Türkiye'nin en önemli tarım havzalarından Aydın'da yeni hasat dönemi, beklenen bereketin aksine derin bir krizle açıldı. Geçtiğimiz yıla kıyasla mahsulde yaşanan devasa artış, piyasada arz fazlası yaratarak üreticinin en büyük handikabı haline dönüştü. Henüz devlet kurumları tarafından resmi bir taban fiyatın duyurulmadığı kentte, serbest piyasa koşullarında oluşan rakamlar tarım işçisinin belini büküyor. Emeklerinin karşılığını alamayan bölge halkı, zarar etmenin ötesinde ürünlerini satacak muhatap bulmakta ciddi sıkıntılar yaşıyor.
AYDIN ZEYTİN FİYATLARI UÇURUM YARATTI: TARLADA 15, MARKETTE 350 LİRA
Sektör temsilcileri tarafından bir kilogram zeytinin tarladan çıkışa kadar olan üretim maliyeti 104 TL olarak kayıt altına alınmıştı. Ancak alım sahasına inildiğinde tablonun tamamen kontrolden çıktığı görülüyor. Üreticiden çıkış rakamları ürün kalitesine göre 15 TL ile 25 TL bandına sıkışmış durumda. Çoğunlukla 18-20 TL'den el değiştiren mahsul, tüketiciye ulaştığında ise inanılmaz bir değer kazanıyor. Aynı ürünün market zincirlerindeki kilogram etiketinin 300 TL ile 350 TL arasında değişmesi, aracıların yüksek kâr marjı elde ettiği ancak asıl emek sahibinin maliyetini bile çıkaramadığı çarpık bir yapıyı gözler önüne seriyor.
İLÇELERDE ALIMLAR DURDU, BOZDOĞAN'DA ELEKLER KAPANDI
Rekoltenin önceki sezona göre yüzde 80 oranında artması, fiyatları geçtiğimiz yılın yarı seviyesine kadar çekerken ilçe ekonomilerinde adeta kontak kapatılmasına yol açtı. Piyasada oluşan bu astronomik dengesizlik karşısında Karacasu ilçesinde faaliyet gösteren tüccarlar, zeytin alım işlemlerini tamamen durdurduklarını açıkladı. Eş zamanlı bir tepki de Bozdoğan'dan geldi. Bölgedeki elek işletmecileri, üreticiyi ezen haksız fiyatlandırma politikasını protesto etmek amacıyla tesislerini tam bir hafta süreyle kapatma kararı alarak sektörel bir boykot başlattı.
Kriz yalnızca sofralık mahsulle sınırlı kalmıyor. Zeytinyağı piyasasında da tablo üreticinin beklentilerinin çok uzağında şekillendi. Aydın Ticaret Borsası'nın ekim ayı işlem tahtasında dökme sızma zeytinyağının kilogram fiyatı en alt limitte 231,04 TL'den alıcı bulurken, en kaliteli sıkımlarda bile tavan rakam 234,00 TL'yi aşamıyor. Maliyet ve perakende satış arasındaki bu devasa uçurumun, önümüzdeki günlerde nasıl bir müdahaleyle dengeleneceği ise belirsizliğini koruyor.
