Körfez'e sıçrayan çatışmalar ve lojistik darboğazlar, dünyanın enerji şah damarı olan Hürmüz Boğazı'nı kilitledi. Arz güvenliğinin tehlikeye girmesiyle birlikte petrol fiyatlarında tarihi bir tırmanış yaşandı. Brent petrol, son 6 yılın en sert haftalık yükselişine imza atarak yatırımcıları ve ülke ekonomilerini paniğe sevk etti.
BRENT PETROL HAFTAYI 93 DOLARIN ÜZERİNDE KAPATTI
Savaşın ilk gününden itibaren yukarı yönlü bir ivme kazanan petrol fiyatları, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik "koşulsuz teslimiyet" çağrısıyla daha da şaha kalktı. Küresel piyasaların referans kabul ettiği Brent petrol, haftanın son işlem gününü yüzde 8,93'lük devasa bir artışla 93,04 dolar seviyesinden tamamladı. Haftalık bilançoya bakıldığında ise durum çok daha çarpıcı: Yüzde 28,37'lik artış, piyasalarda en son Nisan 2020'de (pandemi başlarında) görülen tarihi bir oynaklık olarak kayıtlara geçti.
HÜRMÜZ BOĞAZI TIKANDI, ÜRETİM DURMA NOKTASINA GELDİ
Çatışmaların uzaması ve ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth'in "Henüz savaşın başındayız" şeklindeki karamsar açıklaması, piyasalardaki arz endişesini zirveye taşıdı. Küresel enerji sevkiyatının en kritik geçidi olan Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanmasıyla, tanker trafiği durma noktasına geldi.
Bu tıkanıklık, bölge ülkelerinin üretimini de doğrudan vurdu. Reuters'ın aktardığı bilgilere göre, Irak günlük 1,5 milyon varillik üretimini askıya almak zorunda kalırken, depolama alanları ağzına kadar dolan Kuveyt de petrol üretiminde kesintiye gitmeye başladı.
"150 DOLARI GÖREBİLİRİZ, DÜNYA EKONOMİSİ İÇİN YIKICI OLUR"
Krizin boyutlarına ilişkin en net uyarılardan biri Katar cephesinden geldi. Katar Enerji Bakanı Saad al-Kaabi, gemilerin boğazdan çıkış yapamaması durumunda, petrolün varil fiyatının önümüzdeki haftalarda 150 dolara kadar fırlayabileceğini belirtti. Bakan Kaabi, böyle bir fiyatlamanın küresel ekonomi üzerinde geri dönülemez ve "yıkıcı" etkiler yaratacağı uyarısında bulundu.
JPMorgan Küresel Emtia Araştırmaları Başkanı Natasha Kaneva ise piyasaların artık sadece "savaş korkusunu" değil, somut üretim kayıplarını ve lojistik felaketini fiyatladığını söyledi. Kaneva'nın analizine göre, eğer Hürmüz Boğazı önümüzdeki hafta da kapalı kalmaya devam ederse, dünyadaki günlük üretim kesintisi 6 milyon varil gibi devasa bir rakama ulaşabilir.
