Yeni genelgeyle, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) borçlusu emeklilerin aylıklarından yapılacak kesinti oranı kesinleşti. Yılın başlarında yüzde 25'e kadar çıkacağı duyurulan maaş kesintisi, 1 Ağustos'tan itibaren yüzde 10 sınırıyla uygulanmaya başladı.
Süreci değerlendiren Sosyal Güvenlik Uzmanı Dilek Ete, yasal düzenlemenin aylar önce gündeme geldiğini anımsattı. Ete, kuruma borcu olan vatandaşların maaşlarından uyarısız kesinti yapılacağını vurgulayarak, "Fakat geçtiğimiz hafta yayınlanan bir genelgeyle bunu yüzde 10'la sınırlı tutmuşlar. Yani uygulamada yüzde 10 kesilecek" dedi.
KESİNTİ HANGİ BORÇLARI KAPSIYOR?
Geçmişten kalan prim borçları bu uygulamanın temel hedefini oluşturuyor. Prim ödemesi eksik kalan Genel Sağlık Sigortası (GSS) ve Bağ-Kur borçluları ile kendi işyerinde çalışanların primini yatırmayan işverenler doğrudan kesinti listesinde yer alıyor.
E-DEVLET ÜZERİNDEN KONTROL EDİLEBİLECEK
Sağlık harcamalarındaki katkı payı artışları, maaşlardaki düşüşün gözden kaçmasına zemin hazırlıyor. Düzenli hesap takibi istenmeyen mağduriyetleri önleyebilir. Uzman Dilek Ete, vatandaşları e-Devlet sistemine girerek "4A emekli aylık kesintileri" veya "4B emekli aylık kesintileri" araması yapmaya çağırdı. Ekrandaki işlem sağlık harcamasından kaynaklanmıyorsa, kesintinin nedenini ve süresini öğrenmek için doğrudan kuruma başvurulması gerekiyor.
ZAMAN AŞIMI VE İCRA YERİNE MAAŞTAN TAHSİLAT
SGK'nın geçmişe dönük borç taramalarında 5510 sayılı Kanun'un 96. maddesi uyarınca kurum hatalarında 5, sigortalı hatalarında 10 yıllık zaman aşımı süresi işletiliyor. Gerçek bir vakayı örnek gösteren Ete, 9,5 yıl önce yaşanıp bildirilmemiş küçük bir iş kazası yüzünden bir işverene bugün iki asgari ücret tutarında idari para cezası kesilebildiğini aktardı.
Açılan borç ve cezaların tahsilatında emeklinin maaşı temel güvence kabul ediliyor. Borç miktarının bir iki yıl içinde yüzde 10'luk dilimlerle sıfırlanabilecek düzeyde olması halinde SGK hukuki yollara başvurmuyor. Kurum, mal varlığına el koyma veya haciz başlatma gibi adli işlemleri devreye sokmak yerine tahsilatı yalnızca aylık kesintilerle sağlıyor.
