Zeytin ve zeytinyağına geçmeden önce şu anda sezonu süren tarım ürünlerinin fiyatlarını ve üretici fiyatların nedenlerini ele alalım.
Sofralık üzüm: Maliyet:73, Fiyat:17
Çıkma üzüm Maliyet: 73, Fiyat:8
Karpuz: Maliyet:16, Fiyat:5
Şeftali: Maliyet:24 Fiyat:12
Taze incir: Maliyet:130 Fiyat:60
Kuru incir: Maliyet:285 Fiyat:120-150
Genel anlamda yukarıda maliyet ve üretici satış fiyatlarını verdiğimiz hemen her tarım ürününde üretici zarar etmektedir. Çünkü satış fiyattı ile maliyetler arasında kelimenin tam anlamı ile uçurum vardır; her geçen gün, yıl ve sezon bu makas üretici aleyhine açılmaktadır.
Bunun da nedeni ne enflasyon, ne araz talep dengesi, ne de ihracat miktar ve rakamlarıdır
İki neden bulunmaktadır: Üretici fiyatlarını aracı, tüccar, ihracatçı ve sanayicilerin belirlemesi ve tarım ürünü ve gıda sektöründe aracıların tahammül edilemez derecede fazla olması.
Zeytin ve zeytinyağı fiyatlarına gelince, yukarıda adını verdiğimiz aracılar şu anda bu sofralık zeytin fiyatlarını dizayn etmekle meşguller.
Gerekçeleri,
· Kasım-Ağustos döneminde zeytinyağı ihracatı miktar bazında yüzde 62 azalarak 17 bin 721 tona geriledi.
· İhracattaki bu daralma, iç piyasadaki arz dengesini ve fiyatların yatay seyretmesini tetikliyor.
· Başta UZZK, üretici dışındaki sektör temsilcileri ve borsalar yeni sezon öncesinde rekolte artışı pompalamaya başladılar.
Rekolte heyetleri üzerindeki UZZK baskısının “yüksek rekolte” belirleme yolundaki psikolojik baskısını biliyoruz.
Sezon öncesi üreticiyi ümitsizliğe sevk edip “paniklemesi” istenmektedir.
İncir,üzüm başta olmak üzere sezon başından beri ve şu anda yapılmakta olan fiyat operasyonlarının takipçisi ve denetleyicisi bulunmamaktadır.
Burada görev Tarım Orman, Ticaret ve Maliye Bakanlıkları’nındır. Piyasalar ve aracı aktörlerin artık denetleme zamanı gelmiş geçiyor.
Piyasalardaki bu “kepazeliklerin”- ümidim yok- hem, mali hem ticari hem de rekabet kuralları açısından ele alınıp gereğinin yapılması gerekmektedir.
Türk tarımı hububat ve çaydan ibaret değildir.
