Birleşik Krallık'ta milyonlarca emekli nisan ayında yürürlüğe girecek yeni zam oranını beklerken, siyaset arenasına bomba gibi düşen bir teklif kamuoyunu sarstı. Sağ popülist Reform UK partisiyle bağlantılı bir düşünce kuruluşunun devlet emekli maaşını tamamen kaldırma çağrısı, arama motorlarında "Emekli maaşı kalkıyor mu?", "İngiltere emeklilik sistemi değişti mi?" ve "Devlet emekli maaşı son dakika" sorgularını hızla zirveye taşıdı. İşte milyonlarca vatandaşı yakından ilgilendiren o raporun ayrıntıları ve tüm merak edilenler...
Birleşik Krallık'ta Centre for a Better Britain (CFABB) tarafından hazırlanan 181 sayfalık yeni rapor, emeklilik sistemini kökünden sarsacak maddeler içeriyor. Hükümet bütçesinde 75 milyar sterlinlik devasa bir vergi indirimi alanı yaratmayı hedefleyen bu plan, kamuoyunda infiale yol açtı. Ülke genelinde geçim derdi çeken vatandaşlar ve emekli dernekleri ayağa kalkarken, arama motorlarında "75 milyarlık teklif nedir?", "Nisan 2027 emekli maaşı zammı ne kadar olacak?" ve "İngiltere'de emekli maaşı kesilecek mi?" aramaları son saatlerde rekor kırdı. Peki, hazırlanan bu radikal tasarı neleri hedefliyor, mevcut emekliler bu durumdan nasıl etkilenecek?
DEVLET EMEKLİ MAAŞI TAMAMEN KALDIRILIYOR MU? 75 MİLYAR STERLİNLİK TEKLİF NEDİR?
Reform UK bağlantılı düşünce kuruluşu CFABB'nin sunduğu tasarı, devletin sağladığı mevcut emeklilik sisteminin tamamen lağvedilmesini öngörüyor. Raporda, devlet emekli maaşlarının kaldırılmasıyla kamu maliyesinde 75 milyar sterlinlik devasa bir kaynak açığa çıkacağı savunuldu.
Ortaya çıkacak bu kaynağın ise veraset vergisinin (inheritance tax) doğrudan iptal edilmesi ve sermaye kazancı vergisinin (capital gains tax) kademeli şekilde sonlandırılması için kullanılması teklif edildi. Muhalif siyasetçiler ve ekonomi çevreleri, bu adımın doğrudan toplumun en zengin kesimlerine yarayacağını ifade ederek tasarıya çok sert tepki gösterdi.
NİSAN 2027 EMEKLİ ZAMMI NE KADAR OLACAK? ÜÇLÜ KİLİT SİSTEMİ DEVAM EDECEK Mİ?
Emeklilik sisteminin feshine dönük tartışmalar sürerken, mevcut yasal düzenlemeler kapsamında emeklileri nisan ayında önemli bir artış bekliyor. Ülkede yürürlükte olan "Üçlü Kilit" (Triple Lock) kuralı; maaşların enflasyon, ortalama ücret artışı veya en az yüzde 2,5 oranlarından hangisi yüksekse o oranda zamlanmasını yasal güvence altına alıyor.
Son yayımlanan yüzde 3,9'luk ücret artışı verisi temel alındığında, tam devlet emekli maaşının yıllık 12.548 sterlinden 13.036 sterline çıkması kesinleşti. Böylece haftalık ödeme 250,70 sterline ulaştı. Yaşanan bu artış, emekli maaşının ülke tarihinde ilk kez dondurulan kişisel gelir vergisi muafiyeti sınırını resmen aşmasına yol açtı.
DEVLET EMEKLİLİĞİ MALİYETİ NEDEN TARTIŞILIYOR?
İngiltere'de devlet emekli maaşı bütçesi son yıllarda gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yüzde 5'ini aşarak tarihi zirvesini gördü. Raporu savunan ekonomistler ve sağ gruplar, artan yaşlı nüfus sebebiyle kamu bütçesinin bu yükü daha fazla taşıyamayacağını iddia etti. Geleneksel devlet garantisi yerine, yatırım odaklı özel fon modellerine geçilmesinin zorunlu olduğu öne sürüldü.
SENDİKALAR VE EMEKLİ DERNEKLERİ TEKLİFE NASIL TEPKİ GÖSTERDİ?
Ülkedeki işçi sendikaları ve emekli hakları örgütleri ise hazırlanan rapora adeta ateş püskürdü. Milyonlarca yaşlı yurttaşın kira ödemek, evini ısıtmak ve mutfak masraflarını karşılamak için yalnızca bu devlet aylığına tutunduğu hatırlatıldı. Yapılan ortak açıklamalarda, zenginlere yeni vergi indirimleri sağlamak amacıyla dar gelirli emeklilerin can damarı sayılan maaşların kesilmesinin vicdanen ve sosyal açıdan asla kabul edilemeyeceği vurgulandı.
