Megakent İstanbul'un en büyük sorunlarından biri olan deprem tehlikesine karşı yapı stoğunu güvenli hale getirmeyi amaçlayan devlet teşviklerinde kritik bir adım atıldı. Ev veya iş yerlerini yeniden inşa ettirecek mülk sahiplerini rahatlatacak yeni karara göre, bürokratik gecikmeler yüzünden yaşanan hak kayıpları tarihe karışıyor. Toplamda 1 milyon 875 bin TL'yi bulan finansal destek paketine başvuru ve onay süreçleri, vatandaşın mağduriyetini önleyecek şekilde esnetildi.
YARISI BİZDEN KAMPANYASI KAPSAMINDA RİSKLİ YAPI SÜRECİ NASIL İŞLEYECEK?
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın yürüttüğü projede en büyük zorluklar evrak hazırlık aşamasında yaşanıyordu. Yapılan son güncellemeyle, 31 Aralık 2026 tarihine kadar "riskli yapı" raporu onaylanan tüm binalar doğrudan teşvik havuzuna dahil edilecek. Mülk sahipleri; yıkım, ruhsat alımı veya kat irtifakı kurulumu gibi uzun süren resmi işlemleri söz konusu tarihe kadar bitiremese bile devlet yardımından faydalanma hakkını koruyacak. Zaten geçtiğimiz eylül ayında alınan farklı bir kararla, uygulamanın genel bitiş takvimi de 31 Aralık 2027 tarihine çekilerek projenin ömrü uzatılmıştı.
KONUT VE TİCARİ ALANLAR İÇİN ÖDENECEK RAKAMLAR
Kentin 39 ilçesinde tam kapsamlı olarak uygulanan teşvik paketinde finansal dağılım oldukça net kurgulandı. Dairesini yenilemek için yola çıkan bir vatandaşa devlet 875 bin TL geri ödemesiz hibe veriyor. Sisteme dahil olanlara aynı miktarda, yani 875 bin TL tutarında kredi imkanı sunulurken, barınma masrafları için de 125 bin TL taşınma yardımı hesaplara yatırılıyor. Böylece tek bir dairenin dönüşüm operasyonunda vatandaşın cebini rahatlatacak 1 milyon 875 bin TL'lik bir fon sağlanıyor.
Dükkan veya mağaza gibi ticari alanlarını depreme dayanıklı hale getirecek esnaf ise 437 bin 500 TL hibe, yine 437 bin 500 TL kredi ve standart 125 bin TL taşınma desteği alabiliyor. Tekil bina yenilemelerinde mülk sahipleri kendi güvendikleri müteahhitlerle anlaşıp inşaat sürecini başlatmakta özgür bırakılıyor.
SİTELERDE TOKİ VE EMLAK KONUT DEVREYE GİRİYOR
Büyük ölçekli yerleşim alanları ve çok bloklu siteler için hazırlanan sistem ise farklı bir güvence mekanizmasıyla çalışıyor. Devasa alanların yenilenme sorumluluğunu doğrudan TOKİ ya da Emlak Konut üstlenebiliyor. Bu kurumsal dönüşüm modelini seçen hak sahiplerine ayrıca nakit kredi açılmak yerine, 875 bin TL tutarındaki devlet hibesi doğrudan toplam inşaat maliyetinden düşülüyor. Vatandaşın hesabına 125 bin TL taşınma parası yatırıldıktan sonra, ortaya çıkan arta kalan inşaat borç bakiyesi ise uzun vadeli ve bütçe dostu taksitlendirme seçenekleriyle ödenebiliyor. Yeni düzenlemelerin, beklenen Marmara depremi öncesi megakentteki bina yenileme refleksini hızlandırması hedefleniyor.
