Uluslararası para piyasalarında rezerv birim denildiğinde akla ilk gelen seçenekler çoğunlukla Amerikan doları ve euro oluyor. Ancak bir para biriminin doğrudan nominal gücü ile küresel dolaşım hacmi her zaman aynı doğrultuda ilerlemiyor. Ülkelerin sahip olduğu doğal kaynak rezervleri, enflasyon dinamikleri, uygulanan sıkı para politikaları, dış ticaret fazlası ve para birimlerinin başka güçlü birimlere çıpalanması liste sıralamasında belirleyici faktörler arasında yer alıyor. Dünya genelinde en yüksek birim değere sahip para birimleri incelendiğinde Körfez ülkeleri ile finans ve turizm odaklı özel bölgelerin öne çıktığı görülüyor. İşte gelişmenin tüm ayrıntıları...
DÜNYA TİCARETİNE YÖN VEREN DOLAR VE EURO KAÇINCI SIRADA YER ALDI?
Bahamalar Milletler Topluluğu'nun resmi parası olan Bahama Doları (BSD), 1966 yılında Bahama poundunun yerini alarak piyasaya sunuldu. Amerikan dolarına birebir oranla eşitlenen bu para birimi, ülkenin turizm gücü ve vergisiz finans yapısıyla desteklenerek listenin 10'uncu sırasında yer buldu.
Küresel rezervlerin ve ticaretin merkezinde bulunan ABD Doları (USD) ise 1792 yılından bu yana dolaşımda olan gücüne rağmen birim değer bazında 9'uncu sırada konumlandı. Dünyada dolaşan tüm dolarların yalnızca yüzde 30'unun Amerika Birleşik Devletleri sınırları içinde kaldığı bilinirken, listedeki diğer pek çok güçlü para biriminin de doğrudan ABD dolarına sabitlenmiş olması dikkat çekiyor.
Avrupa Birliği üyesi ülkelerin kullandığı Euro (EUR), 1999 yılındaki çıkışıyla en genç para birimlerinden biri olmasına rağmen dünya genelinde en çok kullanılan ikinci rezerv para birimi unvanını taşıyor. Herhangi bir yabancı para birimine sabitlenmeksizin serbest piyasada işlem gören euro, en değerli para birimleri listesinde 8'inci sırada bulunuyor.
GÜVENLİ LİMAN VE KÖKLÜ GEÇMİŞİYLE ÖNE ÇIKAN AVRUPA PARA BİRİMLERİ
Tarihsel tarafsızlığı ve sıkı mali politikalarıyla bilinen İsviçre'nin resmi para birimi İsviçre Frangı (CHF), 1850 yılından bu yana istikrarını koruyarak listenin 7'nci sırasında yer alıyor. Finans dünyasında güvenli liman unvanıyla bilinen frank, ekonomik dalgalanmalara karşı güçlü duruşunu sürdürüyor.
Uluslararası serbest finans merkezi olarak faaliyet gösteren Cayman Adaları'nın resmi parası Cayman Adaları Doları (KYD) ise 1,20 ABD doları seviyesine sabitlenmiş kuru ve vergi muafiyeti avantajıyla listede 6'ncı basamakta yer alıyor.
Günümüzde tedavülde bulunan en eski para birimi konumundaki İngiliz Sterlini (GBP), küresel ticaretteki etkinliği ve IMF Özel Çekme Hakları sepetindeki konumuyla 5'inci sırada yer buluyor. Bir dönem dünyanın en güçlü para birimi olan sterlin, 20'nci yüzyıldaki savaşlar ve küresel dengelerin değişmesi sonrasında yerini diğer birimlere bıraktı.
PETROL VE VERGİ CENNETİ EKONOMİLERİ ZİRVEYİ BIRAKMIYOR
Doğal kaynak yönünden zengin olmamasına rağmen 1950 yılından bu yana kullanılan Ürdün Dinarı (JOD), 1,41 ABD doları seviyesindeki sabit kuru ve dış ticaret anlaşmalarının getirdiği dengeyle listenin 4'üncü basamağında bulunuyor.
Arap Yarımadası'nın güneydoğusunda yer alan Umman Sultanlığı'nın resmi parası Umman Riyali (OMR), 1970 yılındaki Saidi Riyali isminden sonra 1972'de bugünkü adını aldı. Dalgalanmalardan korunmak amacıyla 2,60 ABD dolarına sabitlenen riyal, listenin 3'üncü sırasında yer alıyor.
Gelirlerinin yüzde 85'ten fazlasını petrol ve doğalgaz ihracatından karşılayan Bahreyn'in para birimi Bahreyn Dinarı (BHD) ise 1 BHD = 2,65 ABD doları sabit kuruyla dünyanın en değerli 2'nci para birimi unvanını koruyor.
DÜNYANIN EN DEĞERLİ PARA BİRİMİ KUVEYT DİNARI NASIL BU NOKTAYA GELDİ?
Listenin 1'inci sırasında yer alan Kuveyt Dinarı (KWD), yaklaşık 3,24 ABD doları karşılığıyla yeryüzünün en değerli para birimi konumunda bulunuyor. İlk olarak 1961 yılında Hint rupisi ile eşit değerdeki Körfez rupisinin yerini alarak tedavüle çıkan Kuveyt dinarı, gayri safi yurt içi hasılasının yüzde 80'inden fazlasını petrol gelirlerinden elde eden ve vatandaşlarına vergisiz bir sistem sunan Kuveyt ekonomisinin gücünü temsil ediyor. Para birimi sepetine endeksli bir yapıyla yönetilen Kuveyt dinarı, küresel sıralamadaki liderliğini açık ara sürdürüyor.
