Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 2025 yılının ikinci yarısı için açıkladığı yüzde 12,19'luk enflasyon verisi, emekli maaşlarının yanı sıra hak sahiplerine ödenen ölüm aylıklarını da doğrudan etkiledi. Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe giren zamlı tarifeyle birlikte, dul ve yetim maaşı alan vatandaşların hesaplarına yatacak en düşük tutarlar güncellendi. Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş, kaleme aldığı son yazısında bu güncellemelerin arka planını ve maaş bağlama sisteminin nasıl işleyeceğini detaylandırdı. Yapılan hesaplamalar, vefat eden kişinin sigortalılık geçmişine bağlı olarak farklılık gösteriyor.
ÜÇ FARKLI SİSTEME GÖRE HESAPLAMA YAPILIYOR
Ölüm aylıklarındaki alt sınır belirlemeleri, vefat eden kişinin sigortalılık başlangıcına ve ölüm tarihine göre üç ana kategoriye ayrılıyor. İsa Karakaş'ın aktardığı bilgilere göre bu ayrım; 2000 yılından önceki sistemden gelenler, yeni kanun yürürlüğe girdikten sonra çalışırken veya emekliyken hayatını kaybedenler ve tüm hizmet dökümü 2000 yılı sonrasına ait olanlar şeklinde yapılıyor. Her bir grup için enflasyon farkı olan yüzde 12,19 oranındaki artış maaşlara yansıtıldı ve ölüm geliri taban tutarları yukarı çekildi.
ESKİ VE YENİ DÖNEM MAAŞ FARKLARI ORTAYA ÇIKTI
Sigortalıların 2000 yılından önce veya sonra sisteme dahil olması, geride kalan yakınlarına bağlanacak maaşın alt sınırını doğrudan belirliyor. 5510 sayılı Kanun öncesi emekli olan veya 2000 yılından önce vefat edenlerin hak sahipleri için taban aylıklar yeniden düzenlendi. Aynı şekilde, çalışma hayatı tamamen 2000 yılı ve sonrasını kapsayan, 4447 ile 5510 sayılı kanunların karma sistemine tabi olan vefat etmiş sigortalıların yakınları için de en düşük ödeme tutarları güncellendi. Yeni düzenlemede, hak sahiplerine ödenecek tutarın ölen sigortalının kendi aylığını aşmaması kuralı aynen korunuyor.
YENİ EMEKLİLER İÇİN KATSAYI DETAYI DİKKAT ÇEKTİ
Maaş artışlarındaki bir diğer önemli ayrıntı ise yeni emekli olacak vatandaşları ve dolayısıyla onların olası hak sahiplerini ilgilendiriyor. Karakaş, 2026 yılının başında tüm emekli, dul ve yetim maaşlarına uygulanan yüzde 12,19'luk zammın yanı sıra, sisteme yeni dahil olacak emekliler için maaş hesaplamasında yüzde 30,89 oranında geçici bir katsayı kullanılacağına işaret etti. Bu katsayı, yeni bağlanacak gelir ve aylıkların başlangıç tutarlarını belirlemede kilit rol oynuyor. Tüm bu güncellemelerle birlikte, dul ve yetimlerin eline geçecek net taban tutarlar 2026 yılı standartlarına oturtuldu.
