Konya Selçuklu Bilim Sanat Merkezi'nde görevli fizik öğretmeni Fikret Erdoğdu, bir öğrencisiyle beyin fırtınası yaparken sağlık çalışanlarının en büyük sorunlarından birini çözecek bir tasarıma imza attı. Kan alma ve damar yolu açma işlemlerinde yaşanan zorlukları ortadan kaldıran damar bulucu cihaz, farklı ışık dalga boyları yardımıyla deri altındaki damarları net bir şekilde ortaya çıkarıyor. Üstelik bu teknoloji, piyasadaki bazı mevcut yöntemlerin aksine hastayı radyasyona veya kimyasala maruz bırakmıyor.
5 YILLIK ÇALIŞMANIN ÜRÜNÜ PATENT AŞAMASINDA
Projenin temelleri, geçtiğimiz yıl TEKNOFEST Türkiye finallerinde yarışan bir grup üniversite öğrencisiyle yapılan çalışmalar sırasında atıldı. Son dört yılda öğrencileriyle birlikte 250'yi aşkın projeye imza atan ve pek çok patent başvurusu yapan Erdoğdu, damar bulucu fikrinin çıkış noktasını şu sözlerle anlattı:
"Bir proje için birlikte çalıştığımız öğrencim Buğra Çelebi bu fikri ortaya attı. Bu 5 yıllık bir çalışmanın ürünü. Çalışma sonunda cihazın patentini almak için başvuruda bulunduk, süreç devam ediyor."
İTHAL CİHAZIN YÜZDE BİRİ MALİYETİNE ÜRETİLİYOR
Mevcut damar bulucu cihazların yurt dışından oldukça yüksek rakamlara getirildiğini belirten Erdoğdu, yerli üretimin önemine dikkat çekti. Geliştirdikleri sistemin işleyişi ve maliyet avantajı hakkında bilgi veren başarılı öğretmen, açıklamalarını şöyle sürdürdü:
"Farklı ışık dalga boyları ile özel filogramlar, reflektörler kullanarak yüzeysel damarların görünürlüğünü sağlıyoruz. Bu projedeki fikri, farklı konularda kullandığımız için çok fazla detay veremeyeceğim. Bu projeyle bağlantılı iki tane daha farklı çalışmamız var. Türkiye'ye yurt dışından gelen cihazlar yaklaşık 300 bin-400 bin lira. Bu cihazı onların yanında yüzde 1'i gibi maliyetle şu an üretebilir durumdayız. Bunu da inşallah devlet kurumlarımızın desteğiyle daha da alt rakamlara üretip, Türk Kızılay başta olmak üzere tüm kurumlarımızın kullanımına sunmayı hedefliyoruz. Yurt dışında da yine aynı şekilde Türkiye üzerinden satılacak. Çünkü dünya üzerindeki tescilini de almak temel hedefimiz."
ENKAZ ALTINDAKİ YARALILAR İÇİN HAYAT KURTARACAK
Hastanelerde damar yolu bulmak; özellikle bebekler, yaşlılar, diyabet ve onkoloji hastaları için genellikle zorlu bir sürece dönüşüyor. Bu durum hem hastanın canını yakıyor hem de sağlık personeli üzerinde ciddi bir stres yaratıyor. Aynı zamanda bir AFAD gönüllüsü olan Erdoğdu, cihazın özellikle afet durumlarında kritik bir rol üstleneceğini belirtti:
"Bu durumda personelimiz deneyimlerine dayandırarak olması en muhtemel yerlerden damar yolunu açıyor. Defalarca açılıyor ve kişi zarar görüyor, canı acıyor. Projeyle bunu minimize etmeyi hedefledik. Büyük ölçüde aldığımız dönüşler, sonucun olumlu olduğunu gösterdi. AFAD gönüllüsüyüm. Özellikle enkaz altından çıkmadan önce damar yolunun açılması gerekiyor. En çok da bu insanlarımız için akut birimlerimizin işine yarayacağını düşündüğümüz bir tasarım. Onu düşünerek geliştirdik."
SAĞLIK ÇALIŞANLARI DENEDİ, 27 FARKLI ÜRÜN ÇIKTI
Cihazın tasarım aşamasında sahada aktif görev yapan sağlık profesyonellerinin geri bildirimleri dikkate alındı. Prototip sayısını ihtiyaca göre artıran Erdoğdu, gelinen son aşamayı şu ifadelerle özetledi:
"Şu an geliştirdiğimiz elle taşınan prototipi var ama sabit masa üzerinde kullanılabilecek veya farklı amaçla geliştirilecek farklı prototip tasarımlarımız da var. 27 ürün ürettik. Bunlar sağlık çalışanları tarafından kullanıldı, denendi. Onların yönlendirmeleri neticesinde nihai şeklini oluşturduk."
