Türkiye'nin önemli bal üretim merkezlerinden Aydın'da binlerce arıcıyı yakından ilgilendiren yeni uygulama tartışma yarattı. Tarım ve Orman Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü'nün (OGM), bal ormanları ve devlet ormanlarında arıcılık faaliyetleri için kovan başına 100 TL "Arı Konaklama Ekosistem Hizmet Bedeli" alınacağını duyurması, Türkiye'nin önemli bal üretim merkezlerinden Aydın'da arıcıların tepkisine neden oldu.
Bu ücret ödenmeden arıcılara konaklama izni verilmeyecek. Karar en çok gezginci arıcılık yapan üreticileri etkileyecek. Çünkü bu üreticiler yıl içinde bal sezonuna göre farklı bölgelere göç ediyor. Çam balı, kestane balı veya çiçek balı üretimi için aynı yıl içinde birkaç kez ormanlık alan değiştiren arıcılar, gittikleri her yeni noktada yeniden ücret ödemek zorunda kalacak. Yeni düzenlemeye göre, ormanlık alanlarda arı konaklatmak isteyen üreticiler, beyan ettikleri kovan sayısı üzerinden hesaplanan ücreti OGM Döner Sermaye İşletmesi hesabına yatırdıktan sonra izin alabilecek. Özellikle sezon boyunca farklı bölgelere göç eden gezginci arıcılar, uygulamanın üretim maliyetlerini ciddi şekilde artıracağını savunuyor.
“YILDA EN AZ DÖRT KEZ YER DEĞİŞTİRİYORUZ”
Aydın Arıcılar Derneği eski başkanı ve Aydın Arıcılar Birliği kurucularından Mustafa Ali Devecioğlu, 45 yıldır gezginci arıcılık yaptığını belirterek yeni uygulamaya sert tepki gösterdi. 250 kovanla üretim yaptığını ifade eden Devecioğlu, yılda en az dört farklı noktaya taşındıklarını belirterek şunları söyledi: "Çam balı üretmek için ormana girmek zorundayız. Kovan başına 100 lira ödeyeceksek, bunu yılda dört kez yaptığımızı düşünün. Sadece bu kalemden kovan başına 400 lira maliyet oluşuyor. Nakliye var, ilaç var, işçilik var. Bu şartlarda üretim yapmak giderek zorlaşıyor."
“ÖZEL ARAZİ SAHİPLERİ DE ÜCRET ARTTIRACAK”
Yeni uygulamanın zincirleme maliyet oluşturacağını söyleyen Devecioğlu, "Biz bazı dönemlerde özel şahıs arazilerine de kovan bırakıyoruz. Şimdi onlar da 'OGM 100 lira alıyorsa ben de alırım' diyecek. Bunun sonu yok" diye konuştu.
“DÜNAYADA DESTEK VERİLİYOR, BİZ DE TAM TERSİ”
Türkiye'nin dünya çam balı üretimindeki lider konumuna dikkat çeken Devecioğlu, birçok Avrupa ülkesinde arıcılara destek verildiğini, "Dünyadaki çam balının yüzde 80’i Türkiye'de üretiliyor. Bu ülkeye döviz kazandıran bir sektör. Avrupa'da arıcılara kovan başına destek veriliyor, bizde ise ormana girmek için ücret isteniyor. 45 yıldır bu işi yapıyorum, ilk kez böyle bir uygulamayla karşılaşıyorum. Pes diyorum artık. Bu hangi aklın ürünü, kim çıkardı, bilmiyorum" dedi.
“BİR KAVANOZ BAL KOLAY ELDE EDİLMİLYOR”
Bal üretiminin doğrudan doğa şartlarına bağlı olduğunu anlatan Devecioğlu, "Bir meyvenin olgunlaşmasını beklediğiniz gibi arının da gelişmesini, nektar akımını ve balın olgunlaşmasını beklersiniz. Her gittiğimiz yerde bal alacağımızın garantisi yok. Hava şartları her şeyi değiştiriyor. Bir kavanoz bal kolay olmuyor." ifadelerini kullandı.
“SAHTE BALA ÇÖZÜM BULUNAMADI”
Sektörün en büyük sorunlarından birinin sahte bal olduğunu dile getiren Devecioğlu, "Geçen yıl 1 kilogram balın üretim maliyeti yaklaşık 325 liraydı. Bugün marketlerde 250-300 liraya bal satılıyor. Bu nasıl mümkün oluyor? Önce bunun açıklanması gerekiyor. Sahte balın önüne geçilemiyor ama yük sürekli gerçek üreticinin omzuna yükleniyor" şeklinde konuştu.
“ARICILARA YETERLİ DESTEK VERİLMİYOR”
Gezginci arıcılara verilen desteklerin yetersiz olduğunu belirten Devecioğlu, 2025 yılında verilen kovan başına 140 TL desteğin artan maliyetler karşısında anlamını yitirdiğini şu sözlerle ifade etti; "Bir taraftan 140 lira destek veriliyor, diğer taraftan 100 lira konaklama bedeli alınıyor. Üretici bu denklemde nasıl ayakta kalacak?"
“ACİL ÇÖZÜM BEKLİYORUZ”
Aydın'da yaklaşık 3 bin 500 arıcının faaliyet gösterdiğini belirten Devecioğlu, Temmuz ve Ağustos aylarında çam balı sezonunun başlayacağını hatırlatarak kararın yeniden değerlendirilmesini istedi. Devecioğlu, "Çam balı sezonu kapıda. Çam balı için ormana gireceğiz. Kovan başına 100 lira alınması uygulamasının kaldırılması gerekiyor. Bu sürecin üretici lehine sonuçlanması gerekiyor. Arıcılar ormanların yükü değil, tam tersine doğanın ve üretimin bir parçasıdır. Kovan başına 100 lira alınması uygulamasının kaldırılması gerekiyor” dedi.
Öte yandan Türkiye Arı Yetiştiricileri Merkez Birliği de yayımladığı açıklamada, kovan başına alınacak 100 TL'lik "Arı Konaklama Ekosistem Hizmet Bedeli" uygulamasına karşı olduklarını belirterek, kararın iptali için girişimlerde bulunduklarını duyurdu.
