Eylül ayıyla beraber yurt genelinde, özellikle İstanbul gibi büyükşehirlerde kendini gösteren serin ve yağışlı hava, kış mevsiminin habercisi oldu. Kalın giysilerin yavaş yavaş dolaplardan çıkmasıyla beraber pek çok kişi, dondurucu kış günleri tam anlamıyla bastırmadan önce havaların bir kez daha ısınıp ısınmayacağını merak ediyor. Her yıl sonbahar aylarında kısa süreliğine de olsa yüzünü gösteren ve adeta yazdan kalma günler yaşatan pastırma yazı, bu yıl da vatandaşların en çok araştırdığı konuların başında geliyor. İklim değişikliklerinin de doğrudan etkilediği ve her sene farklılık gösteren pastırma sıcakları 2026 yılında ne zaman yüzünü gösterecek? Geçmiş yıllarda bazen iki haftaya kadar uzayan, bazen ise hiç uğramayan pastırma sıcakları takvimi, güncel hava durumunu yakından takip edenlerin radarından çıkmıyor.
PASTIRMA SICAKLARI NE ZAMAN, HANGİ AYDA OLUR 2026?
Sonbaharın tam ortasında yaşanan ve kısa süreli hava ısınmalarını ifade eden pastırma sıcakları, halk takvimine göre ağırlıklı olarak ekim ayının son günleri ile kasım ayının ilk haftaları arasında kendini gösteriyor. Türkiye genelinde genellikle kasım ayının ilk iki haftasında etkili olan bu dönem, günümüzde değişen iklim koşulları ve küresel hava olayları nedeniyle zaman zaman daha erken ya da daha geç bir tarihe kayabiliyor. Hatta bazı yıllarda pastırma sıcaklarının hiç yaşanmadığı görülürken, bazı yıllarda ise yıl içerisinde birkaç kez tekrarlayarak kış ortasında bahar havası yaşatabiliyor.
PASTIRMA SICAKLARI KAÇ GÜN SÜRER, NASIL OLUŞUR?
Yüksek basınç sisteminin bölgeleri etkisi altına alması, gökyüzünün bulutlardan arınması ve rüzgarın hız kesmesiyle oluşan pastırma sıcakları, genellikle birkaç gün ile bir hafta arasında etkili oluyor. Ancak bazı senelerde bu sıcak ve durgun havanın iki haftaya kadar uzadığı da biliniyor. Bu dönemde gece ve erken sabah saatlerinde ciddi bir serinlik hissedilirken, öğle saatlerinde güneşin de etkisiyle hava sıcaklıkları mevsim normallerinin çok üstüne çıkıyor. Gündüz ile gece arasındaki bu keskin sıcaklık farkı ve nemsiz açık hava, dönemin en belirgin hava olayı olarak dikkat çekiyor.
PASTIRMA YAZI NE DEMEK, ADI NEREDEN GELİYOR?
Yıllardır dilimize pelesenk olan "pastırma yazı" deyimi, aslında adını doğrudan mutfak kültürümüzden, yani geleneksel pastırma kurutma sürecinden alıyor. Bu dönemde gece ve gündüz arasındaki sıcaklık farkının çok yüksek olması, pastırma yapımı için en uygun iklimi yaratıyor. Gündüzleri sıcak havanın etkisiyle etin gözenekleri genişliyor, geceleri ise ayazla birlikte sıkılaşıp kapanıyor. Bu doğal süreç sayesinde ete dışarıdan sıvanan çemen, etin en derin noktalarına kadar kusursuz bir şekilde işliyor. Sadece ülkemizde değil, dünyanın pek çok yerinde bilinen bu hava durumu; Amerika Birleşik Devletleri'nde "Yerli yazı" (Indian summer), Almanya'da "Kocakarı yazı" ve İsveç'te ise "Azize Birgitta yazı" gibi birbirinden ilginç yerel isimlerle anılıyor.
