Türkiye'nin en kaliteli zeytinyağlarından biri olarak gösterilen Aydın Memecik zeytinyağı, dünya çapında kabul gören kalitesiyle sofraların vazgeçilmezleri arasında yer alıyor. Ancak bu eşsiz lezzet, sahip olduğu şöhret yüzünden gıda sahtekarlarının listesinde her zaman ilk sırada bulunuyor. Vatandaşlar sağlıklı beslenmek uğruna ciddi bütçeler ayırdıkları ürünlerin gerçek mi yoksa hileli mi olduğunu anlamakta zorluk çekiyor. İnternette dolaşan kulaktan dolma ev testleri ise modern kimyasal tağşiş yöntemleri karşısında tüketicileri korumaya yetmiyor.
GERÇEK AYDIN MEMECİK ZEYTİNYAĞI NASIL ANLAŞILIR?
Laboratuvar imkanı bulunmayan bir tüketicinin sahteciliğe karşı en güçlü silahı, kendi damağı ve burnudur. Nitelikli bir hasadın eseri olan Memecik yağı, küçük bir bardağa konup avuç içinde hafifçe ısıtıldığında doğanın kokusunu etrafa yayar. Yeni biçilmiş çimen, yeşil domates sapı, taze enginar veya çağla bademini andıran ferah notalar alıyorsanız doğru bir ürünle karşı karşıyasınız. Şişenin kapağını açtığınızda tiner, boya, rutubet, çamur veya sirkeyi andıran ağır kokular yükseliyorsa, o sıvıyı mutfağınızdan uzak tutmalısınız.
İşin tat kısmında ise zeytinin doğasındaki antioksidan zenginliği devreye girer. Alınan küçük bir yudum, dilin kenar kısımlarında net bir acılık hissi bırakmalı ve yutulurken sadece genizde karabiber yemişsiniz gibi kısa süreli bir yanmaya yol açmalıdır. Mideye inmeyen bu bölgesel yakıcılık, kalitenin imtiyazıdır. Boğazı hiç tahriş etmeyen, su veya tereyağı gibi dümdüz kayıp giden sıvılar kesinlikle saf Memecik zeytinyağı karakteri taşımaz; bu ürünlere büyük ihtimalle farklı bitkisel yağlar ilave edilmiştir.
AMBALAJ OKURYAZARLIĞI VE UCUZ FİYAT TUZAĞI
Sahtecilik oyununu bozmanın en somut yolu ambalajı doğru okumaktan geçiyor. Orijinal bir ürünün üzerinde Avrupa Birliği'nin korumalı menşe adı (PDO) logosu ile Türk Patent ve Marka Kurumu'na ait coğrafi işaret ambleminin yan yana bulunması şarttır. İşini ciddiye alan üreticiler, asitlik derecesi 0.1 ile 0.8 arasında seyreden bu değerli sıvıların peroksit ve polifenol laboratuvar sonuçlarını şişelere yerleştirdikleri karekodlarla açıkça sergiler.
Ekonomik boyutta ise değişmez bir pazar kuralı işler. Dağlık arazilerden büyük emeklerle, genelde el işçiliğiyle toplanan Memecik zeytininin üretim maliyeti oldukça yüksektir. Piyasa ortalamasının çok altında rakamlarla satılan büyük hacimli tenekelerin hakiki olma şansı sıfırdır. Bu tarz ucuz etiketli ürünlerin büyük bir kısmı pamuk veya kanola gibi düşük maliyetli tohum yağlarıyla seyreltilmektedir.
SOSYAL MEDYADAKİ ZEYTİNYAĞI EFSANELERİ
Geniş kitlelerin inandığı bazı geleneksel test yöntemleri, hileli ürünleri aklamak gibi tehlikeli sonuçlar doğurabiliyor. Buzdolabına konan yağın katılaşmasının onun yüzde yüz hakiki olduğunu kanıtladığı inancı bilimsel açıdan eksiktir. İçine farklı tohum yağları karıştırılmış karışımlar da soğuk zincirde rahatlıkla donabilir.
Renk kriteri de başlı başına büyük bir yanılgı yaratıyor. Koyu yeşil tonun zirveyi temsil ettiği düşünülse de, saf zeytinyağının rengi zeytinin sıkıldığı aya göre yeşilden altın sarısına kadar geniş bir yelpazede değişir. Üstelik gıda sahtekarları klorofil maddesi kullanarak o cazip yeşil rengi laboratuvar ortamında kolayca taklit edebilirler. Evde uygulanan tuz ruhu deneyi gibi asit testleri ise hem kişisel güvenlik açısından risk yaratır hem de gelişmiş tağşiş kimyasallarını tespit etmekte tamamen işlevsiz kalır.
