Toptancı halleri tarım ürünleri ve mamul dışı gıdayı üreticiden satın alarak veya satışından komisyon tahsil ederek kendisinden sonraki aracılara teslim eden esnaflar topluluğunun oluşturduğu bir yapıdır.
Kısacası üreticiden sonra pazarlama zincirinde yer alan ilk aracılardır.
Aldıkları tarım ürününü hiçbir makama hesap vermeden keyiflerince market, toptancı, komisyoncu, pazarcı, gıda işletmecisi, gıda fabrikaları, ihracatçı gibi ondan fazla diğer aracıya iletirler.
Toptancı hallerinde üreticinin maliyet hesabı hiçbir zaman yapılmaz. Kısacası üreticinin kâr ve zararından sorumlu değillerdir.
• Yasada, “Hal rüsumu” üreticilerden değil, malı satın alanlar tarafından ödenecektir” maddesi yer alsa da alıcı aracıyı kaçırmamak için bu rüsumu alış fiyatı kırılarak veya komisyon miktarı ve oranı artırılarak her zaman üretici öder.,
• Toptancı hallerindeki işyerleri ile semt pazarlarındaki satış yerlerinin en az %20’si üreticilere/üretici örgütlerine ayrılacaktır (552 sayılı KHK 21.madde de bu oran %10 olarak belirlenmiştir) Ancak % 20 kontenjan hiçbir zaman üreticiye verilmez halde “hava” paraları diğer komisyonculara devredilir.
• “Üreticiye zamanında ödenmeyen mal bedeli, komisyoncu ve tacirlerin verdiği teminattan karşılanabilecektir.” Maddesi hiçbşüir zaman işlemeyen maddelerdendir.
• “Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, özellikle üretici haklarının korunması amacıyla alım satım işlemlerini düzenleyen sözleşmelerde bulunması gerekli asgari şartları belirleyebilecektir.” Dense de üreticinin lobisinin olmaması, Toptancı hallerinin denetlemesinin zayıf olması bu maddeye de işlerlik kazandırmamıştır.
• Yasa ile Üretici örgütü kapsamı genişletilmek istenmişse de başarılı olmamıştır. Bu sayede, üreticilerce kurulan her türlü tüzel kişiliklerin bu Kanun kapsamında üretici örgütü olarak tanımlanmasına imkân sağlanmakta, bir araya gelerek örgütlenen daha çok sayıda üreticilerimizin yasada öngörülen haklardan istifade etmeleri temin edilecektir dense de bu amaca da ulaşılmamıştır.
• “Üretici örgütleri, rüsum ödemeksizin hal dışında da sadece kendi ortak ve üyelerin mallarını değil aynı zamanda ortak veya üyesi olmayan üreticiler ile diğer üretici örgütlerinin mallarını da toptan veya perakende olarak satabilecektir”. Maddesi bulunsa da Toptancı hallerinde üretici örgütü yer almadığı için bu madde de kadük durumdadır.