Türkiye genelinde emekli ve memurların en önemli gündem maddesini temmuz ayında uygulanacak yeni maaş tarifeleri oluşturuyor. Kesin oranların 3 Temmuz tarihinde duyurulacak haziran ayı enflasyon verisiyle netleşmesi beklenirken, uzmanlardan gelen değerlendirmeler de ceplere yansıyacak rakamları şekillendiriyor. Bugüne kadar kesinleşen beş aylık verilerin üzerine kendi tahminlerini ekleyen Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, en düşük emekli maaşı ve enflasyon beklentileri hakkında dikkat çeken hesaplamalar paylaştı.
BEŞ AYLIK TABLO YÜZDE 16,60'I GÖSTERİYOR
Türkiye İstatistik Kurumu tarafından paylaşılan veriler ışığında, yılın ilk beş ayında oluşan enflasyon farkı netlik kazandı. Ocak ayında yüzde 4,84, şubatta yüzde 2,96, martta yüzde 1,94, nisanda yüzde 4,18 ve mayısta yüzde 1,71 oranında gerçekleşen artışlar sonucunda, kümülatif enflasyon yüzde 16,60 seviyesine ulaştı.
HAZİRAN AYI İÇİN BEKLENTİLER DÜŞÜŞ YÖNÜNDE
Merkez Bankası'nın Piyasa Katılımcıları Anketi sonuçlarında haziran ayı için öngörülen oran yüzde 1,36 seviyesinde bulunuyor. Ancak uzmanlar bu oranın daha da aşağı çekilebileceği kanaatini taşıyor. Kendi beklentisinin yüzde 1,20 ile 1,30 bandında olduğunu aktaran Erdursun, "Amerika, İsrail ve İran arasında yaşanan gerilimin azalmasıyla birlikte petrol fiyatlarında görülebilecek geri çekilme, enerji ve üretim maliyetleri üzerinde aşağı yönlü etki oluşturabilir" sözleriyle küresel gelişmelerin enflasyon üzerindeki baskıyı hafifletebileceğine dikkat çekti. Yurtiçi dinamikleri de değerlendiren uzman isim, "Türkiye’de ise önceki aylarda yaşanan siyasi gelişmelerin ekonomi üzerindeki etkileri önemli ölçüde fiyatlara yansımış durumda. Haziran ayında ise fiyatlar üzerinde ilave ve olağanüstü bir baskı oluşturacak yeni bir gelişmenin bulunması beklenmiyor" diyerek beklentilerini dile getirdi.
SSK, BAĞ-KUR VE MEMUR ZAMMINDA YENİ ORANLAR
Ortaya çıkan bu ılımlı tablonun maaşlara nasıl yansıyacağı da yavaş yavaş şekilleniyor. Erdursun, "Bu nedenle Haziran enflasyonunun yüzde 1,20 ile yüzde 1,30 bandında gerçekleşmesi halinde altı aylık enflasyon yaklaşık yüzde 18 seviyesinde oluşacak. Böylece SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin Temmuz ayında alacağı enflasyon oranının yüzde 18 ile yüzde 18,18 arasında gerçekleşeceğini öngörüyoruz" ifadelerini kullandı. Diğer yandan kamu çalışanları ve memur emeklileri için de durum farklı bir hesaplama gerektiriyor. Toplu sözleşme ile enflasyon farkı bir arada değerlendirildiğinde, memur grubunda temmuz ayı toplam artışının yüzde 13,7 ile yüzde 14 bandında kalacağı tahmin ediliyor.
EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI İÇİN GÖZLER MECLİS'TE
Yapılacak oransal zamların ardından kök maaşı düşük olan yurttaşların yine mevcut taban aylık sınırında kalma riski bulunuyor. Bu duruma çözüm üretilmesi gerektiğinin altını çizen Erdursun, "Bu nedenle en düşük emekli aylığı için mutlaka yasal bir düzenleme yapılması bekleniyor." uyarısında bulundu. Kulislerde konuşulan rakamları ve beklentileri de paylaşan uzman isim, "Sadece enflasyon farkı esas alınırsa en düşük emekli aylığının yaklaşık 23 bin 600 lira ile 23 bin 620 lira arasında oluşması mümkün görünüyor. Bunun siyasi bir kararla 24 bin lira ya da 25 bin lira seviyesine tamamlanması da ihtimaller arasında bulunuyor" diyerek masadaki seçenekleri özetledi.
KALICI ÇÖZÜM ENFLASYONUN DÜŞMESİNDEN GEÇİYOR
Sadece maaş artışlarının yurttaşların ekonomik sorunlarını çözmeye yetmeyeceği de uzmanların ortak görüşü olarak öne çıkıyor. Fiyat istikrarının önemine vurgu yapan Erdursun, "Emeklinin bütçesinde en büyük payı oluşturan kira ve gıda giderleri karşısında, yapılan zamların önemli bir bölümü daha maaş hesaba yatmadan eriyebiliyor. Bu nedenle yalnızca maaşların nominal olarak artırılması, tek başına refah artışı anlamına gelmiyor" dedi. Enflasyon sorunu çözülmeden alım gücünün korunamayacağını belirten Erdursun, sözlerini "Çünkü enflasyon düşmediği sürece ücretler ve emekli aylıkları ne kadar artırılırsa artırılsın, satın alma gücünde kalıcı bir iyileşme sağlamak mümkün olmaz" şeklinde noktaladı.
