Son beş yılda Ege Bölgesi’nde narenciye üreticilerinin çektiği çileler, neredeyse öykülere konu oldu. Özellikle Rus uçağının düşürülmesiyle başlayan kriz narenciye ürününü dalında bıraktı. Malını satan üreticiler ise toplama masrafını bile çıkamadı. Çünkü en kalite mandalina ve portakalların satış fiyatı kilosu 20 kuruşu bile geçmedi.Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Özlem Çerçioğlu birkaç üreticinin ürününü 20 kuruştan satın alarak halka dağıttı. Özellikle son beş yıl içindeki koşullar Ege Bölgesi’ndeki narenciye üreticisinin sonunu belirledi. Çünkü narenciye üreticiliği masraflı bir iş. Teknik bir tarım modeli içinde ürün yetiştiremezsen iyi paraya satamazsın. İşte narenciye üreticisi, tarım girdilerin yüksekliği nedeniyle çok büyük sıkıntı çekiyor ve yaptığı masrafı karşılayamıyordu. Dış ticaretteki sorunlar üreticiyi tamamen sefalete sürükledi. Rus uçağının düşürülmesi krizi, daha çok körükledi. Üretici 60-70 kuruşa mal ettiği narenciye ürününü 15-20 kuruşa satmaya başlayınca, düzen tamamen bozuldu. Binbir emekle yetiştirilen narenciye ağaçları kesilmeye başlandı. Çünkü üretici yaptığı işten para kazanamadığı için ağaçlarını kesmeye başladı. Ekonomisi daha iyi olan bazı üreticiler masrafları kısarak üretime devam ettiler. Ama yiyi bakılmayan narenciye bahçeleri ürün vermez. Nitekim geçen yıl bu köşede yaptığım değerlendirmelerde, “Gelecek yıl mandalina ve portakalı çok arayacağız” diye tahminde bulunmuştum. Artık geçen yıl benim attığım manşeti, Hürriyet Gazetesi bu yıl çok çarpıcı bir başlıkla verdi. Manşet şöyle: “Mandalinayı bu yıl çok arayacağız.”Bu manşetin altındaki spot şöyle: “ Bu kış hastalanmayın… Zira C vitamini kaynağı narenciye ürünleri geçen yıla göre, yüzde 23 daha az. En dramatik düşüş ise yüzde 47 ile mandalinada! Ege Bölgesi’nin 2017-2018 sezonu narenciye rekoltesi yüzde 23’lük gerileme ile 428 bin 493 bin ton olarak tespit edildi. Buna göre, İzmir, Aydın, Muğla ve Balıkesir’de yapılan rekolte çalışmasında Muğla 277 bin 754 ton ile ilk sırada yer aldı. İzmir 78 bin 766, Aydın 65 bin 813 ve Balıkesir ise 6 bin 161 ton narenciye rekoltesine sahip olacak.Ege’de bu sezon yüzde 11’lik düşüşle 272 bin 437 ton portakal rekoltesi bekleniyor. En dramatik sorun mandalinada yaşandı. 2016-2017 sezonunda 193 bin 551 ton olan mandalina rekoltesi, bu sezon yüzde 47’lik düşüşle 101 bin 997 tona geriledi. Limon, 53 bin tondan 50 bin tona düşerken, greyfurt rekoltesi ise 4 bin tondan 2 bin 526 tona indi.
Hürriyet Gazetesi’nin haberi
Narenciye rekoltesindeki düşüşün sıcaklar yüzünden geldiği belirtiliyor. Bu bilgiyi veren ise Ege Yaş Sebze ve Meyve İhracatçıları Birliği Başkanı Rıza Seyyar veriyor. Ne diyor? “Çiçeklenme dönemindeki mevsim normallerin üzerinde seyreden hava sıcaklıkları olduğunu belirtiyor.Yanlış bir tespit. 2017 yılı ilk baharı uzun sürdü. Haziran ayının sıcaklık ortalaması 25-30 derece arasındaydı ve bu aylarda bölgede yağmurlarda görüldü. Bu yüzden zeytin rekoltesi bu yıl geçen yılın iki katı olacak. Aynı çiçeklenme dönemini zeytin ağaçları da yaşadı. Artı, en yüksek rekolte, tahmini Ege’den daha sıcak bir bölge olan Muğla dolaylarında. Daha sıcak bölge de rekor denecek şekilde narenciye ürünü var. Onun için Ege Bölgesi’nde özellikle İzmir ve Aydın’da görülen rekolte düşüklüğünün nedeni satılamayan ürünlerin Ocak-Şubat ayına kadar ağacında kalması ve hasat edilmemesi ve üreticilerin bahçelerini iyi bakamamalarından kaynaklanmıştır.Aydın’ın narenciye deposu Davutlar’dır, kısmen Söke’dir. Bu bölgede rekolte tahmini geçen yıla göre yüzde 75 daha azdır. Hemen hemen hiç ürün olmayan bahçeler var. Üründeki düşüş nedeni de üreticinin ekonomik sıkıntı yüzünden bahçesine bakamamasından kaynaklanmıştır. Şu sıralarda, pazarlarda satılan okitsu cinsi mandalinler 3 TL’ye satılıyor. Ancak ihracat başladıktan sonra fiyatlar 4-5 TL’ye kadar yükselirse hiç şaşmayın.
