2008 yılındaki sosyal güvenlik reformuyla yasal güvence altına alınan devlet katkısı uygulamasına meclis kararıyla son verildi. Her ay toplanan primlerin yüzde 25'i oranında SGK'ya aktarılan bu kaynak, 1 Ağustos 2026 tarihinden itibaren kesiliyor. Karar, sosyal güvenlik sisteminin 18 yıldır dayandığı temel finansman ayaklarından birini ortadan kaldırıyor.
ANKA Haber Ajansı'na süreci değerlendiren Ekonomist Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz, kurumun finansman açığının kaçınılmaz olarak büyüyeceğini vurgulayarak, "Bunun anlamı, SGK’nın toplam gelirlerinin yaklaşık yüzde 17’sine tekabül eden tutarın her ay düzenli olarak SGK’ya aktarılmayacağıdır. Bunun yerine kurumun vereceği finansman açığı, Hazine'den 'açık finansmanı' şeklinde reform öncesinde eskiden olduğu gibi karşılanacak" dedi.
BÜTÇE AÇIĞI HESAPLARI DEĞİŞTİ
Yasa yürürlüğe girmeden önce de devlet katkısı ödemelerinde aksamalar yaşandığını belirten uzman isim, 2026 yılının mart, nisan ve haziran aylarında kuruma aktarım yapılmadığını anımsattı. 287,9 milyar lirayı bulan bu tutarın SGK'ya yatırılması halinde kurumun bütçe dengesinde yılı fazlayla kapatacağını ekledi. Yılmaz'ın hesaplamalarına göre SGK fazla verirken, merkezi bütçe açığı ilk altı ay için ilan edilen 943 milyar lira yerine 1,3 trilyon liraya yaklaşacaktı.
EMEKLİ AYLIKLARINDA İYİLEŞTİRME ALANI DARALIYOR
Son dönemde SGK bütçesinde kağıt üzerinde görülen düzelmenin temel nedenlerine inen Yılmaz, 2023-2025 aralığındaki prim artışları ile belediye alacaklarının tahsilatını analiz etti. Bütçe dengesini olumlu yönde değiştiren etkenleri detaylandırdı. Ekonomiste göre, EYT uygulamasına rağmen prim artış oranlarının harcama artışını geçmesi hesapları değiştirdi. Yılmaz, tabloyu "Asıl iyileşmeyi belirleyen, emekli aylıklarının enflasyonun da etkisiyle reel olarak düşürülmesidir" şeklinde aktardı.
Düzenlemenin kalıcı etkilerine değinen Yılmaz, SGK'nın merkezi yönetim bütçesine olan mali bağımlılığının yükseleceğini dile getirdi. Gelecek 10 yıla işaret ederek şu uyarıları sıraladı: "Bu durum, SGK'nın merkezi yönetim bütçesine olan mali bağımlılığını artırırken, emekli aylıkları ile diğer sosyal güvenlik harcamalarının iyileştirilmesine ayrılabilecek mali alanı da daraltacaktır. Sosyal güvenlik sistemi uzun vadeli aktüeryal dengeler üzerine kuruludur. Özellikle önümüzdeki 10 yılda nüfusun yaşlanmasına bağlı olarak sağlık harcamaları ve emekli aylığı ödemelerinde yaşanacak artışlar dikkate alındığında, sistemin sürdürülebilir yönetilmesi şarttır. Kısa vadeli bütçe hedefleri uğruna temel finansman kaynaklarının zayıflatılması orta ve uzun dönemde mali riskleri artıracaktır."
