Enflasyon, belirli bir mal ya da hizmet grubunun ortalama fiyat seviyesindeki artışı ölçen bir makro ekonomik endekstir. Enflasyonun olduğu bir ekonomide belli bir parayla alınan mal ve hizmet miktarı giderek azalır.

Enflasyon kişilerin yaşama düzenleri, giyim, eğitim,beslenme,barınma,seyahat ve kısaca refahı ile doğrudan ilgili olan bir ekonomik olgudur. Enflasyonun hissedilir derecelerde olması insanın mutsuzluğunun ana nedenlerindendir.

Bizde olduğu gibi Enflasyonun süreklilik kazandığı, yüksek olduğu ekonomilerde üreticiler hiç enflasyonun düşmeyeceğini düşünmek suretiyle iktisadi davranışlarını ona göre belirler. Tüketiciler de aynı şekilde sadece temel ihtiyaçlarını karşılamakla yetinmek zorundadırlar. Kötü maliye yönetimlerinin varlığı da eklenince üretici ve tüketici davranışları enflasyonun canlı kalmasına sebep olur ki bu durumda en fazla kazanan üretici –tüketici arasındaki akıllı (!) aracılar, üretmeden parasını değerlendiren kesimler olur; sonucunda kolay kazananlar dışında çalışan ve emekli her kesimin iktisadi davranışları daha da bozabilir.

Gelelim 2026 Eylül ayı enflasyonuna.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) enflasyon verilerini duyurdu. Buna göre eylülde aylık enflasyon %1,84 ve yıllık enflasyon %29,73 olarak gerçekleşti.

Akademisyenlerden oluşan bağımsız Enflasyon Araştırma Grubu'na (ENAG) göre ise eylül enflasyonu aylık %2,10 olurken yıllık enflasyon %46,61 olarak hesaplandı.

Her ne kadar enflasyon nedeniyle mutsuz olan sayıları on milyonlarla ifade edilen büyük kitleler için inandırıcı olmasa da sık sık olduğu gibi Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, resmi TÜİK verileri üzerinden yaptığı değerlendirmede, yıllık enflasyonun 57 ay sonra %30'un altına gerilediğini söyledi.

TÜİK'ten yapılan açıklamaya göre-okullar eğitime başladığı için- eylül ayında en yüksek fiyat artışı %14,19 ile eğitim grubunda kaydedildi.

Eğitimi %3,98 ile giyim ve ayakkabı, %3,40 ile sigorta ve finansal hizmetler izledi. Ulaştırmada fiyatlar %2,79, konutta ise %2,71 yükseldi.

Ne derece doğrudur bilinmez ama Gıda ve alkolsüz içecekler ise %0,20 ile fiyatların gerilediği tek ana harcama grubu oldu.

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), Eylül ayında üretici market fiyatlarındaki farklılıkları açıklarken ortaya koyduğu rakamlar gıda fiyatlarında gerçek rakamların bu olmadığını söylüyor. Eylül ayında markette 36 ürünün 25 inde fiyat artışı, 11’ inde ise fiyat azalışı görüldüğü belirlendi.

Ancak şu da söylenebilir: Tüketici fiyatları hızla yükselmeyi sürdürse de düşen, sadece üreticilerin ürettiği, aracılara teslim ettikleri tarım ürünü ve gıda fiyatlarında.

Şu anda 2025 yılı Eylül ayına göre 2026 Eylül ayı üretici satış fiyatları % 50-80 arasında daha düşük.

Piyasaları ve üretici fiyatlarını görünce kendimize soruyoruz: Acaba birileri bizi işletiyor mu?