Küresel enerji piyasalarındaki dalgalanmalar ve yurt içindeki vergi düzenlemeleri, araç sahiplerinin bütçesini doğrudan etkilemeye devam ediyor. Geçtiğimiz günlerde eşel mobil sisteminin yürürlükten kalkmasıyla istasyonlarda ciddi bir hareketlilik yaşanmıştı. Özellikle 10 Ekim tarihinde pompa fiyatlarına yansıyan şiddetli artışların ardından, sürücüler haftanın ilk günlerinde yeni bir tarife değişikliği olup olmadığını yakından takip ediyor.
AYDIN AKARYAKIT FİYATLARI VE GÜNCEL POMPA RAKAMLARI
Sektör kaynaklarından alınan son bilgilere göre, kısa vadede tabelaları değiştirecek herhangi bir zam veya indirim kararı ufukta görünmüyor. Geçtiğimiz cumartesi günü uluslararası petrol borsalarındaki hareketlerin de etkisiyle benzin grubunda 96 kuruşluk ufak çaplı bir düşüş yaşanmıştı. Ancak asıl şok, litre başına 6 lira 39 kuruşluk devasa bir artış gören motorin cephesinde hissedildi.
Bugün itibarıyla Efeler, Nazilli, Söke ve Kuşadası gibi yoğun nüfuslu ilçeler başta olmak üzere il genelindeki bayilerde fiyatlar oturmuş durumda. Tüketiciler kurşunsuz 95 oktan benzinin litresini 85,25 TL ile 85,40 TL bandından depolarına doldurabiliyor. Ağır vasıta ve ticari araçların can damarı olan motorin ise 98,15 TL ile 98,30 TL aralığından alıcı buluyor. Otogaz (LPG) kullanan sürücüler için de litre maliyeti istasyonlara göre 40,60 TL ile 41,30 TL seviyelerinde seyrediyor.
FİYATLAR HESAPLANIRKEN HANGİ KRİTERLER BAZ ALINIYOR?
Vatandaşlar genellikle pompaya yansıyan rakamların doğrudan ham petrol (Brent) varil fiyatıyla bağlantılı olduğunu düşünse de, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) mevzuatları çerçevesinde sistem çok daha farklı bir formülle işliyor. Türkiye, benzin ve mazot maliyetlerini belirlerken İtalya'daki Cenova borsasında işlem gören CIF Akdeniz işlenmiş ürün piyasasını referans alıyor.
Maliyet hesaplama süreci, Akdeniz havzasındaki bu ürünlerin günlük ton değerlerinin Amerikan Doları üzerinden izlenmesiyle başlıyor. Elde edilen yabancı para cinsinden değer, Merkez Bankası'nın (TCMB) günlük döviz satış kuru ile çarpılarak Türk Lirası'na çevriliyor. Bu işlemin sonucunda ortaya çıkan rakam "gümrüksüz rafineri fiyatı" olarak adlandırılıyor.
Elbette istasyon tabelalarına yansıyan nihai tutar bu ham bedelden ibaret değil. Gümrüksüz maliyetin üzerine ilk olarak devletin litre başına maktu (sabit) olarak tahsil ettiği Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) ekleniyor. Ardından, ortaya çıkan bu ÖTV'li tutar üzerinden oransal olarak Katma Değer Vergisi (KDV) hesaplanıyor. Son aşamada ise lojistik masrafları ile akaryakıtı taşıyan dağıtım şirketlerinin ve tüketiciye ulaştıran bayilerin kâr payları fiyata dahil ediliyor. Tüm bu adımların toplanmasıyla, sürücülerin istasyonlarda ödediği son pompa fiyatı şekillenmiş oluyor.
