İklim değişikliğiyle birlikte yükselen gece sıcaklıkları, dünya genelinde milyonlarca insanın uyku düzenini olumsuz etkiliyor. Climate Central tarafından yayımlanan yeni araştırmaya göre, sıcak geceler nedeniyle kişi başına yıllık ortalama uyku kaybı 56 saate ulaştı. Bu süre yaklaşık yedi tam geceye denk geliyor.
Özellikle yaz aylarında hava sıcaklığının gece saatlerinde 20 derecenin altına düşmemesi, vücudun yeterince serinleyememesine neden oluyor. Bu durum hem uyku süresini kısaltıyor hem de uyku kalitesini önemli ölçüde düşürüyor.
UYKU KAYBI SON 50 YILDA İKİ KATINA ÇIKTI
Araştırmada, dünya genelinde 1.300'den fazla kent incelendi. Elde edilen verilere göre, iklim değişikliğine bağlı gece sıcaklıklarının neden olduğu uyku kaybı, 1970'li yılların başından bu yana yaklaşık iki kat arttı.
1970'lerin başında ortalama bir kentte yaşayan kişi yılda yaklaşık 46 saat uyku kaybederken, bu rakam 2020'li yıllarda 50 saate yükseldi. Son beş yıllık dönemde ise ortalama kayıp 56 saate ulaştı.
Araştırmacılar, bu artışın temel nedenlerinden birinin küresel iklim değişikliğinin etkisi olduğunu vurguluyor.
EN FAZLA ETKİLENEN BÖLGELER
Araştırmaya göre en yüksek uyku kaybı Ortadoğu ve Güneydoğu Asya'da yaşayan kişilerde görüldü. Bu bölgelerde sıcak geceler nedeniyle yıllık uyku kaybı 55 ila 91 saat arasında değişiyor.
Avrupa'da ise en fazla uyku kaybı güney ülkelerinde yaşanıyor. İtalya'nın Napoli kentinde yaşayanlar yılda ortalama 51 saat uyku kaybederken, Atina'da bu süre 45 saate, İspanya'nın Valensiya kentinde ise 42 saate ulaşıyor.
Lizbon ve Marsilya'da yıllık uyku kaybı yaklaşık 40 saat olarak hesaplanırken, kuzey Avrupa'da rakamlar daha düşük seviyede kaldı. Edinburgh'da yaşayanlar yılda 21 saat, Stockholm ve Helsinki'de 20 saat, Oslo'da ise 18 saat uyku kaybediyor.
SAĞLIK ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ ENDİŞE VERİYOR
Uzmanlara göre kaliteli uyku, vücudun hem fiziksel hem de zihinsel olarak kendini yenileyebilmesi için büyük önem taşıyor. Ancak yüksek gece sıcaklıkları nedeniyle kesintiye uğrayan uyku; dikkat dağınıklığı, hafıza sorunları, ruh hali değişiklikleri ve verimlilikte düşüş gibi birçok olumsuz sonuca yol açabiliyor.
Bunun yanı sıra yetersiz uyku, kalp ve damar hastalıkları riskini artırırken bağışıklık sistemini de zayıflatabiliyor.
KÜÇÜK KAYIPLAR ZAMANLA BÜYÜYOR
Araştırmacılar, sıcak gecelerde yaşanan birkaç saatlik ya da birkaç dakikalık uyku kayıplarının önemsiz gibi görünse de zamanla biriktiğine dikkat çekiyor. Özellikle uzun süren sıcak hava dalgalarında oluşan toplam uyku kaybının ciddi sağlık sorunlarına zemin hazırlayabileceği belirtiliyor.
Kentlerdeki betonlaşma ve "kentsel ısı adası" etkisi de gece sıcaklıklarının düşmesini zorlaştırarak sorunu daha da büyütüyor.
YAŞLILAR VE DÜŞÜK GELİRLİ ÜLKELER DAHA FAZLA RİSK ALTINDA
Araştırmalar, 65 yaş ve üzerindeki bireylerin sıcak gecelerden kaynaklanan uyku kaybını orta yaş grubuna göre iki kattan fazla yaşadığını ortaya koyuyor.
Alt ve orta gelirli ülkelerde yaşayanların uyku kaybı ise yüksek gelirli ülkelerde yaşayanlara göre yaklaşık üç kat daha fazla. Kadınların ve sıcak iklimlerde yaşayan insanların da yüksek gece sıcaklıklarından daha fazla etkilendiği belirtiliyor.
Uzmanlar, küresel sıcaklıkların artmaya devam etmesi halinde uyku kaybının önümüzdeki yıllarda daha da büyüyeceği ve sağlık üzerindeki etkilerinin daha belirgin hale geleceği uyarısında bulunuyor.
