Dünya Gazetesi yazarı Naki Bakır'ın analizine göre, İsrail ve ABD'nin İran'a yönelik hava saldırılarıyla başlayan ve aylarca süren gerilim döneminde, tasarrufunu altına yönlendiren vatandaşlar ağır bir faturayla karşılaştı.
Vatandaşın 12 Milyar Doları Buharlaştı
27 Şubat ile 5 Haziran arasındaki çalkantılı süreçte bireysel yatırımcılar, Amerikan Doları hesaplarından 1,2 milyar dolar çekerek güvenli liman olarak gördükleri altın hesaplarına 1,7 milyar dolarlık yeni yatırım yaptı. Ancak savaş öncesi 5.200 dolar seviyelerini gören ons altının, krizin patlak vermesi ve petroldeki hızlı tırmanışla birlikte 4.500 doların altına kadar sert bir düşüş yaşaması, küçük yatırımcıyı adeta ters köşe yaptı.
Yurt içi yerleşik gerçek kişilerin altın hesaplarında fiziki olarak artış yaşanmasına rağmen, ons fiyatındaki bu dramatik erime nedeniyle toplam altın portföyünün değeri 12,1 milyar dolar azaldı. Bireysel yatırımcıların toplam yabancı para ve kıymetli maden mevduatı hacmi, söz konusu dönemde 14 milyar 292 milyon dolar daralarak 147 milyar 357 milyon dolara geriledi.
Şirketler Altından Kaçıp Dolara Yöneldi
Vatandaşların aksine şirketler ve tüzel kişiler, kriz döneminde stratejik bir değişikliğe giderek altından ve Euro'dan uzaklaştı. Şirketler altın hesaplarına sınırlı yatırım yaparken, ABD Doları cinsi mevduatlarını 4 milyar doların üzerinde bir artışla 37 milyar 419 milyon dolara taşıyarak güvenli pozisyon aldı. Bu durum, kurumsal yatırımcıların kriz yönetimi ile bireysel yatırımcıların panik kararları arasındaki keskin farkı bir kez daha gözler önüne serdi.
Ateşkes Süreci ve Uzman Tavsiyeleri
Hafta sonu sağlanan kırılgan ateşkes ve diplomasinin ön plana çıkmasıyla birlikte küresel piyasalarda tansiyon bir nebze düştü. Ancak uzmanlar, belirsizliklerin devam ettiğine dikkat çekerek bireysel yatırımcılara kritik uyarılarda bulunuyor:
-
Panikten Uzak Durun: Altın ve Borsa'da ani kararlar vermek yerine, düşüş dönemlerinde kademeli alımlar tercih edilmeli.
-
Portföy Dağılımı: Muhafazakar yatırımcılar için %55-60 oranında TL mevduatı, %25 altın ve %15 döviz sepeti öneriliyor. Agresif yatırımcılar için ise Borsa'nın payı %20-25'e kadar çıkarılabilir.
-
Acil Durum Nakti: Her koşulda toplam portföyün en az %10-15'lik kısmının nakit olarak elde tutulması gerektiği vurgulanıyor.
-
Fiziki Altın Yerine Banka: Alış-satış marjları ve güvenlik açısından yastık altı yerine banka hesapları üzerinden işlem yapılması tavsiye ediliyor.
