Akademisyenler Doç. Dr. Erol ORAL ve Prof. Dr. Rüveyde TUNÇTÜRK’ün “Tarihsel süreçte tarımsal üretimi olumsuz yönde etkileyen faktörler” adlı çalışması yazı dizimize ek bir bilgi kaynağım olarak karşımıza çıktığı için bu köşeye özet olarak aldık.
“Savaşlar: Dünya tarihi boyunca çeşitli dönemlerde savaş ve sonrasında büyük yıkımlar yaşanmıştır. Ancak en büyük yıkım ve tahribat son yüzyılda meydana gelen savaşlarda görülmüştür. Sanayi devrimi ve sonrasında meydana gelen teknolojik gelişmeler silah endüstrisinde korkunç gelişemelere neden olmuştur.
Savaşların sosyal ve çevresel etkilerinin yanı sıra ekonomik boyutlarına bakıldığında bu konuda yürütülen bilimsel çalışmaların sonucunda girdi kullanımındaki azalmaya paralel olarak üretimin çok ciddi oranda azaldığı görülmüştür.
Tarım sektörü üzerine salgınlar, savaşlar ve doğal afetlerin karmaşık etkileri söz konusudur. Bu etkiler içerisinde en önemlisi ve dikkat çekeni hiç kuşkusuz gıda tedarik zincirini oluşturan unsurlardır. Bunların başında üreticiler, girdiler, nakliye, işleme tesisleri, nakliye ve benzeri aktörler yer almaktadır. Tarım-gıda tedarik zincirinde lojistik faaliyetler, kayıpların önemli bir kısmını oluşturması, maliyetleri etkilemesi ve gıda güvenliği ile ilgili riskler barındırması sebebiyle önemli bir role sahiptir. Kapanma ve ambargo dönemlerinde gıda arz ve güvenliğindeki azalmanın en büyük etkeninin lojistik faaliyetlerden (depolama, nakliye ve taşıma) kaynaklandığı belirtilmiştir (FAO, 2015).
Rusya- Ukrayna savaşı bu problemin zirve yaptığı bir olaydır. Bu iki ülke Dünya tahıl ve ayçiçeği üretiminde önemli bir yere sahiptirler Savaş ve ambargo nedeniyle özellikle deniz yolu ile yapılan taşımacılık tamamen durmuştur.”
Günümüzde ise İran/ABD-İsrail savaşı da bu anlamda tarıma olumsuz etki yapaktadır.
Öncelikle petrol nakliye ve ihracatında meydana gelen duraksama ve kısıtlar doğrudan tarım ürünü ve gıda fiyatlarını olumsuz etkilemektedir.
Gene savaş dolayısıyla özellikle İran ve körfez ükelerine yapılan ihracatlar azalırken tarımsal ürün ve gıda üreticisi ülkelerin ihracat rakamları düşerken ihracat birim fiyatları da gerilemektedir.
Bundan üretici fiyatlarının gerilemesi sonucu doğarken üreticinin ürünün fiyat dengesi olan ihracatın eksikliği ,çiftçi gelirlerinde azalmaya yol açmaktadır.
Girdiler açısından ise ,tarımın en önemli girdilerinden olan petrol fiyatlarındaki artış üreticiye fatura edilmektedir.
Kaynak: Oral -TUNÇTÜRK’ “Tarihsel süreçte tarımsal üretimi…
