Okumakta olduğunuz bu yazı normal işleyen bir ekonomik düzende bir tarım yazarının kaleme alacağı satırlar değildir.Ne yazık ki tarım üzerinde,özellikle üretici fiyatları ile ilgili olarak bir önceki sezona göre -hiç mübalağasız -% 90’lara fiyat kırımları bizi buna mecbur bıraktı.
Şöyle ki;
2025 sezonunda yaş üzüm fiyatı 35-45TL.aralığında iken 2026 sezonunda 14-17 TL’ye;
2025 sezonunda çıkma üzüm fiyatı 3-17-45TL.aralığında iken 2026 sezonunda 5-8 TL’ye;
2025 sezonunda bahçede dalında şeftali fiyatı 40-50 TL .aralığında iken 2026 sezonunda ortalama 30TL’ye;
2025 sezonunda Adana Karpuz fiyatı 4-5TL.aralığında iken 2026 sezonunda ortalama 2-3 TL’ye; indirilmiştir.
2025 sezonunda Aydın’da Bursa siyahı incir fiyatı 150 TL iken 2026 sezonunda 60 TL’ye düşürülmüştür.
2025 sezonunda Aydın’da Sarı lop incir fiyatı 50 TL iken 2026 sezonunda ortalama 45 TL’ye düşürülmüştür.
2025 sezonunda Aydın’da kuru incir fiyatı 240 TL iken 2026 sezonunda ortalama 90-120 TL’den üreticiden alınmaya başlamıştır.
Peki burada aklımıza şu sorular geliyor:
1-Bu fiyatları kim belirliyor?
2-Bu fiyatları kim uygulamaya sokuyor?
3-Bu fiyatları kim denetliyor?
Bu fiyatları inciri üreticiden alan kesime “aracı”lar adını vermekteyiz.İncirde yukarıdan aşağıya aracılar,ihracatçı,işletmeci,depocu,tüccar,komisyoncu,toptancı ve çengelci olarak sıralanmaktadır.İhracatçılar en üst katmanda yer alıp,iç piyasada son ihracatta da ilk ve son aracıdırlar. incir fiyatını aşağıdaki aracılara ihracatçılar dikte ederler.
İhracatçılar ihraç ürünü kuru inciri aynı statüde olan ihracatçı,işletmeci,depocu,tüccar,komisyoncu,toptancılardan alırlar.Bu grubun yaptıkları ticaret-adları farklı olsa da hemen hemen aynıdır.Bu gruba zaman zaman –mesleki adları açısından ne idüğü belirsiz “hal dışı esnaf” da karışır.Hal dışı esnaf hem çengelciden hem üreticiden kuru incir alırken diğer aracılar ürün teminini % 90’ının mali kaydı olmayan ve her bakımdan kendilerine tabi bir gayri meşru ticari sınıf olan “çengelci” lerden alırlar.
Yarın devam edeceğiz.
