Bursa siyahı incir ülkemizde hızla yaygınlaşan ,taze tüketilmesi gereken ve ihracat hedefinde yer alan ve üretiminin yaklaşık olarak yüzde 80-85’i ihraç ürünü olarak değerlendirilen bir meyve.

Üretim merkezleri ise Bursa, Aydın ve yeni yeni yaygınlaşmakta olan iller, Adana, Mersin, Manisa, Balıkesir.Bu iller arasında gelecekte en yüksek ürün ve ihracat beklentisi Aydın’dır.Çünkü Aydın ili iklimi,ihracat potansiyeli, üretici bilgi alt yapısı en donanımlı ildir.

Bugünlerde Aydın ilinde Bursa siyahı incir üretimi hala sürmekte ise de hasat büyük oranda tamamlandı.

Verim ve kalite açısından üst düzey bir sezon yakalandı.Üretim ve kalite ihracata cevap verebilecek vasıflar taşımaktaydı.

Fiyatlara gelince;Aydın ilinde merkez Buharkent olmak üzere iki ayrı pazarlama ve fiyat belirleme usulü bulunmaktadır.Birincisi “alivre” halkın yerel adlandırma ile “tohur”una satış ki bu usul üretici ve ihracatçı açısından en yararlı en ideal yol budur..İhracatçı kapasitye,kalite ve lojistik açısında en en uygun üretici ve incir bahçesini seçme özgürlüğüne sahip. Arada ,incir üreticisi ve inciri ihracata hazırlama görevini üstlenmiş işletme dışında başka hiçbir aracı bulunmamakta.Taze meyve sektörünün hassasiyetlerinden olan,oyalanmadan yurt dışı hedefe en kısa sürede ulaşılmaktadır.İkinci satış yöntemi ki genç fidan bahçelerinin rekolte ve kalite açısından bazı negatif özellikler taşıması dolyısıyla kilogram hesabı ile doğrudan işletmeye ve ihracatçıya ulaşmasıdır.

Yukarıda bahsettiğimiz gibi İhracatçı ve üretici tohuruna sistemde anlaşmasını tamamlamış sistem “tıkır tıkır “işlemiştir. Kilogram hesabı satışlarda ise tam bir felaket yaşanmıştır.Başta Buharkent olmak üzere bazı üreticilerin Bursa siyahı incirleri doğrudan işletmeci ihracatçı yerine ,toptancı halimüsveddesi” yerleşkeye ürünlerini,ne idiğü belirsiz aracılara teslim etmesi ile bu aracılar ihracatçı ve işletmecilerin belirledikleri yıllık üretici sabit fiyatı olan 170-180 TL. alım ücretini ,tıynetleri gereği 90-80 TL’ye düşürerek ürün alımı yapmışlardır.

Bu konuda kendi ürünün fiyatını piyasanın yarı fiyatına bu aracılara satan, kendisi iler beraber tüm incir üreticilerinin satış fiyatlarını da bu düzeye çeken birkaç üreticiyi de anlamak mümkün değildir.

Gelecek sezonları düşünmeyen çok az sayıdaki bazı ihracatçıların ucuz buldukları bu ürünü bu aracılartda temin yoluna gitmeleri fiyatlşarın % 50’dan daha fazla kırılmasına ve sarı lop incir ticaretine benzer bir fiyat politikasının ortaya çıkmasına neden olmuştur.

Sonuçta Aydın’da genç fidanı bulunan Bursa Siyahı incir üreticisi ürününü maliyetin yarı fiyatına ,kendi hatasından dolayı elden çıkarırken aracı takımı dara hırsızlığı, toplam fiyatta miktardan kırma oyunları sonrası üreticinin % 60’a yakın zarar etmesine yol açmıştır.

Çözüm:

Çözümü sağlayacak olan Maliye, Ticaret ve Tarım Ve Orman Bakanlıkları’dır.Öncelikle Türk Ticaret Kanunu ile Kooperatifler ve Toptancı Halleri yasası bir paket halinde ele alınarak radikal değişikliklere gidilmelidir.

Toptancı hali olmayan satış merkezleri mali ve ticari denetlemeleri ya “yok” ya da eksik ve ciddiyetsiz olduğu için özel yasalarla yönetilmelidir.

Avrupa Birliği’nde olduğu gibi Kooperatifler yasası modernize edilmeli,kooperatiflerin rehabilitesyonu gerçekleştirilmelidir.

Avrupa Birliği’nde olduğu gibi,Türk Ticaret Yasası’nda “Aracılar ile üretici” arasına Kooperatif ve Üretici Birlikleri konumlandırılarak hiçbir aracının üreticiden doğrudan tarım ürünü ve gıda alımının kesinlikle önüne geçilmeli;böylelikle aracıların gıda enfalasyonunu dünya ortalamasının % 140-1300 arasına yükseltmesinin yolu kesilmelidir.

Şimdi sözüm, Maliye, Ticaret ve Tarım Ve Orman Bakanlıkları,bu bakanlıkların üst bürokrasisi ve Cumhurbaşkanlığı ‘nın konu ile ilgili ofis yöneticilerine;

Mevcut yasa ve uygulamalarla gıda ticareti üretici,tüketici Türk milli ekonomisinin aleyhine işlemektedir.Bu bozuk çarkın “aracılar” denilen bölümü bunun müsebbibidir.

Görev sizindir.