Dünya genelinde emtia piyasaları zorlu hava şartlarının gölgesinde hareketli günler yaşıyor. Lojistik sorunlar ve jeopolitik gerilimler nedeniyle haziran ayına kadar sürekli değer kaybeden kahvenin libresi, üretim bölgelerinde baş gösteren kuraklık dalgasıyla 3,57 dolara tırmandı.
JEOPOLİTİK BASKI AZALDI FİYATLAR TIRMANIŞA GEÇTİ
Yılın ilk altı aylık diliminde kahve talebi ciddi oranda daraldı. Orta Doğu'da tırmanan çatışmalar yüzünden fırlayan navlun ve sigorta giderleri emtia ticaretini zayıflattı. Amerika Birleşik Devletleri'nin Brezilya menşeli ürünlere uyguladığı ek gümrük vergilerini kaldırması piyasadaki fiyatları hızla aşağı çekti ve kahvenin libresi haziran ayında 2,38 dolara kadar düştü.
Piyasalar bu dip seviyeden çok hızlı toparlandı.
Haziran ayını yüzde on birin üzerinde artışla 2,96 dolardan kapatan kahve temmuz ayının ilk günlerinde üst üste rekor tazeledi.
ÇİÇEKLENME DURDU ÜRETİM TEHLİKEDE
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen sektördeki bu ani fiyat dalgalanmasının temel nedenlerini anlattı. Haziran ayında etkisini göstermeye başlayan El Nino hava olayının Güney Amerika ile Güneydoğu Asya'da ağır hasar yarattığını belirten Ergezen süreci şu ifadelerle özetledi:
"Kahve fiyatlarındaki yükselişin en büyük nedeni Brezilya'da ve Vietnam'da hava sıcaklıklarının yükselmesi ve yağışların azalması. Havaların böyle olacağı zaten beklentiler dahilindeydi. Hem Güney Amerika'da hem de Güneydoğu Asya'da üretilen ürünlerin başında kahve geliyor. Brezilya 'arabica' türü kahvede, Vietnam ise 'robusta' türü kahvede dünyanın en büyük üreticileri ve ihracatçıları konumunda bulunuyor. Bu ülkelerdeki hava sıcaklıklarındaki yükselişler kahve ağaçlarının çiçeklenmesini engelliyor. Kahve ağaçlarının çiçeklenmesinin azalması ise doğrudan rekoltede düşüş olacağı anlamına geliyor."
YATIRIM FONLARI PİYASAYA YÖNELDİ
Üretimde yaşanacak çöküş beklentisi spekülatif fonları hemen harekete geçirdi. Küresel finans sisteminden kahve sektörüne eşine az rastlanır boyutta bir sıcak para akıyor.
İklim krizinin uzun vadeli etkilerini hesaplayan Ergezen finansal süreci şu sözlerle aktardı:
"Bu rekolte düşüşü beklentilerinden dolayı kahve fiyatlarında yükseliş olduğunu görüyoruz. El Nino etkisinin 2027'nin ilk çeyreğine kadar devam etmesi bekleniyor. Bu da gelecek sezon için kahve fiyatlarında beklentileri yükseltiyor. Bu sebeple kahve tarafında yoğun bir para girişi olduğunu, ETF'ler (Borsa Yatırım Fonları) üzerinden kahve pozisyonlarının hızla artırıldığını görüyoruz. Bu spekülatif ve finansal pozisyonlar da fiyatlardaki toparlanmayı ve yükselişi körüklüyor."
