TBMM’de görüşülmesinde arife dönemine girdiğimiz yeni”Toptancı Hal Yasası” ile görüşlerimizi okumakta olduğunuz bu üçüncü bölümle devam ediyoruz.

Dün de izah ettiğimiz gibi “Güçlü Üretici-Güçlü Kooperatif” olmadan işlevi doğru ve yüksek verimli bir toptancı hal yasasının varlığı ve sürekliliği yanında işlerliğinden söz etmek imkansızdır. 21 Mayıs 2025’te yayımlanan bir haberde, o dönemki taslakta perakende sektörünün satışa sunduğu ürünlerde yüzde 20’yi geçmemek üzere doğrudan üreticiden veya üretici örgütlerinden alım zorunluluğu getirilmesi öngörülüyordu.

Ancak bu zorunluluk denetleme ve takibi olmadığı, aracı lobilerinin etkisi ile uygulanamadı.

Bu taslakta ise;

Aynı taslakta toptancı hallerinin kurulması ve işletilmesine ilişkin yetkilerin Ticaret Bakanlığına devredilmesi,

Üretici örgütlerine vergi avantajı sağlanması,

Üreticiye ödeme sürelerinin yeniden düzenlenmesi

Hal Kayıt Sistemi bildirimlerinin sadeleştirilmesi gibi başlıklar da bulunuyordu.

2026’da gündeme gelen dokuz maddelik çalışmada ise market raflarında yerli ürün bulundurma zorunluluğu, komisyoncuların devreden çıkarılması, tarımsal kooperatif sayısının artırılması ve hapis cezası öne çıkıyor.

Hal Yasası’na ilişkin dokuz maddelik çalışma için Meclis sürecine yönelik hazırlıkların başladığı bildiriliyor. Ancak 30 Ekim 2026 itibarıyla düzenlemenin yasalaştığına ilişkin bir karar bulunmuyor. Taslağın nihai kanun teklifi haline gelmesi, TBMM’de görüşülmesi ve yasama sürecinin tamamlanması gerekiyor.

Bu nedenle marketlerde yerli ürün bulundurma zorunluluğu, komisyonculara yönelik sınırlamalar ve hapis cezası henüz yürürlükte olan kurallar değil. Düzenlemenin son şekli ve uygulama takvimi, Meclis sürecinin ardından belli olacak.

Eğer TBMM öncesi taslakta olduğu gibi yasalaşırsa;

· “Toptancı halleri ve semt pazarlarında üreticilere ayrılan satış yeri, işyeri oranı yüzde 20’den 30’a çıkarılacak.

· Üretici örgütleri ortak veya üyelerinin mallarının satışına aracılık edebilecek, bu durumda alınan gelir vergisi stopajı kaldırılacak.

· Hal kurmak isteyen üretici örgütlerine bedelsiz hazine arazisi tahsis edilecek.

· Toptancı hallerinin kurulması ve taşınması Ticaret Bakanlığı’nın iznine tabi olacak. Asgari nitelikleri taşımayan toptancı halleri bakanlıkça kapatılacak.”

Gibi olumlu maddeler bulunmakta.İnşallah bu defa sorunlara çözüm bulunur.