Aydın’da uyuz vakalarındaki artış, uzmanları harekete geçirdi. Özel Medinova Hastanesi Dermatoloji (Cildiye) Uzmanı Fatma Nalbant, uyuzun hem bireysel hem toplumsal boyutta önemli sonuçlar doğuran paraziter bir deri hastalığı olduğuna dikkat çekti.
Uyuzun etkeninin, derinin üst tabakasına yerleşerek tüneller açan mikroskobik bir parazit olduğunu belirten Nalbant, bu durumun bağışıklık sistemini tetiklediğini ve hastalarda şiddetli kaşıntıya yol açtığını söyledi. Nalbant, bu kaşıntının çoğu zaman “hayatın en rahatsız edici kaşıntılarından biri” olarak tarif edildiğini ifade etti.
Hastalığın en sık parmak araları, bilekler, koltuk altı, göbek çevresi, meme üzeri ve genital bölgede görüldüğünü belirten Nalbant, bu alanlarda kızarıklık, kaşıma izleri, sıvı dolu küçük kabarcıklar ve parazitin açtığı ince tünellerin dikkat çektiğini söyledi. Özellikle genital bölgede oluşan kaşıntılı kabarıklıkların uyuz için tipik olduğuna vurgu yaptı.
Temas Süresi Bulaşta Kritik
Uyuzun genellikle uzun süreli yakın temasla bulaştığını belirten Nalbant, aynı yatakta uyumak gibi 15–20 dakikayı aşan temasların en riskli durumlar olduğunu kaydetti. Ortak kullanılan havlu, çarşaf ve kıyafetlerin de bulaş kaynağı olabileceğini, hastalığın cinsel temas yoluyla da geçebileceğini hatırlattı.
Belirtiler Haftalar Sonra Ortaya Çıkabiliyor
Parazitin vücuda girdikten sonra belirtilerin 2 ila 6 hafta içinde ortaya çıktığını belirten Nalbant, daha önce uyuz geçirmiş kişilerde belirtilerin birkaç gün içinde başlayabildiğini söyledi. Kaşıntının özellikle geceleri arttığını ve sıcakla belirginleştiğini dile getirdi.
“Kabuklu Uyuz” ve “Sosyete Uyuzu”
Bağışıklık sistemi zayıf kişilerde “kabuklu uyuz” adı verilen daha bulaşıcı ve ağır bir tablonun gelişebildiğini belirten Nalbant, aşırı hijyenik kişilerde ise klasik deri bulguları olmadan sadece yoğun kaşıntıyla seyreden “sosyete uyuzu” görülebildiğini ifade etti.
Tedavide Eş Zamanlılık Şart
Tedavide permetrinli kremler, kükürtlü preparatlar ve bazı durumlarda ağızdan ilaçların kullanıldığını belirten Nalbant, asıl başarının aynı evde yaşayan herkesin eş zamanlı tedavi olması ve tekstil ürünlerinin uygun şekilde temizlenmesiyle mümkün olduğunu vurguladı.
İlaç uygulamasından önce sıcak ve keseli banyonun tedavi etkinliğini artırdığını belirten Nalbant, tedavi sonrası kaşıntının hemen geçmemesinin normal olduğunu, 1–2 hafta içinde azalıp bir ay içinde tamamen kaybolduğunu sözlerine ekledi.
Nalbant, uyuzun kalıcı bağışıklık bırakmadığını ve hastalığın yeniden bulaşabileceğini hatırlatarak, erken tanı ve toplumsal bilincin önemine dikkat çekti.