ABD'nin Pakistan üzerinden İran'a sunduğu iddia edilen 15 maddelik barış planı, savaş korkusuyla tırmanan piyasaların ateşini bir nebze olsun söndürdü. Petrol fiyatları geri çekilirken, ons altın 4.600 dolar seviyelerinde denge bulmaya çalıştı. Ancak fiyatların düşmesini "alım fırsatı" olarak gören vatandaşlar kuyumculara akın edince, piyasada eşine az rastlanır bir kriz patlak verdi.
VATANDAŞ KUYRUKTA, KUYUMCU "ALTIN BİTTİ" DİYOR
Gram ve çeyrek altın almak için sabahın erken saatlerinde kuyumcu kapılarına dayanan yatırımcılar, hiç beklemedikleri bir manzarayla karşılaştı. Birçok esnaf, vitrinlerini boşaltarak "Elimizde altın kalmadı, satışları durdurduk" açıklaması yaptı. Bu durum akıllara "Türkiye'de altın arzı mı tükendi?" sorusunu getirdi. Ancak krizin perde arkası bambaşka. Darphane yetkililerinden alınan bilgilere göre, altın üretiminde hiçbir aksama yok ve bantlar tam kapasite çalışmaya devam ediyor. İddialara göre asıl sorun; altın fiyatları zirvedeyken yüksek maliyetle alım yapan bazı kuyumcuların, fiyatlar düşünce zararına satış yapmak istememesi ve ellerindeki stokları kasalara (depoya) kilitlemesi.
AKILALMAZ KÂR MARJI: 1.500 DOLARDAN 10 BİN DOLARA FIRLADI!
Kuyumcuların "yok satması", piyasadaki altın arzını yapay olarak daralttı. Bu daralma ise esnafın uyguladığı kâr marjlarını tarihte görülmemiş seviyelere çıkardı. Normal şartlarda bir torba çeyrek altındaki kâr marjı (işçilik ve komisyon dahil) 1.400 ile 1.500 dolar civarında seyrederken, arzın suni olarak kesilmesiyle bu rakamın 10 bin dolarlara kadar fırladığı ifade ediliyor.
Sistemin işleyişine göre altın toptancıları, Darphane'ye 1 kilogram 24 ayar saf külçe altın teslim ediyor. Darphane, bu altından yaklaşık 14.30 gramını işçilik bedeli olarak kesiyor ve geriye kalan kısımdan 610 adet çeyrek altın üreterek bir torba halinde teslim ediyor. Ancak vitrinlerde oluşan bu fahiş makas, banka kurları ile fiziki piyasa arasındaki uçurumu da derinleştirdi. Bankalararası piyasalarda 6.505 liradan kapanan gram altın, Kapalıçarşı'nın nabzının attığı serbest piyasada 6.857 liradan işlem gördü.
DEV BANKALAR ALTIN VE GÜMÜŞ İÇİN NE DİYOR?
Öte yandan, uluslararası arenada ABD Başkanı Donald Trump'ın barış çabalarının samimiyeti sorgulanırken, dev yatırım bankalarından altın ve gümüşe dair yeni tahminler de gelmeye devam ediyor. Goldman Sachs ve JPMorgan analistleri, altındaki bu geri çekilmenin kalıcı olmayacağını ve yıl içinde fiyatların 5 bin ile 6 bin dolar bandında yeni zirveleri test edeceğini öngörüyor.
Citi ve ING gibi kurumlar ise daha temkinli bir duruş sergileyerek, ons altının 4.200 ile 5.450 dolar aralığında dalgalanacağını tahmin ediyor. Gümüş cephesinde ise beklentiler oldukça karamsar. Çoğu banka, gümüş fiyatlarında aşağı yönlü baskının süreceğini ve onsunun 70 ile 85 dolar bandına kadar geri çekilebileceğini raporluyor.
