Geçtiğimiz Eylül ayı sonlarında sofralık zeytin piyasaları açıldı.
Sanayici, işletmeci, ihracatçı gibi sektörün ticari yapısının en üstünde yer alan aktörler,alttakil aracılar marifeti ile rekolteyi o kadar abarttılar ki 1 milyon 980 bin ton saçmalamasını da duyduk.UZZK 2026 yılı rekolte açıklamaktan kaçındı. Gerçi geçen yıllardaki rekolte rakamları da “1 milyon 980 bin ton” saçmalaması kadar olmasa da yine fiyat düşürmek amacı ile olduğundan em az %50 yüksek gösterildi.
Piyasa öncesine döndüğümüzde piyasa yapıcı aktörler fiyat oluşumunu etkilemek,kendi fiyatlarını hakim kılmak için önce fısıltı gazetesine başvurdular;İncir rekoltesi çok;ihracat yok;depolar zeytin ve zeytintyağı dolu;arz çok yüksek olacak;sanayici ,işletmeci ve ihracatçı zeytin alımı yapmayacak vs.vs.vs….
Genellikle çift rakamlı yıllar tarım ürünlerinden bazılarının ve zeytinin “var” yılıdır.Bir miktar rekolte artışı görülse de alıcıların iddiası gibi hiçbir zaman % 500/600 artış olamaz.
Var yılda 100 birim olan üretim yok yıllarda %25-30 düzeyindedir.
Ve sonunda emellerine ulaştılar sofralık zeytin çeşitleri 60-70-80 TL gibi baş fiyatlarla açıldı.Ardından “Tepe” den gelen emirlerle fiyat her hafta ortalama 10 TL. düşürülerek şu anda domat ve palamut cinsi zeytinlerin 3-4 numara kalibreleri ortalaması-ki bu kalibreler var yılı ortalamasıdır,ve zeytin genel fiyat ortalamasını verir- şu anda 15-17 TL.ye düştü.
Geçen hafta bu köşde açıkladığımız gibi üretici için 1 kg.sofralık zeytin maliyeti 109,40 TL’dir.Sulanan zeytinlerde 1 dekar girdi maliyeti 71.111 TL.şu anda 1 kg zeytin fiyat ortalaması 16TL.dir.
Üreticinin 1 kg zeytinde net zararı,93,40 TL.1 dekardaki zararı ise 60,710 TL.dir.
Bu fiyatları oluşturanlar ve hiçbir emeği olmadan, bir kantar, birkaç plastik kasayla hiçbir riskleri olmadan tepedekilere sofralık zeytin tedariki yapan ve şu anda mutlulukla göbeklerini kaşıyanlar tatlı ve en kolay yoldan kazanmaktalar.
Ayrıca bir de şunu belirtmek gerekir ki, üreticinin sırtında kanını emen bunca aracıya bir de “elekçiler” diye yeni bir aracı sınıf eklendi. Zeytin kalibresini sınıflandırmak için alınan bu mekanik elekleri alan herhangi bir işyeri açılış izni olmadan, maliye kaydı na-mevcut bir üretici düşmanı grup daha ortaya çıktı.
Futbolda olduğu gibi tarımsal ürün ticaretinde de yasa dışı,rekabet kurallarını ihlal eden bir “yapı” mevcut. Nasıl futbolda bunlar “yasal yollardan diskalfiye ediliyorsa,tarımsal ürün ticaretinden de temizlenmelidirler.
Artık üretici uyumuyor.İşte Bozdoğan,İşte Bafra,işte Zeytinliova (Akhisar) ….Zeytin hasatları durduruluyor…
Üretici için,”Daha dik duruş,daha kararlı bir satış iradesi”…
Ve piyasalarda hala bir mali ve ticari denetim yok…
