Orta Doğu'da yükselen siyasi ve askeri çatışma riski, enerji piyasalarının ardından tarım sektörünü de vurdu. Özellikle dünya ticaretinin can damarlarından biri olan Basra Körfezi'ndeki nakliye güvenliğinin tehlikeye girmesi, küresel gübre arzında büyük bir paniğe neden oldu. Tarımsal üretimde en çok tercih edilen azotlu gübre çeşitlerinden ürenin ihracatında büyük paya sahip olan bölgede sevkiyatların aksaması, dünya genelinde gıda enflasyonunun daha da tırmanacağı yönündeki beklentileri güçlendirdi.
ÜRE FİYATLARI BİR ANDA FIRLADI
Dünya genelindeki üre ihracatının yaklaşık üçte biri Körfez hattından yapılıyor. Katar, Suudi Arabistan ve İran gibi ülkeler bu alanda küresel pazarın en büyük ilk 10 aktörü arasında bulunuyor. Hürmüz Boğazı'nda ticaret gemilerinin güvenliğine dair artan endişeler, fiyat tabelalarına anında yansıdı. Emtia piyasası verilerine odaklanan Argus Media'nın raporları, New Orleans borsasında işlem gören üre mavna fiyatlarının kısa ton başına 50 ila 80 dolar birden sıçradığını ortaya koydu. Bu hızlı artışla birlikte fiyatlar 520-550 dolar bandına yerleşti. Kuzey Yarımküre'de bahar ekim sezonu yaklaşırken yaşanan bu darboğaz, tarımsal üretim planlarını altüst etme riski taşıyor.
MALİYET YÜKÜ ÇİFTÇİNİN SIRTINA BİNEBİLİR
Basra Körfezi sadece üre değil, gübre üretiminin temel maddeleri olan amonyak ve doğalgaz tedarikinde de kilit bir bölge konumunda bulunuyor. Bölgedeki krizin uzaması halinde üretim maliyetlerinin katlanarak artacağı tahmin ediliyor. Gübreye erişimin zorlaşması veya pahalılaşması durumunda, çiftçilerin daha az gübre isteyen ancak verimi düşük alternatif ürünlere yönelme ihtimali doğuyor. Bu durum, önümüzdeki dönemde hasat miktarında ciddi düşüşleri beraberinde getirebilir.
TÜRKİYE'DE GÜBRE SATIŞLARI TARTIŞMA YARATTI
Dünyayı saran gübre paniği Türkiye'nin de gündem maddeleri arasına girdi. Tarım Kredi Kooperatifleri'nin geride bıraktığımız hafta gübre satışlarını durdurma kararı alması ve bu ürünü kampanyalı satış listesinden çıkarması kamuoyunda tartışmaları beraberinde getirdi. İlkbahar ekim döneminin hemen öncesinde atılan bu adım, piyasalarda arz sıkıntısı yaşanıp yaşanmayacağı sorusunu gündeme taşıdı.
Konuyla ilgili belirsizlikleri gidermek amacıyla konuşan İbrahim Yumaklı, "Gübrede ülkemizin mevcut stokları yeterli seviyede olup arz güvenliğini tehdit eden bir durum söz konusu değildir. Süreci yakından takip etmeye devam ediyoruz" ifadelerini kullandı.
Satış kararıyla dikkatleri üzerine çeken Tarım Kredi Kooperatifleri ise iddialar üzerine, "Ortaklarımızın ihtiyaç duydukları gübre çeşitlerine doğru zamanda ve yeterli miktarda ulaşabilmeleri için gerekli tüm tedbirler alınmıştır" açıklamasını yaptı.