deki 200 arkeolojik ve tarihi miras alanını da hedef aldı.

Biden, Suriye-Ürdün sınırındaki Amerikan üssüne düzenlenen saldırıya nasıl karşılık vereceklerini kararlaştırdıklarını söyledi.

Saldırının sorumlusu olarak İran'ı görüp görmedikleri sorusunu, "Bu saldırıyı yapan kişilere silahları sağlamaları bağlamında onları (İran'ı) sorumlu tutuyorum." şeklinde yanıtlayan Biden, saldırının İran'la doğrudan bağlantısının ortaya çıkması durumunda İran'ı doğrudan sorumlu tutup tutmayacağı sorusuna ise "Bunu tartışacağız." ifadesiyle karşılık verdi.

Biden, sözlerine, "Orta Doğu'da daha geniş bir savaşa ihtiyacımız olduğunu düşünmüyorum, bunun peşinde değiliz." diye devam etti.

ABD Başkanı Biden, Suriye-Ürdün sınırındaki Amerikan üssüne hafta sonu düzenlenen saldırıyla ilgili son iki günde Ulusal Güvenlik Konseyi'ni üç kez toplamış ve ülkesinin bu saldırıya nasıl karşılık vereceğini değerlendirmişti.

Verilere göre, 20 üyeli Avro Bölgesi'nde mevsimsellikten arındırılmış GSYH, 2023'ün dördüncü çeyreğinde bir önceki çeyreğe kıyasla sabit kaldı.

Avro Bölgesi'nde GSYH, yılın son çeyreğinde önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 0,1 arttı.

Piyasa beklentileri, Avro Bölgesi'nde GSYH'nin çeyreklik bazda yüzde 0,1 azalması, yıllık bazda ise değişmemesi yönündeydi.

Açıklanan verilerin piyasa beklentilerinden daha olumlu gelmesi dikkati çekti.

AB'de mevsimsellikten arındırılmış GSYH, geçen yılın dördüncü çeyreğinde çeyreklik bazda sabit kalırken, yıllık bazda yüzde 0,2 artış kaydetti.

Öte yandan, geçen yılın üçüncü çeyreğinde önceki çeyreğe kıyasla AB ve Avro Bölgesi ekonomisi yüzde 0,1 küçülmüştü.

GSYH, dördüncü çeyrekte önceki çeyreğe kıyasla İrlanda'da yüzde 0,7, Almanya ve Litvanya'da yüzde 0,3 azaldı. Fransa'da sabit kalan GSYH, İtalya'da yüzde 0,2 arttı.

GSYH, önceki yılın aynı dönemine göre İrlanda'da yüzde 4,8, Avusturya'da yüzde 1,3, Almanya, Çekya ve Letonya'da yüzde 0,2 geriledi. İsveç'te değişmeyen GSYH, İtalya'da yüzde 0,5, Fransa'da yüzde 0,7 yükseldi.

Dışişleri Bakanlığının ekim ayında sona eren mali yıl için hükümete hazırladığı raporda, ABD hükümetinin 2022'ye kıyasla geçen sene yüzde 56'lık artışla 81 milyar dolarlık satış için doğrudan pazarlık yaptığı bildirildi.

Amerikan savunma şirketlerinin yabancı ülkelere yaptığı doğrudan satışlarla birlikte ise geçen yıl toplam satış miktarı 238 milyar dolar olarak kaydedildi.

Polonya 30 milyar dolar değerinde silah aldı
Savunma kapasitesini genişletme çabasında olan Ukrayna'nın komşusu Polonya, ABD'den en büyük silah alımı yapan ülkelerden biri oldu.

12 milyar dolar değerinde Apache helikopterleri satın alan Polonya, HIMARS çoklu roketatar sistemi için 10 milyar dolar ve M1A1 Abrams tankları için 3,75 milyar dolar ödedi.

Polonya, ayrıca, entegre hava ve füze savunma muharebe sistemlerine 4 milyar dolar harcadı.

Başbakan Donald Tusk, önceki hükümetin Polonya'yı "Avrupa'nın en güçlü kara gücü" yapmayı hedefleyen askeri modernizasyon programını sürdürmeyi taahhüt etmişti.

ABD'nin silah satışları, Ukrayna savaşı nedeniyle uzun yıllardır Washington'dan sonraki en büyük ikinci silah satıcısı Moskova'dan uzaklaşan ülkeler tarafından artırıldı.

Almanya, Chinook tipi helikopterlere 8,5 milyar dolar harcadı.

Bulgaristan, Stryker tipi zırhlı araçlara 1,5 milyar dolar öderken, Norveç 1 milyar dolar değerinde çok işlevli helikopterler satın aldı.

Çek Cumhuriyeti ise 5,6 milyar dolarlık F-35 savaş uçakları ve mühimmatı satın aldı.

Güney Kore F-35 uçaklarına 5 milyar dolar ödedi
Amerikan silahları Avrupa dışında da yoğun ilgi gördü.

Güney Kore, F-35 savaş uçakları için 5 milyar dolar öderken, Avustralya C130J-30 Super Hercules tipi uçaklara 6,3 milyar dolar harcadı.

Japonya da E-2D Hawkeye tipi gözetleme uçağı için 1 milyar dolarlık anlaşmaya vardı.