Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatına göre, bir işçi aynı ay içinde birden fazla işverenden maaş alıyor ve bu maaşların toplamı SGK prim tavanını aşıyorsa, limitin üzerinde kalan kısım için kesilen işçi payı nakit olarak iade ediliyor. Habertürk yazarı Ahmet Kıvanç'ın detaylandırdığı bu sistem, özellikle yüksek gelirli meslek gruplarına ciddi bir maddi geri dönüş sağlıyor.
SİSTEM NASIL İŞLİYOR VE KİMLER YARARLANABİLİR?
İş Kanunu'na göre, eğer aranızdaki sözleşmede aksi bir yasak yoksa, birden fazla firmada yasal olarak çalışmanız mümkündür. Günümüzde özellikle mühendisler, avukatlar, mali müşavirler, mimarlar ve doktorlar aynı anda birkaç şirkete danışmanlık veya hizmet verebiliyor.
Bu durumda her işveren, size ödediği brüt maaş üzerinden SGK'ya ayrı ayrı prim yatırmak zorundadır. Ancak SGK'nın bir kuralı vardır: Bir kişinin bir aydaki prime esas kazancı (2026 yılı için belirlenen yasal tavan) asgari ücretin 9 katını geçemez. Bu tavan, 2026 yılı itibarıyla 297.270 TL olarak uygulanmaktadır. Eğer iki ayrı iş yerinden aldığınız brüt maaşların toplamı bu rakamı aşıyorsa, devlet sizden haksız yere fazladan prim kesmiş sayılır. İşte bu tavanı aşan kısımdan kesilen "işçi payı", talebiniz üzerine size iade edilir.
DİKKAT: SGK KENDİLİĞİNDEN ÖDEMEZ, DİLEKÇE ŞART!
Buradaki en kritik nokta, SGK'nın bu durumu tespit edip paranızı otomatik olarak hesabınıza yatırmamasıdır. Fazla ödediğiniz primi geri alabilmek için, bağlı bulunduğunuz Sosyal Güvenlik Merkezi'ne veya SGK İl Müdürlüğü'ne bizzat yazılı bir dilekçe ile başvurmanız şarttır.
ÖRNEK HESAPLAMA: NE KADAR İADE ALABİLİRSİNİZ?
Diyelim ki iki ayrı şirkette çalışıyorsunuz ve Ocak ayında her iki şirket de SGK'ya sizin adınıza 250'şer bin lira brüt kazanç bildirdi. Toplam kazancınız 500.000 TL oldu.
- Yasal Tavan: 297.270 TL
- Tavanı Aşan Kısım: 500.000 TL - 297.270 TL = 202.730 TL
İşte bu 202.730 TL'lik fazla kısımdan kesilen yüzde 15'lik işçi payı (yaklaşık 30.409,50 TL) başvurunuz halinde size nakit olarak iade edilir. Eğer emekli olup çalışmaya devam eden biriyseniz (SGDP ödüyorsanız), işçi payı kesintisi yüzde 7,5 olduğu için iade alacağınız tutar 15.204,75 TL olacaktır. Unutulmamalıdır ki, bu iade sadece sizin maaşınızdan kesilen "işçi payı"nı kapsar; şirketlerin ödediği "işveren payı" iade edilmez.
PARANIZ NE ZAMAN YATAR?
Dilekçenizi verdikten sonra sürecin işleyişi oldukça nettir. Tavanı aşan primler herhangi bir faiz eklenmeksizin, başvuru yaptığınız ayı takip eden ayın içinde hesabınıza aktarılır. Örneğin, Ocak ayı primleriniz Şubat'ta SGK'ya yattıysa ve siz Mart ayında iade dilekçesi verdiyseniz, paranızı Nisan ayında alabilirsiniz. Ancak bu iadenin yapılabilmesi için, işverenlerinizin o aya ait prim borçlarını SGK'ya gerçekten ödemiş olması gerekmektedir. Geçmiş yıllara (örneğin asgari ücretin 7,5 katı tavanının uygulandığı 2025 ve öncesine) ait fazla kesintileriniz varsa, bunlar için de geriye dönük iade talebinde bulunma hakkınız devam etmektedir.