Türkiye, 2023 yılında yaklaşık 7,9 milyon ton turunçgil (Narenciye) üretimi gerçekleştirmekle birlikte, üretimin neredeyse tamamı Ege ve Akdeniz Bölgeleri’nden sağlanmaktadır. Adana, Mersin, Antalya, Hatay, Muğla ve Aydın illerinde turunçgil üretiminin yoğunlaştığı görülmektedir. Türkiye toplam portakal üretiminin %85’i, mandalina üretiminin %91’i, limon üretiminin %94’ü, greyfurt üretiminin %97’si Akdeniz Bölgesi’nde gerçekleştirilmektedir.
Türkiye’de turunçgil meyvelikleri 2023 yılında 1,8 milyon da alana sahip olmuştur. Beş yıl öncesine göre, toplu meyveliklerin alanı %21, limon alanları %40, mandalina alanları %29 oranında artmış, portakal (%1) ve greyfurt (%6) alanlarında ise azalma görülmüştür.
2023 yılında toplam turunçgil alanının %38’ini mandalina, %31’ini limon, %27’sini portakal ve %3’ünü greyfurt oluşturmuştur.
Türkiye’nin son beş yıl içerisinde turunçgil türlerinde meyve veren ve vermeyen ağaç sayıları incelendiğinde, toplam meyve veren turunçgil ağacı sayısında 2019 yılına göre %27 oranında, vermeyen ağaç sayısında ise aynı yıla göre %43 oranında artış görülmüştür. Meyve veren ağaç sayılarında en fazla artış diğer mandalina çeşitlerinde (%63) görülürken, en fazla azalma Yafa çeşidi portakalda (%19) görülmüştür. Meyve vermeyen yaşta ağaç sayılarına baktığımızda ise, 2019 yılına göre en fazla artış %223 ile diğer portakal ağaç sayılarında görülürken, en fazla azalma %65 ile turunç ağacı sayısında görülmüştür.
TÜİK Bitkisel Üretim İstatistikleri’ne göre, 2023 yılında 2 milyon 953 bin ton mandalina, 2 milyon 326 bin ton limon, 2 milyon 311 bin ton portakal, 285 bin ton greyfurt, 3 bin 581 ton turunç üretimi gerçekleşmiştir. Üretimin %37’si mandalina, %30’u limon, %29’u portakal ve %4’ü greyfurta ait olmuştur. Toplam turunçgil üretiminde ilkbahardaki olumlu hava koşulları ve son yıllarda dikilen yeni meyve bahçeleri nedeniyle bir önceki yıla göre %67, limonda %76, portakalda %75, mandalinada %58, greyfurtta %44 ve turunçta %28 artış gözlenmiştir.
Türkiye’de 2019 ve 2023 yılları arasındaki turunçgil üretimi incelendiğinde toplam turunçgil üretiminin 2019 yılına göre %83 oranında arttığı görülmektedir. Üretimdeki en fazla artış %156 ile diğer mandalina çeşitlerinde ve %145 ile limonda görülmektedir.
Türkiye’de 2023/24 pazarlama yılında 2,1 milyon ton turunçgil ihracatı gerçekleşmiştir. Bu ihracatın %49’u mandalina, %32’si limon, %13’ü portakal ve %6’sı greyfurtdan karşılanmaktadır. Son 5 yıllık veriler incelendiğinde toplam turunçgil ihracatında %28, limonda %65, mandalinada %37 artış görülürken, greyturtda %30, portakal ihracatında %10 oranında azalma görülmektedir. Bir önceki pazarlama yılına göre ise toplam turunçgil ihracatında üretimdeki artışa bağlı olarak %21 artış görülmektedir.
Kaynak: TEPGE