Araştırma yaparken öyle ilginç konulara denk geliyorum ki, tarihin anlamlandıramadığı bir olay daha okudum. Adı Voynich El Yazması.
İlk bakışta sıradan eski bir el yazması kitap gibi görünüyor. Ama onu diğer tarih kitaplarından ayıran farklı bir özelliği var. Yaklaşık olarak 600 yıldır kimse bu kitapta ne yazdığını çözememiş.
Araştırmalara göre el yazması 15. Yüzyılın ilk yarısına tarihlendiriliyor. Kitap ise ismini, 1912 yılında yeniden gün yüzüne çıkaran kitap koleksiyoncusu Wilfrid Voynich’ten alıyor. O zamandan bu zamana geçen süre bile başlı başına uzun bir araştırma serüveni demek.
Sayfaları incelediğinizde ilk dikkatinizi çeken şey yazıları oluyor. Çünkü bu yazılar tarihte hiçbir bilinen bir dille bağdaştırılamıyor. Harfler tanıdık değil, kelimeler de bildiğimiz dillere uymuyor. Buna rağmen metin gelişigüzel çizilmiş sembollerden oluşmuyor.
Dil bilimciler ve kriptografi (1) uzmanlarının yaptığı incelemelerde yazıların belirli bir düzen ve tekrar yapısına sahip olduğu yönünde değerlendirmeleri bulunuyor. Baktığımızda ortada rastgele karalanmış bir defter yok. Bilinçli bir şekilde oluşturulmuş bir metin veya mesaj olabileceği değerlendiriliyor.
Bu kitabın gizemi yalnızca yazılarla da sınırlı değil. Bazı sayfalarında tanımlanamayan bitki çizimleri yer alıyor. Bazıları bilinen bazıları ise hayal ürünü çizimler. Yıldız haritalarını andıran şekiller, burç sembolleri ve karmaşık diyagramlar (2) yer alıyor. Su kanallarını çağrıştıran çizimlerin içinde resmedilmiş insan figürleri dikkat çekiyor. Ne anlatıldığı ise hâlâ netlik kazanmış değil.
Voynich el yazmasının sırrını çözebilmek için yıllar boyunca tarihçilerden dil bilimcilere, şifre uzmanlarından matematikçilere kadar birçok araştırmacı çalışma yürütmüş. Hatta II. Dünya Savaşı'nda Alman şifrelerini çözen bazı kriptologların bile metni incelemiş olabileceğine dair bilgiler yer alıyor. Ancak bugüne kadar herkesin üzerinde uzlaştığı kesin bir çözüm ortaya çıkmamış.
Tabi ki ortaya atılan teoriler oldukça fazla. Kimi araştırmacılar bunun kaybolmuş bir dile ait olduğunu, kimileri de karmaşık bir şifreleme sistemiyle yazıldığını düşünüyor. Belki de o zaman yaşayan insanların anlayacağı veya çözebileceği bir dille yazıldı ve daha sonra bu dil tarihin sayfalarında kayboldu. Tıbbi bir eser, simya kitabı ya da ustaca hazırlanmış bir aldatmaca olduğunu savunanlar da var. Fakat tüm bu görüşler hâlâ birer teori olmaktan öteye geçememiş.
Belki de Voynich El Yazması'nı bu kadar ilgi çekici yapan da tam olarak budur. Aradan yaklaşık 600 yıl geçmiş olmasına rağmen, hâlâ çözülememiş olması... Teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin, tarihin bazı sırları sessizliğini korumaya devam ediyor.
KAYNAKLAR:
Yale University – Beinecke Rare Book & Manuscript Library | The Beinecke Cipher (Voynich) Manuscript (El yazmasının tarihi, özellikleri ve güncel bilgiler.)
Yale University Press – The Voynich Manuscript (Ed. Raymond Clemens) (Voynich El Yazması üzerine hazırlanan kapsamlı akademik eser.)
Wilfrid Voynich: Fotoğraf kaynağı: Storica National Geographic
(1): Kriptografi, verilerin yetkisiz erişime karşı korunması amacıyla bilgi gizleme ve dönüştürme yöntemlerinin bütününü ifade eder.
(2) Diyagram, karmaşık bilgileri, sayısal verileri, fikirleri veya süreçleri daha kolay anlaşılır hale getirmek için kullanılan görsel bir şema, grafik veya taslak çizimidir.
FOTOĞRAFLAR:
Yale University
