Sosyal Güvenlik Kurumu'nun yeni genelgesiyle birlikte, geçmişten kalan prim borçlarının emekli aylıklarından nasıl tahsil edileceği netleşti. Yüzde 25'e kadar yetki verilen kesinti oranının pratikte yüzde 10 olarak uygulanacak olması, bütçesini kuruşu kuruşuna hesaplayan vatandaşların en çok merak ettiği konuların başında geliyor.
Kendi Prim Borcu Olanların Maaşına Doğrudan Kesinti
Yıllarca tırnağıyla kazandığı emeklilik hakkını elde eden bir vatandaş, evine ekmek götürürken şimdi de geçmiş döneme ait borçlarıyla yüzleşmek zorunda kalabiliyor. Ahmet Kıvanç'ın aktardığı detaylara göre, kişinin kendi sigortalılığı nedeniyle oluşan genel sağlık sigortası ve BAĞ-KUR gibi prim borçları, icra takibi olmaksızın doğrudan aylıklardan tahsil edilecek. Sürekli iş göremezlik, malullük ya da yaşlılık aylığı alanların geçmişteki ödenmemiş borçları, bağlandığı andan itibaren bu kesinti kapsamına giriyor. Diyelim ki yıllar öncesinden kalan ufak bir GSS prim borcunuz var; bu durum artık doğrudan maaşınıza yansıyacak.
Dul ve Yetim Aylıklarında Hangi Şartlarda Kesinti Olacak?
Vefat eden sigortalının geride bıraktığı yakınlarına bağlanan ölüm aylıkları da bu yeni düzenlemeden payını alıyor. Aktif çalışırken veya emekliyken hayatını kaybeden kişilerin prim borçları, hak sahibi olan eş ve çocuklara bağlanan dul ve yetim aylıklarından kesilecek. Ancak burada en kritik nokta, kesintinin sadece borcu bulunan kişinin dosyasından yapılan ödemelerde geçerli olması. Örneğin, birden fazla yerden maaş alan bir vatandaşın sadece borçlu olan yakını üzerinden aldığı tutardan kesinti yapılırken, diğer maaşı bu durumdan etkilenmiyor.
Hangi Borçlar Kapsamda ve İtiraz Yolları Neler?
GSS primleri, tarım sigortaları, BAĞ-KUR borçları ve isteğe bağlı ödemeler gibi kalemler bu kesinti havuzunda yer alıyor. Buna karşın, devlet sporcusu veya terör mağdurlarına bağlanan özel maaşlardan kesinlikle kesinti yapılmayacak. SGK, tahsilatları en eski borçtan başlatarak sırayla gerçekleştirirken, yanlış veya mükerrer bir durum sezdiğinizde hak arama yollarınız açık. İkamet ettiğiniz ilin sosyal güvenlik müdürlüğüne başvurarak yapılan işlemlere yasal süreler içinde itiraz edebiliyorsunuz. Emeklinin cebindeki üç beş kuruşun ne kadar kıymetli olduğunu bilenler için bu süreç, yakından takip edilmesi gereken hassas bir dönemi işaret ediyor.
