Yılın ilk aylarının geride kalmasıyla birlikte, Türkiye'deki milyonlarca SSK, Bağ-Kur emeklisi ve memur için Temmuz ayı maaş hesaplamaları hız kazandı. Türkiye İstatistik Kurumunun açıkladığı son veriler, maaşlara yansıyacak artışın ipuçlarını verirken, uzmanlardan gelen uyarılar durumun ciddiyetini gözler önüne seriyor. Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, mevcut ekonomik veriler ve küresel gelişmeler ışığında Temmuz ayında yapılacak düzenlemenin bir refah artışı sağlamayacağını belirterek dikkat çeken uyarılarda bulundu.
İKİ AYLIK ENFLASYON FARKI ORTAYA ÇIKTI
Milyonlarca vatandaşın gelirini doğrudan etkileyecek olan Temmuz düzenlemesi için kritik öneme sahip ilk rakamlar şekillenmeye başladı. Resmi kayıtlara göre Ocak ayında yüzde 4,84 olan enflasyon, Şubat ayında yüzde 2,96 olarak hesaplandı. Böylece yılın ilk iki ayında toplam oran yüzde 7,94 seviyesine ulaştı. Memur emeklileri yılın ikinci yarısı için yüzde 7'lik toplu sözleşme artışı alacak ve enflasyonun yüzde 11'i aşması halinde fark ödemesine hak kazanacak. SSK ve Bağ-Kur emeklileri ise altı aylık enflasyon oranında artış görecek. Kesin tablonun oluşması için önümüzdeki dört ayın verileri bekleniyor.
SAVAŞIN GÖLGESİNDE MALİYETLER ARTTI
Uzman isim Özgür Erdursun, bölgesel krizlerin Türkiye ekonomisine yansımalarını değerlendirerek tehlikenin boyutlarına işaret etti. Enerji fiyatlarındaki dalgalanmaların tüm tüketim kalemlerini sarstığını ifade eden Erdursun, şu değerlendirmeyi yaptı:
'Hemen yanı başımızda bir savaş var. Amerika ve İsrail'in İran'a saldırmasıyla birlikte enerji maliyetlerinin daha da artması bekleniyor. Büyük ihtimalle akaryakıta yeniden zam gelecek. Enerjinin maliyeti arttıkça bu artış sadece pompa fiyatıyla sınırlı kalmıyor; satın aldığımız mallara, hizmetlere ve genel olarak tüm yaşam maliyetine yansıyor. Bu da enflasyonu yukarı itiyor. Diğer taraftan cebimizdeki paranın değeri düşmeye devam ediyor'
ALIM GÜCÜ ŞİMDİDEN DÜŞTÜ
Sabit gelirlilerin her geçen gün daha zorlu bir sınav verdiğini belirten Erdursun, bayram ikramiyelerindeki durağanlığa değinerek yetkililerin enflasyonla mücadele söylemlerini şu sözlerle eleştirdi:
'Hükümet yetkilileri enflasyonla mücadele edildiğini söylüyor ancak bayram ikramiyelerinde herhangi bir artış yapılmadı.'
Fiyat artışlarının hız kesmediğini vurgulayan Erdursun, 'Oysa fiyatlar artarken, mal ve hizmet bedelleri sürekli yükselirken, sabit gelirle geçinenlerin eline geçen tutar değişmiyor. Türkiye'de son yıllarda market etiketlerinin neredeyse haftalık hatta günlük değiştiğini görüyoruz' ifadelerini kullanarak yaşam maliyetindeki ağır tabloyu özetledi.
MAAŞLAR CEBE GİRMEDEN ERİYOR
Yılın henüz çok başında olunmasına rağmen maaşlardaki erimenin hızlandığına dikkat çeken uzman isim, sözlerine şöyle devam etti:
'Bu oran, yapılan maaş artışlarının önemli bir bölümünün daha şimdiden eridiğini gösteriyor. Asgari ücret yıl başında artırıldı ancak iki ayda alım gücünde ciddi kayıp oluştu. Benzer durum emekliler, memurlar ve diğer sabit gelirliler için de geçerli. Cebe giren para nominal olarak aynı görünse de, o parayla alınabilen mal ve hizmet miktarı azalıyor.'
Gelir düzeyi yüksek olsa dahi enflasyonun yıkıcı etkisinden kaçılamadığının altını çizen Erdursun, 'Örneğin 20 bin lira maaş alan bir kişi, iki ay önce alabildiği ürünleri bugün aynı tutarla alamıyor; aradaki farkı kapatmak için ek ödeme yapmak zorunda kalıyor. 30 bin ya da 50 bin lira gelir elde edenler için de durum farklı değil. Enflasyon, gelir düzeyinden bağımsız olarak sabit gelirlilerin alım gücünü aşındırıyor' dedi.
TEMMUZ AYINDA ZAM DEĞİL TELAFİ YAPILACAK
Milyonların büyük bir umutla beklediği Temmuz ayı için net tahminlerde bulunan Erdursun, yapılacak artışın niteliğine dair kritik oranlar paylaştı. Beklenen tabloyu net ifadelerle ortaya koyan Erdursun, sözlerini şöyle tamamladı:
'Temmuz ayında yapılacak artışlar ise 'zam' değil, gerçekleşen enflasyonun telafisi niteliğinde olacak. Mevcut eğilim devam ederse altı aylık enflasyonun yüzde 13 ila yüzde 15 bandında gerçekleşmesi beklenebilir. Bu durumda emekliler yaklaşık bu oran kadar artış alacak; memur ve memur emeklilerinin artışı ise toplu sözleşme farkı nedeniyle biraz daha düşük kalabilir. Ancak bu artışlar, kaybedilen alım gücünü tam olarak geri kazandırmayacak; sadece geçmiş kaybın bir kısmını telafi edecek.'