Türkiye genelinde Narenciye üretiminin başlıca sorunlarını teknik konular, pazarlama ve mevzuattan kaynaklanan sorunlar olarak ele alabiliriz.
Teknik açıdan en önemli sorun Akdeniz meyve sineği olup bu zararlı kalite ve miktar kayıplarına neden olan önemli bir sorun olmaya devam etmektedir. İklim değişikliği ve kontrolsüz ağaç dikiminden dolayı meyve bahçelerinde kalite kaygıları, hastalık ve zararlı sorunları önceki sezona göre daha fazla ortaya çıkmaktadır. 2021'deki ihracat kısıtlamaları ve 2022'deki don zararlarının ardından artan rekoltelerden kaynaklanan fiyat düşüşleri görülmektedir. Akdeniz Bölgesi'ndeki erkenci limon çeşitleri ise ağustos ve temmuz aylarında sıcaklık koşullarının yüksek olması ve nem oranının düşük olması nedeniyle çok daha küçük ve kalitesizdir.
İklimsel sorunlardan olmak üzere “don” zararlısı, özellikle 2025 yılı ilkbaharında Çukurova’da don zararı sert çekirdekli meyveler yanında narenciyede de zararlara neden olmuştur.
Adana Turunçgil Üreticileri Birliği (ADATÜB), 2023-2024 Üretim Sezonu Değerlendirme Raporu’na göre; ihracat pazarlarındaki barış ortamının bozulması ve ekonomik belirsizlikler üreticilerin satışlarını olumsuz etkilemektedir. Ana ihracat pazarı olan Rusya'daki savaş hali ve Rus para birimi olan rublenin değer kaybı ile ihracatçıların artan masraflarının yanında krediye ulaşımda yaşadıkları zorluklar sektörü sıkıntıya düşürmektedir.
2023 yılı turunçgil üretici fiyatlarına bakıldığında; 7,54 TL/Kg ile en yüksek fiyatlı ürünün greyfurt, 6,19 TL/Kg ile en düşük fiyatlı ürünün ise portakal olduğu görülmektedir. Üretici fiyatlarında 2019 yılına göre artan üretim maliyetlerine de bağlı olarak önemli oranlarda artış görülürken, bir önceki yıla göre, portakal üretici fiyatı %71, greyfurt %50, mandalina %32 artmış, limonda ise %2 azalma görülmüştür (Tablo 18). 2024 yılı 10 ay üretici fiyatı ortalamalarına bakıldığında ise, portakalın 6,43 TL/Kg, limonun 6,84 TL/Kg, greyfurtun 8,66 TL/Kg, mandalinanın 9,26 TL/Kg olduğu görülmektedir.
Tarım ve Orman Bakanlığı 2024 üretim yılında; tarımda kullanılan mazot ve gübre için Türkiye Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeli Kapsamında desteklenen havzalarda yetiştirilen “Diğer Ürünler” kategorisinde 103 TL/da mazot desteği, 35 TL/da gübre desteği ödemesi yapmaktadır.
Mevzuat açısından ise en önemli sorun,Tarım ve Orman Bakanlığı’nın bazı tarımsal ürünlerin üretimini planlamak üzere hazırladığı Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik gereğince; yeni bahçe tesisi kurma koşullarına haiz olması halinde, Türkiye İstatistik Kurumu kayıtlarında son yıla ait yeterlilik oranı yüzde yüzelli ve üzeri olan ürünler için kurulun aksine bir kararı olmadığı müddetçe bahçe tesisine izin verilmemektedir.Ayrıca ovalarda % 6 altında eğim özelliği taşıyan arazilerde bahçe oluşturulmasına izin verilmemesi ayrı bir sorun olarak durmaktadır.
Sorun narenciyede rekolte fazlalığı veya tüketim azlığı değil bazı narenciye çeşitlerinin ihracatında yaşanan olumsuzluklardır. Tarım ve Orman Bakanlığı çeşitler üzerinden hareket ederek, toptan yasaklama yerine destekleme verilmeyecek çeşitleri belirleyerek dikimin önüne geçmelidir.
Ayrıca “Tarımsal Üretimin Planlaması yönetmeliği” Türk tarımının bünyesine uymamış,yönetmelikte yer alan pek çok madde ülke tarımının gerçekleri ile uyuşmamaktadır. Ve revizyondan geçirilmelidir.Veya tamamen kaldırılmaldır.
2025 yılı üretici fiyatları açısından yine “felaket” bir yıl olmuştur.Narenciye çeşitleri 2- 16 TL aralığında üreticinin elinden alınırken,aracıların eline geçtiğinde en az %500’lerde bir fiyat artışı ile tüketiciye ulaşmıştır. Örneklerin için de en “vahim” i limonda yaşanmış; üreticiden ortalama 2TL’ye satın alınan limon 2025 yazında aracılar tarafından perakende olarak 120 TL’ye tüketiciye ulaştırılmıştır.
Şu anda da aynı sorun devam etmektedir.